Friday, 8 October 2021

ತುಳು ಲಿಪಿ ಕಲ್ತ್ ನೆತ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ

          ತುಳು ಲಿಪಿ ಕಲ್ತ್ ನೆತ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ.

ಕೊರ್ನಕುಲು ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ ಟ್ರಷ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು

ನಮಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ನೂದೆಕ್ ನೂದು ಅಂಕ ತಿಕ್ ದ್ಂಡ್
ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಯಂ ನಾಥ್ ಮೇರೆಗ್ ನೂದೆಟ್ ಸೊಣ್ಪತ್ತೊರ್ಂಬ ಅಂಕ ತಿಕ್ ದ್ಂಡ್.
  


                  ‌‌ಪಿರಾಕ್ ದ ತುಳು ಕಾವ್ಯೊಲು


Thursday, 7 October 2021

ಮಾರ್ನೆಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ

                 ಮಾರ್ನೆಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ

 ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಕಂಡೊಡ್ದು ಕುರಲೊಯ್ಪುನಗ ಏರೆಡಲ ಕೇನೆರಿಜ್ಜಿ.ಕುರಲ್ ಕನತ್ ದ್ ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾದ್ 
ಪುದ್ವಾರುನ್ಪೆರ್.ಕೇಪು ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿನ ಸಾನದೆದುರುದ ಕಂಡೊಡು ಕುರಲೊಯ್ಪುವೆರ್.ಮಾರ್ನೆಮಿದ ನಾಲನೆ ದಿನ ಆರಾದನೆ ಪಡೆಯುನ ಕೂಶ್ಮಂಡ ದೇವಿ ದೈ ಮರೊಕ್ಲೆನ ಪಂಡ ಪ್ರಕೃತಿದ ಒರುವಾದುಲ್ಲಲ್.ಕುರಲ್ ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾದ್ ತುಪ್ಪೆಡ್ ಬಾರ್ ದಿಂಜಾವೆರ್.ಅರಿಬಾರ್ ನ್ ಲಚಿಮಿಂದ್ ತುಳುವೆರ್ ನಂಬಿನಕುಲು.ಆ ಅರಿಬಾರ್ ಉದಿಪುನಿ ಪ್ರಕೃತಿದ ಈ ಮಣ್ಣ್ ಡೇ.ಅಂಚಾದ್ ತುಳುವೆರ್ ಪ್ರಕೃತಿನ್ ಬುಡ್ದು ಇಜ್ಜೆರ್ಂದ್ ತೆರಿಯುಂಡು.

ಮಾರ್ನೆಮಿ-

          ತುಳುನಾಡ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟುಗು, ಪರ್ಬ ಪರ್ವೊಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಆರಾದನೆ,ಆಚರಣೆಲೆನ್, ನಲಿಕೆಲೆದ ಮೂಲಕ ತುಳುವ ಧರ್ಮದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗ್ ತುಳುವೆರ್ ಎತ್ತದೆರ್.ಅವೆಟೊಂಜಿ ಅಚರಣೆ ಮಾರ್ನೆಮಿದ.ಬರ್ಸ ಕೈದಾದ್ ಕೆಯ್ ಕೊಯ್ಯೆರ ಆದ್ ಅರಿಬಾರ್ ಇಲ್ಲ ಜಾಲ್ ಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಇಲ್ಲಲ್ ಪೊಲಿ ಪೊಲ್ಸು ದಿಂಜುನ ಪೊರ್ತು. ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದ ಬಚ್ಚೆಲರಪಯೆರೆಂದ್ ಒಂಜಾತ್ ಪುರ್ಸೋತಿಪ್ಪುನಗ ಬೇನೆಬೆಸರ್ ನ್ ಮದಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ರಂಗ್ ಪಾಡ್ ದ್ ಅಕುಲು ನಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.ಅಟ್ಟೆಮಿದಪಗ ಸಿರಿ ಕಿಸ್ನ ದೇವೆರೆ ಏಸ ಜೋಕ್ಲೆಡ ಪಾಡ್ಪಾಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ಡ ಅವೆರ್ದ್ ದುಂಬೇ ಆಟಿಡ್ ಆಟಿ ಕಲೆಂಜನ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆಯಾದ್  ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ಮಾರಿ ಬೀರಿ ಸಿರ್ಕ್ ಲೆನ್ ಅಕುಲು ನಂಬೊಳಿಗೆದೊರುಟು ತಟ್ಟ್ ಪಾರಾವೊಂತೆರ್.ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆಡ್ ಕರ್ಂಗೋಲು,ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ,ಸೋಣದ ಜೋಗಿ,ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್,ಕಾವೇರಿ ಪುರ್ಸೆರ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಲಿಕೆಲು ಜನಪದತ ಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಡ್ ನೆಗತ್ ತೋಜೊಂತ.ಮೂಲು ಮೋನೆಗ್ ರಂಗ್,ಒಲಿತಿರಿತ ತುತ್ತೈತ ತೋಜಿಂಡಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಏಸೊಲೆರ್ದ್ ಬೇತೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ .ಚೌತಿದಪಗನಾ,ಮಾರ್ನೆಮಿ ಸುರಾಪುನೆಕ್ ದುಂಬಾ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಏಸ ಪಾಡೊಂತ್ ನ ತುಳುವೆರೆಡ ತಾನ್ ನಂಬಿ ದೈವ ದೇವೆರೆ ಮಿತ್ತ್ ಬಗ್ತಿದೊಟ್ಟುಗು ನಂಬೊಳಿಗೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಅಕ್ಲೆಗ್ ಏಸ ಪಾಡುನವು ಒಂಜಿ ಪೊಕ್ಕಡೆ ಕಾಲ ಕಲೆವುನ  ಬೇಲೆಯಾದಿಜ್ಜಂದೆ ಅವ್ವೊಂಜಿ ದೇವೆರೆ ಚಾಕಿರಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.ಪರಕೆ ಪಂಡ್ ದ್ ಏಸ ಪಾಡುನ,ಮಾರಿ ಬೀರಿ ಸಿರ್ಕ್ ಸಂಕಡ ಬನ್ನಗ ಅವೆರ್ದ್ ತನನ್ ಒರ್ತೊನೆರೆ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಏಸ ಪಾಡುನ ಪರಕೆ ಪಂಡ್ ದ್ ಏಸ ಪಾಡೊಂತೆರ್.  ಏಸ ಪಾಡ್ನಗ ನರಮಾನ್ಯನ ಸೊಡ್ಡು,ಸೊರ್ಪೊನೇ ಬದಲಾವೊಂತ್ಂಡ್.  ದುಂಬು ಪೂರಾ ಮುರ್ಗೊಲೆನ ಏಸೊನೇ ಪಾಡೊಂತ್ ನ ತುಳುವೆರ್ ದೇವೆರೆ ಆರಾದನೆ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆ ಏಸ,ದುಂಬುಗು ಬದ್ ಕ್ ದ ಸುತ್ತಮುತಲಿಗೆದ ಚಾಕಿರಿದ ಏಸ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ದೆರ್. ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ,ಸಿಮ್ಮದ ಏಸ ಪಾಡೊಂತ್ ನಕುಲು ದೇಲ್ಯೊಡು ಆ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ಸುರುಕು ದೇವಲ್ಯೊದ ಅಂಗನೊಡೇ ನಲಿತ್ ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತಿರ್ಗಾಟೊಗು ಜತ್ತೊಂತೆರ್.ಆಟದ ತಿರ್ಗಾಟಲ ದೇಲ್ಯೊರ್ದೇ .ಕೆಲವೊರ ಒರ್ಂಬ ದಿನ ಏಸ ಪಾಡೆರೆ ತೀರಂದಿನಕುಲು ಕಡೆತ ಮೂಜಿ ದಿನ ಏಸ ಪಾಡೊಂತೆರ್.ಮೂಲು ಏಸ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ರಂಗಾದಿಪ್ಪಂದೆ ಆ ರಂಗ್ ದೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮ್ಮಂದ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಆಟಿ ಕಲೆಂಜನ,ಕನ್ನಿನ ನಲಿಕೆ,ಚೆನ್ನು ಕುಣಿತ,ಕರ್ಂಗೋಲು ನಲಿಕೆ,ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ,ಸೋಣದ ಜೋಗಿ ಇಂಚಿಪ್ಪಿ ನಲಿಕೆಲು ಮೂಲೊಡಿತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬುಗು ಮನೋರಂಜನೆಗಾದ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಡ್ ಏಸೊ ಪಾಡ್ ದ್ ನಲಿಪುನ ನಲಿಕೆಲು ಸುರಾಯ. ಅಟ್ಟೆಮಿಗ್ ಕಿಸ್ನ ದೇವೆರೆ ಏಸೊ ದುಂಬುಗು ಸುರಾಂಡ್. ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇವೆರೆನ ಏಸೊ,ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನರಮಾನ್ಯನ ಚಾಕಿರಿ ಬೇಲೆದ ಏಸೊ,ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮುರ್ಗೊಲೆನ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ಊರುಕೇರಿಡ್ ತುಳುವೆರ್ ಉರ್ಕುಲ್ಲಾಸೊಡು ಸುತ್ತೊಂತೆರ್.ಮೂಲು ಮುರ್ಗೊಲೆನ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ತಾಸೆ ದೋಲುದ ಪೆಟ್ಟ್ ಗ್ ಪಿಲಿಕುಲು ನಲಿಪುನಗ ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜೆಲ ಉಂತ್ ನಲ್ತ್ ತತ್ತೊಂದಿತ್ತ್ ನವು ಸತ್ಯ. ದೈವಾರಾದನೆಡ್ ದೈವೊಲು ಬಿರು ಪಗರಿ ಪತೊಂದು  ಬೋಂಟೆ ದೇರುನವು ವಲಸಾರಿಡ್ ಆರಾದನೆದ ಒರುವಾದ್ ತೋಜಿಂಡ ಮಾರ್ನೆಮಿಡ್ ಪಿಲಿ,ಕರಡಿ,ಶಾರ್ದೂಲ,ಸಿಮ್ಮದ ಬೋಂಟೆ ಜಾನಪದ ಆಯಕಟ್ಟ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜನಪದ ನಲಿಕೆಯಾದ್ ತೋಜುಂಡು.ನನೊಂಜಿ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆಡ್ ಪಿಲಿ ಪಂಜಿ ನಲಿಕೆ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡಲ ಅವ್ಲು ಜನಪದದ ಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆ ನೆಗತ್ ತೋಜುಂಡು.ಆಂಡ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ ಏಸೊಲೆಡ್ ಬೋಂಟೆದ ಒರು ಬೆಡಿ ಹಾಕುನ ಮೂಲಕ ಒಂಜಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಲೆತ ನಲಿಕೆಯಾದ್ ನೆಗತ್ ತೋಜುಂಡು.

     ಅಪಗ ಮಾರ್ನೆಮಿನ್ ನಮ ಎಂಚ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನೊಲಿ ತೂಕ.ಮಾರ್ ಪಂಡ ತುಳುವೆರೆಗ್ ತೆರಿನ ಒಂಜಿ ಉದ್ದದ ಲಪ್ಪು ಪಂಡ ಅಳತೆ.ನೇಮ  ಪಂಡ ನಿಯಮ.ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನೊಕುಲೆನ ಕಾಲಾದಿಡ್ ನಡಪುನ ನಡಕೆನೇ ಮಾರ್ನೆಮಿ.ನನೊಂಜಿ ಬಗೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡ ಮಹಾ ನವಮಿಯೇ ಮಾರ್ನೆಮಿಯಾಯಿನಿಗೆ.ತುಳುನಾಡ್ ದ ಮೂಲ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಮದತ್ ನ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಪೊಸತಾದ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ರ್ದ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ ಅವ್ವೇತೋ ಪರ್ಬೊಲು ಇಷ್ಟಾಯ. ಅವೆಟ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಲಾ ಒಂಜಿ.ತುಳುನಾಡ್ ಗ್ ಅಪಗ ತುಳುನಾಡ್ ಗ್ ಸಗ್ತಿ ಆರಾದನೆ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬು ಈ ಆಚರಣೆ ಇಜ್ಜಾಂಡ?.ಅಲಚನೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನ ಇಚಾರ ಮಾರು ವೇಶ ಪನ್ಪಿ ಸವ್ದ ನಮ ಕೇಂದ್ ಉಪ್ಪುವ.ನಮ ಉಪ್ಪುನ ಒರುರ್ದು ರಂಗ್ ಮೋನೆಗ್ ಪಾಡ್ ದ್ ನನೊಂಜಿ ಒರುಟು ತೋಜುನೆನ್ ಏಸಂದ್ ಪನ್ಪ.ಮೂಲು ಏಸ ಕಟ್ಟುನಿಯತ್ತ್,ಏಸ ಪಾಡುನಿ.ಬೂತಾರಾದನೆಡಂಡ ಅರದಲ ಮೋನೆಗ್ ಪಾಡ್ ದ್ ಬೂತ ಕಟ್ಟುನಿ.ಅಂಚಾದ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಬಣ್ಣೊಲೆಗ್ ಬಾರೀ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ.ಅಂಚಾದ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಬಾರ್ಯಾತ್ ರಂಗ್ ರಂಗ್ ದ ಏಸೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುನಿ.ಒರಿನಂಚ ಮಾತಾ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಬಂಜಿ ಬಂಜಾರ ಉನೆರೆ ತಿನೆರೆ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಅವೆರ್ದ್ಲಾ ಎಚ್ಚಾದ್ ಕೊಸಿ ಕೊರ್ಪುನಿ ಮಾರ್ನೆಮಿ ಏಸೊಲು ಪಂಡ ತಪ್ಪಾವಂದ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಬೋಂಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿರ್ದ್ ಎಂಚ ಆರಾದನಾ ಕಲೆತ ದೈವಾರಾದನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿ ಮುಗಿಯೊಂದು ಬನ್ನಗ,ಅರಿಬಾರ್ ಇಲ್ಲ ಜಾಲ್ ಗ್ ಸೇರ್ನಗ ಅಕ್ಲೆ ಬೇನೆ ಬೆಸರ್ ಮಾಜಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಲಿಕೆಯಾದ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಡ್ ಮೋನೆಗ್ ಕೈಕ್ ತಿಕ್ಕ್ ನ ರಂಗ್ ಡ್ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ನಲಿಪುನವು ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆಯಾದ್ ಬತ್ತ್ ದಿಪ್ಪೊಡು.ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ದೀಪುನಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಕೂಡು ಕುಟುಮ ಮಲ್ಲೆ ಇತ್ತ್ ದ್ ಪುದ್ದರುನೆರೆಗಾದಾ,ಮಲ್ಲ ಬೆನ್ನಿದಕುಲಾಂಡ ವರ್ಸ ಇಡೀ ನೆತ್ತೆರ್ ನ್ ಬೆಗರ್ ಮಲ್ತ್ ಬೆಂದಿನ  ಒಕ್ಕೆಲ್ ಸಕ್ಕೆಲ್,ಊರ್ದಕ್ಲೆಗಾದಾ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಡ್ ನುಪ್ಪು ಬೈಪಾದ್ ಸಮರ್ದನೆ ಮಲ್ತೊಂತ್ ನ ಒರುವಾದ್ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ದೀಪುನ ಕಿರನ ಬತ್ತಿಪ್ಪೊಡು. ದುಂಬುಗು ದೇವೆರೆ ಆರಾದನೆ ತುಳುನಾಡ್ ಗ್ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ನಲಿಪುನೆಕ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಲೆತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ,ಶುದ್ದಾಚಾರೊಗಾದ್ ಭಕ್ತಿ,ಬೊಕ್ಕ ಪರಕೆದ  ಇಚಾರ ಗೋಡಿದಿಪ್ಪು.ದಾಯೆ ಪಂಡ  ಗೀತೆಡ್ ದೇವೆರ್ ಪನ್ಲೆಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಜಗದ ನಿಯಮ.ನಮ್ಮ ಇನಿತ ಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆದ ರಂಗ ಕಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಆವಡ್,ಆರಾದನಾ ಕಲೆತ ದೈವಾರಾದನೆಯಾವಡ್ ಮೂಲೊಡ್ದು ಬಾರ್ಯಾತ್ ಬದಲಾವಣೆಯಾವೊಂದೇ ಬುಳೆದ್ ಬೈದ್ ನಿ.ಅಂಚಾದ್ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಏಸೊಲ್ಲ ಉಂದೆನ್ ಬುಡ್ದಿಜ್ಜಾಂಡ್ಂದ್ ತೆರಿಯುಂಡು..

                ‌‌‌‌ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾದಕ ತುಳುವೆರ್ ಮರ,ದೈ,ಜೇರ,ನೀರ್,ಸೂ,ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಪೂರ ಗೆಲ್ಪೆರಾಪುಜಿಂದಾನಗ ಅವೆಟ ಪಂಡ ಪ್ರಕೃತಿಡ ರಾಜಿ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್.ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ದ ತುತ್ತೈತದ ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆನ್ ಲೋಕದ ಅಪ್ಪೆನೊರುಟು ತೂದು ನಮನ್ ಪೆದ್ದಿಯಪ್ಪೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನ ಕೊರ್ದು ಆರಾದನೆ ಮಲ್ತಿ ಪುಣ್ಯ ಕಾಲಾದಿಯೇ ಮಾರ್ನೆಮಿ/ನವರಾತ್ರೆ. ಕೆಲವೊರ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ತೋಜುನಾತ್ ದೂರದವು ನಮ್ಮವುಂದು ತೆರಿನ ತುಳುವೆರ್ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ತೋಜಂದಿನಂಚಿದೆನ್ ದೈವೊಲಾದ್,ದೇವೆರಾದ್ ಮಾಯೆದ ಒರುಟು ಮಾನಿತೊಂಡೆರ್.  ತುಳುವ ಧರ್ಮೊಡು,ತುಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಆರಾದನೆದ,ನಂಬೊಳಿಗೆದ ಅಚರಣೆಲೆಡ್ ಒವ್ವೇ ಒಂಜಿ ಸಗ್ತಿನ್ ಅಂದ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ (ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ಡ್ ಪನ್ಪುಂಡ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತ್ ದ್) ನಂಬಿಯೆರ್ಡ ಅವೆನ್ ಪೊತ್ತವುನ,ನೀರ್ಡ್ ಮುರ್ಕಾದ್ ಬುಡ್ಪುನ ಕಿರಮೊನೇ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ್.ಆಪುನೆನ್ ಮಾತ್ರ ನಂಬೊಂತೆರ್.ಇನಿ ನಮ ಮಾತ ಪೊಸತಾದ್ ನಮ್ಮಡೆ ಬೈದ್ ನೆತ ಪಿರವು ಪೋದು ನಮ್ಮ ತುಳುವ ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಮದತ್ ದೇ ಬುಡ್ತ.ಜೀವ ಕೊರ್ದು ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದ್ ನ ಅಪ್ಪೆಗೇ ಬಾಲೆದ ಜೂವೊನು ಕೇನುನ ಅದಿಕಾರ ಇಜ್ಜಿ.ಜೀವ ಕೊರ್ನ ಪ್ರಕೃತಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಜೀವ ದೆತೊನೆರೆ ಸಾದ್ಯ. ಮಣ್ಣ್ ಗ್ ಅಪ್ಪೆನ ಬಿಲೆ ಕೊರ್ನ ತುಳುವೆರ್ ಆ ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆನ ಮಟ್ಟೆಲ್ ಡ್ ಉದಿತ್ ನ ಅರಿಬಾರ್ ಬುಳೆಸೆಲೆಕ್ ಲಚಿಮಿನ ಸ್ಥಾನ ಕೊರಿಯೆರ್. ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆ ಮದಿಮಲಾನಗ,ಪೊಸ ಪುಟ್ಟುಗು ತಯಾರಾಯಲ್ಂದ್ ನನ್ನೆರಿ ಬಲಸ್ ದ್(ಬಂಜಿನ ಪೊಣ್ಣು ಪೋದು ಪೊಂಜೊವಾನಗ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಬಜಿಲ್ ಬಲಸ್ಲೆಕ) ಕೆಡ್ಡಸ ಮಲ್ತೆರ್.ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆನ್ ಅಪ್ಪೆನ ಸಗ್ತಿದ ಒರುವಾದ್ ತೂಯೆರ್.ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆನ್ ಬುಡ್ದು ತುಳುವೆರಿಜ್ಜೆರ್.ದೈವ ದೇವೆರೆನ್  ಬುಡ್ದು ತುಳುವೆರಿಜ್ಜೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ತುಳುವೆರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪರ್ಬ ಪರ್ವೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆನ,ಅರಿಬಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಸ್ಕಾರದೊರುಟು ಗೋಡಿದುಂಡು. ಒರ್ಂಬ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು.ನವ ಗ್ರಹೊಲುಲ್ಲ.ಒರುಂಬ ರಸೊಕುಲು ನರಮಾನ್ಯನ ಬದ್ ಕ್ ಡ್ ಸೇರಿಗೆಯಾದುಂಡು.  ಅಪ್ಪೆ ಬಾಲೆನ್ ಒರ್ಂಬ ತಿಂಗೊಲು ಬಂಜಿಡ್ ದೀವೊಂದು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆಗ್ ಜನ್ಮ ಕೊರ್ಪಲ್.ಅಪಗ ಉಪ್ಪುನಿ ಸಂತೋಸುದ ಏಲ್ಯ ಗಳಿಗೆ.ಅಂಚನೇ ಒರ್ಂಬ ದಿನ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ನಲಿಪುನ ಮಾರ್ನೆಮಿಡ್ ಸಂತೋಸು ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುಂಡು.ಪಿಲಿ ಏಸ ತೂದು ಬುಲಿತೊಂದು ಬಲಿಪುನ ಜೋಕುಲು,ತಾಸೆದ ಪೆಟ್ಟ್ ಗ್ ಅಲ್ಕ್ ದ್ ನಿದ್ರೆರ್ದ್ ಲಕ್ಕುನ ಜೋಕುಲು ಮೂಲು ಸಂತೋಸು ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುಂಡು..ಆಂಡ ಪುರಾಣದ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಕೆರ್ನ ಕತೆ ಎಂಚ ಇಡೆ  ಸೇರೊಂಡ್ಂದ್ ಅರ್ಥ ಅಪುಜಿ.ಒರ್ಂಬ ಇರ್ಲ್,ಒಂಜಿ ಪಗೆಲ್  ಪಂಡ ನವರಾತ್ರೆ ಮುಗಿದ್ ದಸರಾ ಕರಿದ್ ಪರ್ಬೊರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೈವಾರಾದನೆದ ಚಾಕಿರಿ ಸುರಾಪುಂಡು.ದುಂಬು ದೈವೊಲೆಗ್ ಪದಿನಾಜಿ ಕಟ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಟ್ಲೆ ಪಿರಕಾರ ಪರ್ಬೊ ಬಲಸೊಂತೆರ್ಡ ಇತ್ತೆ ನವರಾತ್ರೆಗ್ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿನ್ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಮಲ್ತ್ ನ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿ ಸಾನೊಲೆಡ್ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿನ ಮುಗೊಕು ಮಾರ್ನೆಮಿ/ನವರಾತ್ರೆ ಪೂಜೆ,ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ,ಪೂತ ಪೂಜೆ,ಕರ್ಪೂರಾರತಿ ಸುರಾತ್ಂಡ್.ದೈವೊಲು ಪೂರ ಪೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ದೇವಿಲಾವೊಂದುಲ್ಲ.ಇನಿ ರಾಜಂದೈವೊಲೆಗ್ ಕಟ್ಟುಕುಲ್ಲಾ ದೈವೊಲೆಗ್ ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ದೆರ್.ದೈವಾರಾದನೆ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಒರಿಪುನವ್ಲು ಉಂದು ಎಡ್ಡೆ ಬುಲೆಚಿಲತ್ತ್.ದೈವೊಲೆನ್ ದೈವೊಲಾದೇ ತೂಕ.ದೇವೆರೆನ್ ದೇವೆರಾದ್ ತೂಕ.ದೈವೊಲೆನ್ ಪುದರ್ ಬದಲ್ತ್ ದ್ ದೇವೆರ್ ಮಲ್ತಿಲೆಕ ದೇವೆರಗ್ ದೈವೊಲೆ ಪುದರ್ ದೀಂಡ ಬುಡುವೆರ,ಅಲಚನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.

   ಮಾರ್ನೆಮಿದಪಗ ಬೋಂಟೆದ ಆ ದಿನೊಕ್ಲೆನ್ ನೇರ್ಪು ಮಲ್ಪುನ  ವಿಚಾರ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ತೋಜುಂಡು.ಆನಿದ ದಿನಮಾನೊಡು ಬುಲೆಸೆಲೆನ್,ಕಂಜಿ ಕೈಕಂಜಿಲೆನ್ ಒರಿಪೆರೆ ಬೋಂಟೆ ದೇರೊಂತೆರ್ಡ ಅವೆನ್ ನೆನವರಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಇನಿ ಪಿಲಿತ ಏಸ ಪಾಡ್ದ್ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಬೆಡಿ ಪತೊಂದು ಬೋಂಟೆ ದೇರುನವು ಒಂಜಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲೆಯಾದ್ ತೋಜುಂಡು.ಅಪ್ಪೆ ಪಿಲಿ ಕಿನ್ನಿಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಕೊರ್ಪುನ,ಮಲ್ಲ ಪಿಲಿಕುಲು ಲಾಗ್ಯುನ,ಅಪ್ಪೆ ಪಿಲಿ ಜೋಕ್ಲೆನ್ ಅರಂಟ್ ದ್ ಪತ್ತುನ ನಲಿಕೆದ ಕೊಡಿಕಡೆ ತೋಜುಂಡು.ಮೂಲು ಒರಿ ಹಾಸಿಗಾರೆ,ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮನಸ್ ನ್ ಆಯನಂಚಿ ಒಯ್ತೊನುವೆ.ಕಡೆಕ್ ಬೆಡಿ ಬುಡ್ಪುನಡೆ ಪಿಲಿನಲಿಕೆ ಉಂತುಂಡು.ದುಂಬು ಪೂರ ಇಲ್ಲ ಬಾಕಿಲ್ ಗ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಪೂರ ಜೋಕುಲು ಕಬ್ಬುದು ಕಂಡಿಡೆ ಎಕ್ಕಲೊಂತಡ ಅಪ್ಪೆಡಿಕುಲು ಪೋಡ್ತ್ ದ್ ಇಲ್ಲ್ ದ ಬಾಕಿಲೇ ದೆತ್ತೊಂದಿಜ್ಜಾಂಡ್.ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಮಾಮಲ್ಲ ಏಸ ಪಂಡ ಪಿಲಿ ಏಸ.ಪಿಲಿ,ಕರೊಡಿ,ಸಿಮ್ಮದ ಏಸ ಪಾಡೊಂದು ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬರೊಂತ್ ನಕುಲು ಇನಿ ತೂಯೆರೆ ಇಜ್ಜೆರ್.ದುಂಬುದ ಬಡಪೊತ್ತುದ ಕಾಲೊಡು ತನ್ನ ಬೇಲೆ ಬುಡ್ದು ಏಸ ಪಾಡ್ದ್ ಅವೆಟ್ ತನ್ನ ಸೇಜಿಪಾಲ್ ದೀವೊಂದು ಒರಿನೆನ್ ದೇಲ್ಯೊಗು ಪರಕೆ ಪಾಡೊಂತೆರ್.ಮುರ್ಗೊಲೆನ ಏಸದಲೆಕ ದೇಬೆರೆ ಏಸ,ನಾರದೆರೆ ಏಸ,ಜಕ್ಕ ಮದೀನ,ಎರು ದೇರುನ,ಬಾಡಾಯಿ ಕೇನುನ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅವ್ವೇತೋ ಏಸೊಲು ದುಂಬು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕೊಂತ.ಸಾಲೆಗ್ ಆ ಪೊರ್ತುಗು ರಜೆ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾದ್ ಜೋಕ್ಲು ಪೂರ ಏಸದ ಪಿರವು ಊರೂರು ಸುತ್ತೊಂತ.ಇನಿ ಏಸ ಪಾಡುನಕುಲ್ಲಾ ಇಜ್ಜಿ,ಏಸ ಪಾಡುನಕ್ಲೆ ಪಿರವು ಪೋಪುನ ಜೋಕುಲ್ಲಾ ಇಜ್ಜ.ಪರಕೆದ ಏಸ ಪಾಡುನಕುಲು ದೇಲ್ಯದ ತುದೆಟಾ,ಕೆದುಟಾ ಮೀದ್ ದೇಬೆರೆಗ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪಾದ್ ಏಸ ಪಾಡ್ದ್ ಊರೂರು ಪೋದು ಒರ್ಂಬ ದಿನ ಕರಿದ್ ಪತ್ತನೇ ದಿನೊತಾನಿ ದೇಲ್ಯೊಗು ಪೋದು ಏಸ ದೆತ್ತೊಂತೆರ್.ಕೊರಗ ಏಸೊನು ಪರಕೆಗಾದ್ ನಮ್ಮ ಊರುದ ಒರಿ ಬಾರೀ ಪಿರಯದ ಮೂರ್ತೆ ಮನ್ಪುನಾರ್ ಪಾಡ್ ದ್ ಪರಕೆನ್ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲರ್ದ್ ಕೊರಕೋಡುಗು ಕೊನೊದು ಪಾಡೊಂತೆರ್.ದುಂಬು ಪೂರ ದೇವೆರೆ ಏಸ,ಕೊರಗೇಸ ಪಾಡೊಂತೆರ್ಡ ಜಾತಿದ ಒರು ಪಂಡದ್ ಅವೆನ್ ಉಂತಯೆರ್.ಕೆಲವೊರ ದೇವೆರೆ ಏಸ ಪಾಡ್ದ್ ಮೂಂಕು ಮುಟ್ಟ ಪರ್ನಕುಲು ಸಾದಿಡ್ ಬೂರ್ನಗ ಅವೆನ್ಲ ಉಂತಾದೆರ್.ಇನಿ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ರಕ್ಕಸೆರೆ ಏಸೊಲು ಜಾಸ್ತಿ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುವ.ಅಂಚನೆ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಮೋನೆಗ್ ಬೊಂಬೆದ ಮೋನೆ ದೀದ್ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ನಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.ಕೆಲವೊರ ದಾದ ಏಸಂದ್ ಪಾಡ್ನಾಯಗ್ಲ ತೆರಿಯಂದಿನಾತ್ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಏಸ ಪಾಡುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಳಾದ್ ಪೋತ್ಂಡ್.ಇನಿ ಪಿಲಿತೇಸ ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ವ.ಅಂಚನೆ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡ್ನಕುಲು ಪಾಪದಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಬರ್ಪುನ್ಲಾ ಇಜ್ಜೆರ್.ಒಂಜಿಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಐನ್ಸಾರೊರ್ದು ಕಮ್ಮಿ ದೀಪುಲೆಕಲಾ ಇಜ್ಜಿ.ಅಡೆಗೆತ್ತ್ ದ್ಂಡ್ ಮಾರ್ನೆಮಿ ಪಿಲಿ ಏಸದ ಗೊಬ್ಬು.ಮಾತ ಜಾತಿ ಧರ್ಮದ ತುಳುವೆರ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಗೊಬ್ಬವುನತ್ತಂದೆ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನಕುಲ್ಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.ಒಂಜಿ ಗಾದೆದ ಪಿರಕಾರ ಇನಿ ಪಿಲಿತುಡಲ್ ದ. ಪೆತ್ತದ ಏಸ ಪಾಡ್ದ್ ಬದುಕುನಕುಲ್ಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.ಅಂಚಿನಕುಲೆನ್ ತೂದು ದಾನೆ ಙಲಾ ಮಾರ್ನೆಮಿ ಏಸ ಮುಗಿದ್ ಜಾಂದ್ ಲ ಕೇನುವೆರ್.

ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ- 

         ನವರಾತ್ರೆ ಪಂಡ ಮಾರ್ನೆಮಿದಪಗ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಏಸ ಪಾಡ್ ದ್ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಿರಮೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಏಸ ತೂಂಡ ದೋಸ ಕಳೆಯು ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ನಂಬೊಳಿಗೆಲ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ದುಂಬು ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡೊಂತೆರ್ಡ ಒಡಿಪುಡು ಅಟ್ಟೆಮಿದಪಗ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡ್ದ್ ನಲಿಪುವೆರ್.ಅವೊಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟ್ ದ ಸಂಭ್ರಮ.ತುಳುನಾಡ ಪಿಲಿ ಪಂಜಿ ನಲಿಕೆರ್ದ್ ಭಿನ್ನವಾಯಿನವು ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ. ಅವೊಂಜಿ ತುಳುನಾಡ ಪುಗಾರ್ತೆದ ನಲಿಕೆ .ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ..ಕನ್ನಡೊಡು ಹುಲಿವೇಶ,ಮಲೆಯಾಲೊಡು ಪುಳಿಕಳಿ,ಒಡಿಶಾಡ್ ಬಾಗ್ ನಾಚ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಪಿಲಿನಲಿಕೆನ್ ದ್ರಾವಿಡೆರ್ ಪುಲಿಯಾಟ್ಟಂ ಪನೊಂತೆರ್.ಮೊಹರಂದಪಗಲ ಪಿಲಿ ವೇಸ ಪಾಡುವೆರ್.ಕದಿರೆಡ್ ಅಟ್ಟೆಮಿದಪಗ ಪಿಲಿ ನನಲಿಕೆ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.ಬೋಂಟೆ ದೇರುನ ಒರುವಾದ್ ನಮಕಿನಿ ಪಿಲಿ ಏಸದ ಒರು ತಿಕ್ಕುಂಡು.ತುಳುನಾಡ ಎಚ್ಚಿನ ಅರಸುಲು ಅಹಿಂಸಾವಾದಿ ಜೈನರಸುಲಾಯಿನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಕುಲು ಬೋಂಟೆ ದೇರೊಂತೆರ್  ವಿನಃ ಪಿಲಿಪಂಜಿ ಹಾಕೊಂದಿಜ್ಜಾಂಡ್.ದೇರೊಂತೆರ್ ಪಂಡ ಕಾಡ್ ಡ್ದ್ ದೂರದ ಕಾಡ್ ಗ್ ದೇರೊಂತೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಕೆಡ್ಡಸದ ಬೋಂಟೆ ದೇರುನಿ ಪನ್ಪ.ನೂದು ನೂತ್ತ ಇರ್ವ ವರ್ಸೊರ್ದು ದುಂಬು ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದ ಫಕೀರ ಗೌಡ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ಪಿಲಿ ಕೆರ್ನೆಕ್ ದಾಖಲೆ ಉಂಡುಂದು ಡಾ ತುಕಾರಾಮ ಪೂಜಾರ್ಲು ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಪಂತೆರ್.ಅಪಗ ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ಪಿಲಿ ಪಂಡ ಪೂರಲಾ ಪಿಲಿಯೆ ಆದುಪ್ಪೊಡುಂದಿಜ್ಜಿ.ಅವೆಟ್ ಚಿರತೆ ಉಪ್ಪೆರ್ಲಾ ಯಾವು.ಅವು ಸರ್ರೊಡು ಎತ್ತೇಸ ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಅವೆತ ಗುಣ ಸೊಬಾವೊಲು ಒಂಜೇ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್..ಆತ್ ಪಿಲಿನ್ ಕೆರೊಡಂಡ ಅಪಗದ ಕಾಡುಲು ಏತ್ ಮಲ್ಲ ಉಪ್ಪ,ಕಾಡ್ ದ ಮುರ್ಗೊಲು ಏತಿಪ್ಪ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಅಲಚನೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.ಅಂಚಿನಲ್ಪ ಇನಿ ಒಂಜಿ ಪಿಲಿಲ ತೂಯೆರೆ ಮೂಲು ತಿಕ್ಕಂದಿನಾತ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪೋತ್ಂಡ್.ಒರಿ ಆತ್ ಪಿಲಿ ಕೆರ್ದಿತ್ತೆರ್  ಪಂಡ ಅಪಗ ಇತ್ತ್ ನ ಬೋಂಟೆ ದೇರುನಕುಲು ಏತ್ ಇಪ್ಪೆರ್?,ಏತ್ ಪಿಲಿ ಕೆರ್ದುಪ್ಪೆರ್?. ಫಕೀರ ಗೌಡೆರೆಗ್ ನಲ್ಪತ್ತೆಣ್ಮ ಪಿಲಿ ಮದಿಮೆ ಆತ್ಂಡ್ ಪಂಡ ಆ ಕಾಲೊಡು ಏತ್ ಪಿಲಿಕುಲಿಪ್ಪ ನಮ ಅಲಚನೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಒರಿ ನಲ್ಪ ಪಿಲಿನ್ ಕೆರ್ಯೆಡ ಆಯಗ್ ಪಿಲಿ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್.ಅಪಗ ಫಕೀರ ಗೌಡೆರೆಗ್ ನಲ್ಪತ್ತೆಣ್ಮ ಪಿಲಿ ಮದಿಮೆ ಆತ್ಂಡ್ ಪಂಡ ಆರ್ ಕೆರ್ನ ಪಿಲಿಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಸಾರೊರ್ದು ಮಿತ್ತಾಯ.ಬೋಂಟೆ ದೇರುನಕುಲು ಪಿಲಿ ಗಿಡೆಪೆರೆ ಮರತ ಪಲಯಿಡ್ ಒಂಜಿ ಕೋಂಟುಡು ಕೈಟ್ ಪತೊಂದು ತಿರ್ಗಯೆರೆ ಆಪುಲೆಕ ಓಡ ಮರಾಯಿದ ರೀತಿಡ್  ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ನ ತಿರ್ಗನಗ ಜೋರು ಸವ್ದ ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾದನ ಇನಿ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಇನಿ ನಮ ಪಿಲಿ ಏಸ ನಲಿಪುನಗ ಕೋವಿ ಪತೊಂದ್ ನ ಒರಿ ವ್ಯಕ್ತಿನ್ ತೂಪ.ಅವು ಪರೆಂಗಿಲು ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ  ಬತ್ತಿನ ರಚನೆ.ಅವೆಟ್ ಪರೆಂಗಿಲು ಬೆಡಿ ಹಾಕ್ ದ್  ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಕೆರ್ದ್ ಅಕುಲೆಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಅಟಿಲರಗಣೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್.ನಲ್ಪ ಪಿಲಿ ಕರ್ನಾಯಗ್ ಸೈತ್ ನ ನಲ್ಪನೇ ಪಿಲಿತೊಟ್ಟಿಗೆ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್.ಆಯಗ್ ಮದ್ಮಯನ ಐತ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸೈದ್ ನ  ಪಿಲಿನ್ ಕಾಟೊಡು ತುಂಬೊಂದು ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ಮೆರವಣಿಗೆ ಪೋಪುನಪಗ ಕೊಸಿಟ್ ಮಾತೆರ್ಲ ನಲ್ತೊಂತೆರ್.ಆಂಡ ಏಸ ಪಾಡುನ ಕಿರಮ ಇಜ್ಜಾಂಡ್.ಸಂಭ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಅಂಚನೆ ಪಿಲಿನ್ ಕೆರ್ದ್ ಅವ್ವೇತೋ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಕಂಜಿ ಕೈಕಂಜಿಲೆನ್  ಅಕುಲು ಒರ್ತ್ ನೆರ್ದಾದ್ ಪಿಲಿನ್ ಕೆರ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಈ ರೀತಿದ ಮಾನಾದಿಗೆದ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ಆ ನಲಿಕೆದ ಕೊಸಿ ಇನಿತ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ ಗ್ ವೈದಿಕೆರೊಟ್ಟುಗು ಶಕ್ತಿ ಆರಾಧನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಶಕ್ತಿ ಪಂಡ ದುರ್ಗೆ.ಆಲ್ ಪಿಲಿತ ಮೇಲ್ಡ್ ಕುಲ್ದಿಪ್ವಲ್.ದುರ್ಗೆ ಬೇತೆ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಬೇತೆ.ದುರ್ಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಪರಮೇಶ್ವರಿನ್ ಸೇರಾದ್ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಮಲ್ತ್ಂಡಲ ಶಕ್ತಿ ಆರಾದನೆದ ದುರ್ಗೆ,ಶೈವಾರಾಧನೆದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಬೊಡೆದಿ ಪರಮೇಶ್ವರಿಗ್ಲಾ ಸಮ್ಮಂದ ಇಜ್ಜಿ.ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಕಡೆಕ್ "ಕ್ಷಮ್ಯತಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ" ಪನ್ಪುನವ್ಲು ಅಕ್ಲೆಗ್ ತಪ್ಪಾಯಿನ ತೆರಿದ್ಂಡ್.ನವರಾತ್ರೆದ ಕಡೆತ ದಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಾದ್ ದೇವಿನ ವಾಹನ ಪಿಲಿತ ಏಸ ಪಾಡ್ದ್ ನಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.ಮೂಲು ಸುದ್ದಾಚಾರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟ್  ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ ಏಸೊಗು ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.ನಮ ಪಿಲಿನಲಿಕೆದ ಮೂಲ ಮುದೆಲ್ ಮದತ್ ದ್ ನಲಿಪುನೆನ್ ತೂಯ,ಅಡೆಗ್ ಪುರಾಣದ ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ ಸೇರೊಂಡ್.ಮಾ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್,. ದುಂಬು ಪರೆಂಗಿಲು ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೋವಿ ಬೆಡಿ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಿ ಹಾಕುನ,ಪಿಲಿ ಹಾಕುನ ಕಿರಮ ಬತ್ತ್ಂಡ್.ತುಳುನಾಡ ಙೊಂಜಿ ಜನಪದ ನಲಿಕೆಯಾಯಿನ ಪಿಲಿಪಂಜಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಪಿಲಿತ ಸಂಸಾರ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಿದ ಸಂಸಾರದ ನಲಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಪರೆಂಗಿಲು ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿಲಿ ಪಂಜಿ ನಲಿಕೆದ ನಡುಕೊರಿ ಕೋವಿ ಪತ್ತುನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬತ್ತೆ.ಆಯನ್ ದೊರೆಂದ್ ಲೆತ್ತೆರ್.ದೊರೆಂದ್ ಪನ್ಪುನಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗ್. 

   ತಾಸೆದ ಪೆಟ್ಟ್ ಗ್ ಊರುದ ಪಿಲಿಕುಲು ನಲಿಪುನಗ ತೂಪಿನಕ್ಲೆನ ಮೈ ಕೊಕ್ಕೇರುಂಡು.ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡೊಂತಿನಿಗೆ.ಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತ ಜಾತಿ ಮತ ಧರ್ಮದಕುಲ್ಲಾ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ದ್ ತುಳುನಾಡ ಪಿಲಿನಲಿಕೆ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮಾತಾ ತಿಕ್ ಡ್,ಮಾತಾ ರಂಗ್ ಲೇಸ್ ಚಾವಡಿಲೆಡ್,ಮೆರವಣಿಗೆಲೆಡ್,ಟಿ.ವಿ.ಲೆನ ರಂಗ್ ಚಾವಡಿಲೆಡ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತ್ಂಡ್.ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ಅವ್ವೊಂಜಿ ನಲಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್.ಅವೆತ ಪಿರವೊಂಜಿ ತುಳುವೆರೆ ಕಷ್ಟಕಾಲದ ಬೇನೆ ಬೆಸರ್ಪುಂಡು.ದುಂಬು ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಕೈಕಾರ್ ಬರಂದೆ ಉಪ್ಪುನಗ ಅಕ್ಲೆ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆ ಮಂಗಳಾ ದೇವಿಗ್ ಪರಕೆ ಪನೊಂತೆರ್.ಅಲೆನ ಕಾರ ಮುದೆಲ್ ಗ್ ಬಾಲೆನ್ ಕನತ್ ದ್ ಅಲೆನ ಮಟ್ಟೆಲ್ ಗ್ ಪಾಡ್ದ್, ಅಪ್ಪೇ ಎನ್ನ ಬಾಲೆ ಲಕ್ಕ್ ದ್ ಉಂತುದು ನಡಪುಲೆಕಾಂಡ  ಪಿಲಿ ಏಸ ಬಾಲೆಗ್ ಪಾಡ್ಪಾದ್ ನಿನ್ನ ನಡೆಟ್ ಕರತಡಿತ ಕರಿ ಮುಟ್ಟಾದ್,ಸೇಡಿದ ಬರವು ಬರೆದ್,ಡಬ್ಬೆ ಬೊಟ್ಟುದು,ತಾಸೆ ಬೊಟ್ಟುದು ಪಿಲಿ ನಲಿಪಾವೆಂದ್ ಕಣನೀರ್ ಪಾಡ್ ದ್ ಪರಕೆ ಪನೊಂತೆರ್.ಪಂಡಿನ ಪರಕೆಗ್ ಒಲಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಲೆದ ಕೈಕಾರ್ ಗ್ ಸುಖ ಕೊರ್ದು ಪರಕೆ ಪಂಡಿ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಲೆನ್ ಅಂಗನೊಡು ನಲಿಪಾಯಿನ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ಸುರು ಆದ್ ತುಳುವೆರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಭಾಗವಾದ್ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ತೋಜೊಂದುಂಡು.ತುಳು ನೆಲತ ಮೂಲೊಡು ಉಪ್ಪರಿಗೆಡಿತ್ತಿ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ದಿಕ್ಕೆಲೆರ್ನಗ ಸಿರ್ಕ್ ಕಳೆಯೆರೆ ಕರತಡಿತ ಕರಿ ಪೂಜಿದ್ ಪಿಲಿ ಏಸಂದ್ ತುಳುವೆ ನಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ. ಪಿಲಿ ಏರ್ದಿ ಮಾದೇವನ ಗುರ್ಕಾರ್ದಿ ಮಾದೇವಿ ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ಮಾರ್ನೆಮಿ ಪೂಜೆ ಕಯಕೊನೊಂದುಲ್ಲಲ್.ದೈವೊಲೆಡ್ ಕೊಡಮಂದಾಯಗ್ ಪಿಲಿ ಬಂಡಿ ಎರ್ದ್ ನೇಮ ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಜಯನ ಅರಸೊಳಿಗೆಡ್ ಪಿಲಿತ ಬದಲ್ ಅಡೆಗ್ ಅರಸೊಳಿಗೆದ ಒರುವಾಯಿ ಕುದುರೆದ ಒರು ಕನದೆರ್.ಇನಿ ಅಡೆಗ್ ಪಿಲಿತ ಮೆಯ್ತ ರಂಗುಲು ಬೈದ.ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಚ್ಚಿನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುವೆರ್.ಕೇರಳದ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನಕುಲು ಬಂಜಿ,ತಿಗಲೆ,ಬೆರಿ,ಪುಗೆಲ್ ಡ್ ಪಿಲಿತ ಮೋನೆ ಬುಡ್ಪಾಯೆರ್ಡ ಮಲ್ಲ ಬಂಜಿದ ತುಳುವೆರ್ ಬಂಜಿಡ್,ತಿಗಲೆಡ್ ಪಿಲಿತ ಒರು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಅವೆಟ್ಲಾ ಕುಸೆಲ್ದ ಗೊಬ್ಬು ತೋಜಾವೆರ್.ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ ಜನಪದ ನಲಿಕೆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯಾಮೊಡು ತೋಜಿಂಡ ಆರಾದನಾ ನಿಲೆತ ದೈವಾರಾದನೆಡ್ ಪಿಲಿಬೂತೊಗು  ಪಿಲಿ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು.ಪಿಲ್ಚಂಡಿಗ್ ನೇಮ ನಡಪುಂಡು.ದೈವಾರಾದನೆಡ್ ಏತೋ ಸಾನೊಲೆಡ್ ಪಿಲಿ ಬಂಡಿ ಇತ್ತ್ ದೈವೊಲು ಪಿಲಿತ ಬಂಡಿಡ್ ಕುಲ್ಲುದು ವಲಸಾರಿ ಪೋಪ.ಮೂಲು ಪಿಲಿತ ಆಕ್ರಮಣೊರ್ದು   ನಮನ್ ದೈವೊಲು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವನ್ಪಿ ನಂಬೊಳಿಗಡ್ ದೈವೊಲೆಗ್ ಪಿಲಿ ಬಂಡಿ ದುಂಬುದ ಪೆರಿಯಾಕ್ಲು ಕೊರ್ದಿಪ್ಪೆರ್. ನವರಾತ್ರೆಗ್ ಪಿಲಿತ ಏಸ ಪಾಡೊಡಂಡ ಚೌತಿಗಾ,ನವರಾತ್ರೆಗಾ ಇನಕಗ್ ಸುತ್ತೆ ದೀದ್ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ಪುನ ಕಿರಮ ಉಂಡು.ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನಿಂದಾಂಡ ರಡ್ಡ್ ವಾರದಾತಾಂಡಲಾ ಮಲ್ಲಕ್ಲೆಡ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ಕಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.ದೊಂಬು ಬರ್ಸ ಚಳಿಕ್ ಕಾಲಿ ಮೈಟ್ ಬಣ್ಣದ ಉರಿ ತಾಂಗೊನೆರೆ ತೀರ್ನ ಜವನೆರ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡೊಂತೆರ್.ಪದಿನೆಣ್ಮೊರ್ದು ಇರ್ವತ್ತೆಣ್ಮ ಪಿರಯದ ಉಲಯಿದ ಜವನೆರ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡೊಂತೆರ್.ಕೆಲವೆರ್ ಪರಕೆಗ್ ಒಂಜಿ ದಿನನಾ,ಮೂಜಿ ದಿನನಾ ಪಿಲಿತ ಏಸ ಪಾಡುವೆರ್.ಅಕುಲು.ಬೆಳಗಾವಿ ಬೈಲ ಹೊಂಗಲೊಡು ಪಿಲಿತ ಕಿನ್ನಿದ ಏಸ ಪಾಡ್ವೆರ್.ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಮಹರಂ,ಬಾಬಯ್ಯನ ಪರ್ಬದಪಗಲ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡ್ವೆರ್.ಅಲ್ತಕ್ಲೆಗ್ ಅವೊಂಜಿ ಜನಪದ ಕಲೆಯಾಂಡ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಅವು ಆಣ ಕಲೆ.,ಶಿಷ್ಟ ಜನಪದ ಆರಾದನಾ ಕಲೆ.ಪಿಲಿಟ್ ಬೊಲ್ದು,ಮಂಜಲ್ ರಂಗ್ ದ ಪಿಲಿಂದ್ ರಡ್ಡ್ ನಮುನೆ ಉಂಡು.ಬಂಟಾಲದಂಚಿ ಕಪ್ಪು ರಂಗ್ ದ ಪಿಲಿತ ಕಿನ್ನಿದ ಏಸೊಲು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುವ.ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆದ ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುನ ಕಿರಮದ ಆಧಾರೊಡು ಒಂಜಿ ಪೌಲ,ರಡ್ಡ್ ಪೌಲ,ಎಣ್ಮ ಪೌಲಂದ್ ವಿಭಾಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಉಂತುದು ನಲಿಪುನ,ಕುಲ್ಲುದು ನಲಿಪುನ,ಮೊರಂಪುಡು ನಲಿಪುನ,ಪುಗೆಲೇರ್ದ್ ನಲಿಪುನ ಇಂಚಿ ೨೦ರ್ದು ಮಿತ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲು ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆಡುಂಡು.ಮಾರ್ನೆಮಿಡ್ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ನಲಿತೊಂತ್ ನ ಪಿಲಿಕುಲು ಲೇಸ್ ದ ಚಾವಡಿಡ್,ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಪೂರ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುವ.

          ಪಿಲಿ ಏಸೊ ಪಾಡುನಕುಲು ಏಸ ಪಾಡುನ ಮೂಜಿ ದಿನ ದುಂಬಾಂಡಲ ಮದುಮಾಸ ಬುಡೊಡು.ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನ ದುಂಬು  ಪಿಲಿತ ಮಂಡೆಗ್,ತಾಸೆಗ್ ದೇವೆರೆ ಲೋಬಾನ ತೋಜಾಯೆರೆ ಉಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಊದು ಪಾಡುನಿ ಪನ್ಪೆರ್.ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಸ ಪಾಡುನೆಕ್ ದುಂಬೇ ತಾಸೆದ ಪೆಟ್ಟ್ ಗ್ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಏಸ ಪಾಡುನ ದುಂಬು ನಂಬಿ ದೈವೊಗು ಈಡ್ ಕಟ್ಟುನ ಕಿರಮಲ ಉಂಡು. ಪಿಲಿ ಏಸದ ಮಲ್ಲ ತಂಡ ಆಂಡ ಪತ್ತ್ ಜನೊರ್ದು ಮಿತ್ತಿಪ್ಪುವೆರ್.ಪತ್ತ್,ಪದ್ರಾಡ್ ಜನ ಇಡೀ ಇರ್ಲ್ ಬಣ್ಣ ಪಾಡುವೆರ್.ಒರಿಯಗ್ ಬಣ್ಣ ಪಾಡೆರೆ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಗಂಟೆ ಪೊರ್ತು ತಾಗುಂಡು.ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನಕುಲು ಬಣ್ಣ ಪಾಡುನ ದುಂಬು ಮೈತ ರೋಮ ಪೂರ ಗೀಸುವೆರ್.ಬಣ್ಣ ಪಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪುಗಾದ್ ಮುಂಡಿದ ಇರೆಟ್ ಜೆಪುಡಾವೆರ್.ದುಂಬು ಮಾರ್ನೆಮಿ ಮುಗಿನೇಟ ಮೇಲ್ದ ರಂಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ನಗ ಕೋರಿ ತೆತ್ತಿದ ಬೊಲ್ದುದ ನೀರ್ ನ್ ಪಾಡೊಂತೆರ್.ಇನಿ ಅಡೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಣ್ಣ ಬೈದ್ಂಡ್.ಅವು ಬೇಗ ಪೋಪುಂಡು.ಇತ್ತೆ ಪಿಲಿ ಏಸೊಗು ಕೆಂಪು ಬಿರಾಯಿನ ಮಂಜೊಲು ಎಣ್ಣೆದಂಸದ(ಆಯಿಲ್ ಪೈಂಟ್) ರಂಗ್ ನ್ ಇಡೀ ಸರ್ರೊಗು ಪೂಜುವೆರ್.ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ನೀರ್ ದ ರಂಗ್(ವಾಟರ್ ಪೈಂಟ್) ಮೇಲ್ ಗ್ ಪೂಜುವೆರ್.ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನಕುಲು ಎಡೇನ ತೆರಿನ ಕಲಾವಿದಡ ಮೇಲ್ ಗ್ ಪಿಲಿತ ಮೈತೊರುತ ರಂಗ್ ಪಾಡ್ಪಾವೆರ್.ರಂಗ್ ಪಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಏಸ ಪಾಡ್ನಾಯಗ್ ದಿಟ್ಟಿ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ರಟ್ಟೆಗ್ ಕಪ್ಪು ನೂಲು,ಲಿಂಬೆ ಕಟ್ಟುವೆರ್.ಏಸ ಪಾಡುನಾಯೆ ಚಡ್ಡಿ/ಕಾಚೆಡಿತ್ತ್ ದ್‌ ತರೆಕ್ ಇಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಾಡ್ನ ಟೊಪ್ಪಿ ಪಾಡ್ದುಪ್ಪುವೆ.ಅಪ್ಪೆ ಪಿಲಿಕ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಲ ಮಂಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಟೊಪ್ಪಿಗ್ ರಟ್ಟ್ ಡ್ ಅಂಚಿಂಚಿ ರಡ್ಡ್ ಕೆಬಿ ಮಲ್ತುಪ್ಪುವೆರ್.ಕೆಲವೆರ್ ತರೆಕ್ ಪಿಲಿತ ಕೆಬಿತ ಒರು ಕಟ್ಟ್ ದುಪ್ಪುವೆರ್.ಮಂಜಲ್ ರಂಗ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಮಂಜಲ್ ಕಪ್ಪು ಸೇರ್ದಿನ ಪಿಲಿತ ಮೈತ ಚರ್ಮದ ಗೀರ್ ತೋಜುಲೆಕ ಗೀಟ್ ಪಾಡುವೆರ್.ಙ ಕೆಲವೆರ್ ರಟ್ಟ್ ಡ್ ಪಿಲಿತ ಮೋನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತರೆಕ್ ಪಾಡೊನುವೆರ್.ಕೈತ ಬಿರೆಲ್ಲೆಗ್ ಉದ್ದದ ಪಿಲಿತ ಉಗುರುನು ತಿಕ್ಕಾದ್ ನಲಿಪುನ ಪಿಲಿ ಏಸದಕುಲ್ಲಾ ಇತ್ತೆರ್.ಉದಾರ್ಮೆಗ್ ಪಿಲಿ ಗೋಪಾಲಣ್ಣೆ ಮಾರ್ನಬೈಲ್.ಕುಂಟು ಸುತ್ತ್ ನ ತೆರಿಯೆದ ಒರುನು ಸೊಂಟೊಗು ತಿಕ್ಕಾದ್ ಅವೆಟೇ ಉದ್ದದ ಬೀಲಲ ಮಲ್ತಿಪ್ಪುವೆರ್.ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆನ್ ನೇರ್ಪು ಮಲ್ತೊಂದು ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ನಲಿಪುವೆರ್.ಮಿತ್ತ್ ಮಿತ್ತ್ ಪಲ್ಟಿ ಹಾಕೊಂದು,ಪಿಲಿತ ಚರ್ಯೆಲೆಕ ಮಲ್ತೊಂದು,ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್  ಪೋಡಿಯಾಪುಲೆಕ,ಮೇಲ್ ಗ್ ಬೂರುಲೆಕ ಮಲ್ತೊಂದು ತಾಸೆ ವಾದ್ಯದ ಪೆಟ್ಟ್ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿಲೆಕ  ಜಾಸ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಲಾಯ್ತೊಂದು ಲಾಯ್ತೊಂದು ನಲಿಪುವೆರ್.ಅಂಚ ನಲಿಪುನೆನ್ ತೂದು ಕೊಸಿಯಾಯಿನಕುಲು ನೋಟುದ ಮಾಲೆಲ ಪಾಡ್ ವೆರ್.ಸುಮಾರ್ ಕುಡಲಡ್ ನಲ್ಪೊರ್ದು ಮಿತ್ತ್ ಪಿಲಿ ಏಸೊ ತಂಡೊಲುಲ್ಲ. ಕುಡಲದ ದಸರದಪಗ ಕುದ್ರೋಳಿ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು,ಬೋಳಾರ ಮಂಗಳಾ ದೇವಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ನವರಾತ್ರೆದ ಸುರುಕು ಬೊಕ್ಕ ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಮೆರವಣಿಗೆ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನಾದಿಗೆ,ಇನಾಮು ಪೂರ ಕೊರ್ಪೆರ್.ಇಂಚಿ ಪಿಲಿಕುಲೆ ತಂಡ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದಂಚನೇ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಸೊಲೆಗ್ ಪೋದು ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆದ ಗತ್ತ್ ತೋಜಾದೆರ್.
  

   ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಅಪ್ಪೆ ಪಿಲಿ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಅರಾದ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ಮಿರೆ ಕೊರ್ಪುನ,ಅಪ್ಪೆ ಪಿಲಿ ಕಿನ್ನಿಲೆಗ್ ಬೋಂಟೆ ಕಲ್ಪಾವುನೆನ್ ತೂಯೆರೆನೇ ಪೊರ್ಲು.ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪಿಲಿಕುಲಿತ್ತಡ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ಪುನ,ಪರಂಕೊಂದು ತುಚತ್ತ ಬೂರುನ,ಕಿನ್ನಿ ಪಿಲಿಕುಲೆ ಕಸರತ್ತ್ ಪೂರ ತೂಪುನವೇ ಕೊಸಿ.ಕೆಲವೊಂಜಿ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆದ ತಂಡೊಲೆಡ್ ಇರ್ವತ್ತೈನೆರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಪಿಲಿ ಏಸದಕುಲಿಪ್ಪುವೆರ್.ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ ಕಲತಿನ ನೀರ್ ರ್ದ್ ಪಿರವುಗು ತರೆ ದಂಗಾದ್ ,ತೆಲ್ ಬಗ್ಗ್ ದ್ ಪಣವು ಪೆಜ್ಜುನ,ಝಂಡಾ ಕಸರತ್ತ್,ಕೂಲಿಡ್ ಜೂವದ ಕುರಿನ್ ತುಚ್ಚಿದ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ದಕ್ಕುನ,ಎದುರುಗು ತೇಲ್ ಬಗ್ಗ್ ದ್ ಅರಿತ ಮುಡಿನ್ ಕೂಲಿಡ್ ತುಚ್ಚಿದ್ ದೆರ್ತ್ ದ್ ತರೆತ ಪಿರವು ದಕ್ಕುನ ತಾಕತ್ತ್ ದ ಒರು ತುಳುನಾಡ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಮಾತ್ರ ತೂಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ.ಕುರಿ ಹಾಕುನ ಆತ್ ಸುಲಬತ್ತ್. ಇಂಚ ಕಸರತ್ತ್ ಮಲ್ಪೊಡಂಡ ದುಂಬೊಂತೆ ಕಸರತ್ತ್ ಕಲ್ತೊನೊಡಾಪುಂಡು.ಒಂಜಿ ವಾರದಾತ್ ಕಾಲ ಪೊಯ್ಯೆ ದಿಂಜಯಿನ ಗೋಣಿನ್ ತುಚ್ಚಿದ್ ದೆರ್ಪುನ ಅಬ್ಬೆಸ ಮಲ್ಪೊಡು.ಇಜ್ಜಿಂಡ ಕುರಿ ಹಾಕ್ ನಗ ಕೂಲಿ ತುಂಡಾವು.ಅಂಚ ಕೂಲಿ ತುಂಡಾದ್ ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನ ಕೈದ್ ಮಲ್ತ್ ನಕುಲ್ಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.

   ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡ್ನಕುಲು ಎಚ್ಚಾದ್ ಬೊಲ್ಪುದ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಯ್ಯದ ಪೊರ್ತುಗು ನಲಿಪೆರೆ ಪೋಪೆರ್.ದಾಯೆ ಪಂಡ ದೊಂಬುಗು ಪೋಯೆರ್ಡ ಉರಿ ತಡೆಯೆರಾಪುಜಿ.ರಂಗ್ ದೆಪ್ಪುನಗ ಚೋಳಿಲಾ ಬರುಗೆ.ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡುನಕ್ಲೆಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಪೊಲಬಿತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬೇ ಇಂಚಿನಾನಿ ನಿಕ್ಲೆನಡೆ ಬರ್ಪಂದ್ ಪಂಡ್ ದುಪ್ಪುವೆರ್.ಇನಿ ಪೂರ ತಾಸೆ ,ವಾದ್ಯದ ಗತ್ತ್ ಗ್ ನಲಿಪುನಕುಲ್ಲಾ ಕಡಮೆಯಾತೆರ್.ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸೀಕ್ ಲೆರ್ದಾದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಬೇಗ ಜಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕಿನ್ನಿ ಪಿಲಿಕುಲಿತ್ತ್ಂಡ ಕಲ ಒಂತೆ ಮೆಂಚುಂಡು.ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೋಂಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿರ್ದ್ ಉದಿತಿ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿನ್ ಒರಿತಿ ದೈವಾರಾದನೆದ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟುಗು ಜನಪದ ಆಯಕಟ್ಟ್ ದ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ಏಳ್ ಕಡಲಾಯೆರೆದ ಜಗತ್ತ್ ದ ಐಮೂಲೆಲೆಡ್ ಪುಗಾರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನವು ಸತ್ಯ.

ಪಿಲಿತ ಪುದರ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಊರುಲು:-

ಪಿಲಿಮುಗೇರ್/ಪಿಲಿಮೊಗರು,ಪಿಲಿಕುಲ,ಪಿಲಿಕಲಪಿಲಿಂಗೂರು,ಪಿಲಿಪಾದೆಪಿಲಿಬೈಲ್,ಪಿಲಿಂಕಲ್ಲ್

ಪ್ರಾಣಿಲ್ದ ಒರುತ ಊರ್ಲೆನ ಪುದರ್:-
ಪುಚ್ಚೇರಿ/ ಪುಚ್ಚೆಮೊಗರು
,ಪಂಜಿಮುಗೇರ್,ಕಾಟಿಪಳ್ಳ,ಪಂಜಿಕಲ್ಲ್

 

ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆದ ಪೊಲಬು-https://youtu.be/R99JTxsC1xY

https://youtu.be/U2NPDx8Q_m0


Wednesday, 6 October 2021

ನವರಾತ್ರೆ/ಒರುಂಬ ಇರ್ಲ್- ದೇವಿನ ಒಂರ್ಬ ಒರುತ ಒಂರ್ಬ ದಿನೊತ ಪ್ರಕೃತಿದ ಆರಾದನೆ

  ನವರಾತ್ರೆ -ದೇವಿನ ಒಂರ್ಬ ಒರುತ ಒಂರ್ಬ ದಿನೊತ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಪಾಯಿನ ಅಪ್ಪೆನ ಆರಾಧನೆ.

    ತುಳುವ ಧರ್ಮೊಡು(ಅವೈದಿಕ ಪನ್ಪುನ ದುಂಬುದ;ಆದಿವಾಸಿಲ್ನ ,ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ)ತುಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಆರಾದನೆದ,ನಂಬೊಳಿಗೆದ ಅಚರಣೆಲೆಡ್ ಒವ್ವೇ ಒಂಜಿ ಸಗ್ತಿನ್ ಅಂದ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ (ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ಡ್ ವೈದಿಕೊಡು ಪನ್ಪುಂಡ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತ್ ದ್) ನಂಬಿಯೆರ್ಡ ಅವೆನ್ ಪೊತ್ತವುನ,ನೀರ್ಡ್ ಮುರ್ಕಾದ್ ಬುಡ್ಪುನ ಕಿರಮೊನೇ ಇಜ್ಜಾಂಡ್.ಆಪುನೆನ್ ಮಾತ್ರ ನಂಬೊಂತೆರ್.ಇನಿ ನಮ ಮಾತ ಪೊಸತಾದ್ ನಮ್ಮಡೆ ಬೈದ್ ನೆತ ಪಿರವು ಪೋದು ನಮ್ಮ ತುಳುವ ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಮದತ್ ದೇ ಬುಡ್ತ.ಜೀವ ಕೊರ್ದು ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದ್ ನ ಅಪ್ಪೆಗೇ ಬಾಲೆದ ಜೂವೊನು ಕೇನುನ ಅದಿಕಾರ ಇಜ್ಜಿ.ಜೀವ ಕೊರ್ನ ಪ್ರಕೃತಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಜೀವ ದೆತೊನೆರೆ ಸಾದ್ಯ.ಗಟ್ಟ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ  ಕಟ್ಟೊಂಜಿ ಇನಿ ಅರಾದನೆದೊರುಟು ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ನೆಗತ್ ತೋಜೊಂದುಂಡು.ಅವೆನ್ ನವರಾತ್ರಿಂದ್,ಮಾರ್ನೆಮಿಂದ್ ತುಳುವೆರ್ ಇನಿ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

೨೦೨೧ಟ್ ದೇವಿನ ಮೂಜನೇ ಒರು ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ಬೊಕ್ಕ ನಾಲನೆ ಒರು ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ಒರುತ ಆರಾದನೆಡ್ ಒಂಜೇ ದಿನತ ಒಂತೆ ಏಲ್ಯ ಗಳಿಗೆಡ್ ಎತ್ತೇಸೊ ಬತ್ತ್ ನೆರ್ ದಾತ್ರ ಈವೊಡುದ ಮಾರ್ನೆಮಿಡ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ಕಮ್ಮಿ ಬೈದ್ಂಡ್.

ಒರ್ಂಬ ಕತ್ತಲೆಗ್ ಆರಾದನೆ ದೆತೊನುನ ದೇವಿನ ಒರ್ಂಬ ಒರುಕುಲು,ಪತ್ತೆನಾನಿ ಪಗೆಲ್ಡ್ ನಡಪುನ ಆರಾದನೆ(ಕತ್ತಲೆರ್ದ್ ಬೊಲ್ಪುದಡೆಗ್)-ಪುರಷ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿ/ಪೊಣ್ಣನ ಒರುತ ಆರಾದನೆ.ಪತ್ತನೆ ದಿನ ವಿಜಯ ದಶಮಿ ವಿದ್ಯಾದಿ ದೇವತೆ ಶಾರದಾಂಬೆ/ಸರಸೊತಿನ ಆರಾದನೆ.

ಒರ್ಂಬ ದಿನ  ದೇವಿನ ಒರ್ಂಬ ಒರು ದೀದ್,ಅಲೆನ ಗುಣೊಕುಲ್ನ ಆಧಾರೊಡು ಒಂಜೊಂಜಿ ಪುದರ್ ದ ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ.ಈ ಒರ್ಂಬ ಒರುತ ಪುದರುಲು ಪಾರೊತಿನ ಪುದರ್ ಲಾದುಂಡು.ಪೊಣ್ಣನಪುಟ್ಟು(ಶೈಲಪುತ್ರಿ),ಬಾಲ್ಯ(ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ),ಯೌವ್ವನ(ಚಂದ್ರಘಂಟಾ-ಪುಣ್ಣಮೆದಂಚ ಪೊರ್ಲಗಂಟ್ ದ ಬುಲೆಚಿಲ್),ಪೊಸ ಪುಟ್ಟುಗು/ಸೃಷ್ಟಿಗ್ ತಯಾರಾಪುನ(ಕೂಷ್ಮಾಂಡ),ಮದಿಮೆಯಾದ್ ಬಾಲೆದ ಅಪ್ಪೆಯಾಪುನ(ಸ್ಕಂದಮಾತಾ),ಬದ್ ಕ್ ಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸವಾಲ್ ಲೆನ್ ಎದುರಿಸಾವುನ(ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ),ಬದ್ ಕ್ ದ ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆನ್ ದೂರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸುಜ್ಞಾನದ ಬೊಲ್ಪು ಕೊರ್ಪುನ(ಕಾಲರಾತ್ರಿ),ಇಡೀ ಕುಟುಮ ಸಂಸಾರೊನು‌ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿಯಾದ್ ಪಂಡ ಯಜಮಾಂದಿಯಾದ್ ಶಾಂತಿ ಸಮಾಧಾನೊಡು ತಾಂಕುನ(ಮಹಾಗೌರಿ),ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣನ ಸರ್ವ ಸಮಾನತೆಡ್ ಸಂಸಾರದ ತೇರ್ನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಒಯ್ಪುನ(ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿ), ಪತ್ತನೆ ದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿದಾನಿ ಬಾಲೆನ್ ಮೊಕೆಡ್ ತಿದ್ದುನ,ಇದ್ಯೆ ಬುದ್ದಿದ ಗೇನ ಕೊರ್ಪುನ(ಶಾರದೆ/ಸರಸೊತಿ),ಇದ್ಯೆರ್ದ್ ಬುದ್ದಿ ಬುಲೆದ್ ಬದಕ್ ನ್ ಪೊಲಿ ಪೊಲ್ಸುಡು ಗೆಲ್ತ್ ನ, ಪಂಡ ಬದ್ ಕ್ ಡ್ ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಯಿನ(ವಿಜಯದಶಮಿ) ಇಂಚ ಪುಟ್ಟುರ್ದು ಬದ್ ಕ್ ದ ಕಡೆಮುಟ್ಟದ ಪೊಣ್ಣನ ಬದ್ ಕ್ ನ್,ಆದ್ಯಾತ್ಮದ ದಿಟ್ಟಿಡ್ ದೇವಿನ ಒರುಟು ತೂಯಿನ ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಸಂಸ್ಕಾರದ ದುನ್ನೊನು ನಮ ನವರಾತ್ರೆದ  ದೇವಿನ ಒಂರ್ಬ ಒರುಕುಲೆಡ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನೆರೆ ಸಾದ್ಯ.

                          ‌‌‌‌‌          ಶೈಲ ಪುತ್ರಿ

೧.ಶೈಲಪುತ್ರಿ- ಸುರುತ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ.ಪರ್ವತ/ಗಿರಿ ರಾಜನ ಮಗಲ್-ಪಾರೊತಿ/ಗಿರಿಜೆ. ಎಡಕೈಟ್ ತಾಮರೆ.ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವೊದ ಒರು,ಬಲ ಕೈಟ್ ತಿರ್ಸೂಲ.ಉಗ್ರ ಸ್ವಭಾವೊದ ಒರು.ಕಂಜಿ ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಕಾಪಾದಿಪ್ಪುನಾಲ್. ಪೊಂಜನಕುಲು ಸ್ವಬಾವೊಡು ಸೌಮ್ಯ ಆದುಪ್ಪುವೆರ್.ಕೋಪ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅಕ್ಲೆ ಉಡಲ್ ಕಲ್ಲ್ ದಾತ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಪುಂಡು ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಈ ಒರು ಸಾಗ್ಸಿ.ಅಲೆನ್ ಭವಾನಿ,ಹೇಮಾವತಿ(ಹಿಮವನ್ ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳ್),ಪಾರ್ವತಿಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

                                   ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ

೨.ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ-ರಡ್ಡನೇ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ. ಮೋಕ್ಷ ,ಶಾಂತಿ,ಸಂತೋಸು ಸೌಹಾರ್ದತೆದ ಒರು.

ಆಸ್ರಮೊಡು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಈಸರ ದೇವೆರೆ ಮಿತ್ತ್ ಮೋಕೆ ಪುಟ್ಟುದು ಅರೆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರೆ ಬಯಕ್ ನಗ ಮನ್ಮತೆ ಸಾಯೊಗುಂತುದು ಈಸರ ದೇವೆರ್ ಮೂಜನೆ ಕಣ್ಣ್ ಬುಡ್ನಗ ಆಯೆ ಬಸ್ಮ ಆಪೆ.ಆಲ್ ಕಾಡ್ ದುಲಯಿಡ್ ಇರೆ,ಕಾಯಿ ಪಂರ್ದ್ ಲೆನ್  ತಿನೊಂದು ಬದ್ ಕೊಂದು ೧೬ವರ್ಸ ಕಾಡ್ ಡ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಈಸರ ದೇವೆರೆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆಪಲ್.ಅಡೆಮುಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯಾದ್ ಬದ್ ಕ್ ನ  ಪಾರೊತಿನ್ ನವರಾತ್ರೆದ ರಡ್ಡನೆ ದಿನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯಾದ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ತನ್ನ ಗುರಿನ್ ಮುಟ್ಟೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ಸಂಕಾಲ್ಪು,ದೃಷ್ಟಿ ದೀಯೊಂದು ಪುಣೆಯೆರ್ಡ ಗುರಿ ಸೇರ್ವೆರ್ ಪನ್ಪುನವು ಈ ದೇವಿನ ಒರುವಾದುಂಡು.

                    ‌             ಚಂದ್ರಘಂಟಾ

೩.ಚಂದ್ರಘಂಟಾ- ಮೂಜನೇ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ.  ಮುಂಡದ ಮಿತ್ತ್ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರನ ಒರು.ಧೈರ್ಯ,ಶೌರ್ಯ,ಪೊರ್ಲುದ , ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣನ ಒರು.ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿ ಮುಂಡೊಗು ಅರ್ದ ಚಂದ್ರಾಕೃತಿದ ಬೊಟ್ಟು ದೀಪಲ್.ಆನಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರೊತಿನ ಪುದರ್ ಚಂದ್ರಘಂಟಾಂದ್ ಆಂಡ್.ಅಲೆನ ಮುಂಡೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಗಂಟೆರ್ದ್ ಆ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ ಲ ಪನ್ಪೆರ್.ಅಲೆಗ್ ಮುಂಡೊಡು ಕಣ್ಣಿತ್ತ್ ದ್ ಪಿಲಿತ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದುಪ್ವಲ್ .

ಪಾರೊತಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಮಸಣವಾಸಿ ಈಸರೆ ತನ್ನ ಗಣೊಕುಲ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಪಾರೊತಿನ ಅರಂತಡೆಗ್ ಬನ್ನಗ ಸಿವನ ಭಯಂಕರ ಒರು ತೂದು ಅಲೆನ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಮತಿ ತಪ್ಪುಂಡು.ಅಪಗ ಪಾರೊತಿ (ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ಒರುಟು) ಮುಂಡೊಡು ಪೊರ್ಲ ಅರ್ದ ಚಂದ್ರಾಕೃತಿದ ಬೊಟ್ಟು ದೀನ ಪೊರ್ಲುದ ಪೊಣ್ಣನ ಒರುವಾದ್ ಈಸರ ದೇಬೆರ್ಡ ಈರ್ ಅರಸುಕುಮಾರಲೆಕ ಆವೊಡುಂದು ನಟೊನುವಲ್.ಅಲೆನ ಪಾತೆರದಲೆಕ ಈಸರೆ ಒರೊಕು ಪೊರ್ಲುದ ಮದಿಮಾಯನ ಒರುವಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಮದಿಮೆ ನಡಪುಂಡು.ಈಸರ ದೇಬೆರೆ ಜಡೆಪುಡೆಟ್ ಅರ್ದ ಚಂದ್ರ ದೇಬೆರೆ ಒರು ಉಂಡು.ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಲ್ ಬಯಕಿಯಲ್ಡ ದಾದ ಸಾಧನೆಲಾ ಮಲ್ಪಲ್.ಚಂದ್ರಘಂಟಲೆಕ ಪರಿಸ್ಥತಿಗ್ ತಕ್ಕ ಬದಲಾಪುನ ತಾಕತ್ತ್ ಅಲೆಡುಂಡು.ತೀರ್ನಾತ್ ಮಾತೆನ್ಲ ತಾಳ್ಮೆಡ್ ತಾಂಗೊಂಡಲಾ ಎವ್ರೊಡು ಲಕ್ಯೆರ್ಲಾ ಅಲೆಗ್ ತೆರಿಯುಂದು ತೊಜಪಾವುನ ಸಗ್ತಿ ಉಂದು. ಅಲೆಗ್ ಪತ್ತ್ ಕೈಟ್ ತ್ರಿಶೂಲ,ಕಮಂಡಲ,ತಾಮರೆ,ಗದೆ,ಕಡ್ಸಲೆ,ಬಿರು,ಪಗರಿ,ಜಪಮಾಲೆ,ಶಂಖ,ಅಭಯಮುದ್ರೆ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅತ್ಯರ್ ಲುಲ್ಲ.

             ‌‌‌‌                ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ದೇವಿ

೪.ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ದೇವಿ- ನಾಲನೆ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ.ಪೊಡೆಮಿದ ಮಿತ್ತ ದೈ ಮರೊಕ್ಲೆದ ಪಂಡ ಬೂಮಿದ ಒರುವಾದ್ ಪ್ರಕೃತಿದ  ಕಾಪಾದಿಪ್ಪುನಾಲ್.

ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಇಂಚ ತೆರಿಪಾದೆರ್.ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ಪಂಡ ಕುಂಬುಡ.ಕೂ ಪಂಡ ಎಲ್ಯ,ಉಷ್ಮಾ ಪಂಡ ಸಗ್ತಿ,ಅಂಡ ಪಂಡ ಗರ್ಭ.ಭೂ ಮಂಡಲೊನು ಪಂಡ ಪ್ರಕೃತಿನ್ ತನ್ನ ಉಡಲ್ದುಲಯಿ ದೀಯೊನ್ನಾಲ್ ಆಲ್.ಅಂಡ ಪಂಡ ತೆತ್ತಿಂದ್ ಲ ಅರ್ಥ ಉಂಡು.ಬೂಮಿಲ ಉರುಂಟಾದ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ತೆತ್ತಿದ ಒರುಟು ತೋಜುಂಡು.ಅಲೆಗ್ ಕುಂಬುಡದ ಬಲಿ.ಜಗತ್ತ್ ನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿ ದೇವಿಲೆಕನೆ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗ್ಲಾ ಪೊಸ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ತಾಕತ್ತ್ ಉಂಡು ಪನ್ಪುನೆತ ಸಂಕೇತ ಈ ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ.ಕುಟುಮೊದ ಸಗ್ತಿಯಾದ್,ಆಲ್ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಕುಟುಮೊನು ಕಾಪುನ ಗುಣತ ಪೊಣ್ಣನ್ ಕಾಪುನ ದೇವಿಯಾಲ್.ನನೊಂಜಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮೊನು‌ ಮೂಲು ನಮ ತೆರಿಯೊನೊಲಿ,ದಾದ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ಬಂಜಿಡ್ ಪಿಂಡ ಉದಿತ್ ದ್ ಒರ್ಂಬ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಬುಲೆಚಿಲ್ ಆದ್ ಬಾಲೆ ಬೂಮಿಗ್ ಬನ್ನಗ ಬಾಲೆದ ಪುಟ್ಟುಗಾದ್ ಅಪ್ಪೆ ತಡೆಯೊನ್ನ ಬೇನೆ,ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ .ಅಲೆ ಸಂಸಾರೊಗಾಪುನ ಕೊಸಿನ್ಲ( ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದ್ ದ್ ಅಪ್ಪೆಯಾಪುನ ಗೆಲ್ಪು/ವಿಜಯ) ಮೂಲು ತೆರಿಯೊಲಿ.

                                  ಸ್ಕಂದಮಾತಾ

೫.ಸ್ಕಂದಮಾತಾ- ಐನನೇ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ.ಅಪ್ಪೆ ಬಾಲೆಗ್ ಕಾಪಾದಿಪ್ಪುನೆತ ಸಮ್ಮಂದದ ಒರು.ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ಬದ್ ಕ್ ದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯಾಪುನಿ ಆಲ್ ಅಪ್ಪೆಯಾನಗ. ಸ್ಕಂದ/ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಅಪ್ಪೆ ಪಾರೊತಿ ಬಾಲೆನ್ ಪತೊಂದು ತಾಮರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿಪ್ಪುವೆರ್ತು.ಳುವ ಕಟ್ಟ್ ದ ಪಿರಕಾರ ಬೆಮ್ಮೆರ್ ಏಳ್ ಕಡಲ್ದ ನಡುಟು ಬೊಲಿಯ ತಾಮರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿಪ್ಪುವೆರ್ ತಾಮರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿನ ಪಾರೊತಿನ್ ಪದ್ಮಸಾನಿ,ಮಾತಾ ಗೌರಿ,ಮಹೇಶ್ವರಿಂದ್ ಲ ಪನ್ಪೆರ್.ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿಟ್ ಆರಾದನೆ.ನಾಲ್ ಕೈ ಇತ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಬಾಲೆ ಸ್ಕಂದನ್,ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್ ತಾಮರೆನ್,ಒಂಜಿ ಕೈ ಅಭಯಹಸ್ತ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು

             ‌                       ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ

೬.ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ-ಆಜನೇ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ.ವೀರಯೋಧರೆನ ಸಗ್ತಿದೊರು.ತಾರಕಾಸುರನ್ ಕಿನ್ಯ ಪಿರಯೊಡೆ ಕೆರ್ನ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಅಪ್ಪೆ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ.ಕಾತ್ಯಾಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಮಹರ್ಷಿಯೊರಿ ಅಪ್ಪೆ ಪಾರೊತಿನಂಚಿ ಮಗಲ್ ಪುಟ್ಟೊಡುಂದು ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಪ್ಪೆ ಪಾರೊತಿ ಆಯನ ಭಕ್ತಿಗ್ ಒಲಿದ್ ವರ ಕೊರ್ಪಲ್ಂದ್ ಒಂಜಿ ಕಥೆ ಪಂಡ ಕುಡೊಂಜಿ ಕತೆತಲೆಕ ಕಾತ್ಯ ಪನ್ಪಿ ಮಹರ್ಷಿನ ಮಗಲಾದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಪಾರೊತಿ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿಂದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಲ್ ಪನ್ಪುಂಡು.ರಡ್ಡ್ ಕತೆಟ್ಲಾ ಆಲ್ ಅನ್ಯಾಯ ಅನೀತಿದ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತಲ್ಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು.ಪೊಂಜನಕ್ಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆ ಬದ್ ಕ್ ಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸವಾಲ್ ಲೆನ್ ಎದುರಿಸಾವುನ,ಅಕ್ಲೆ ಹಕ್ಕ್ ಗಾದ್ ಪೊರ್ಂಬಾಟ ಮಲ್ಪುನೆತ ಒರುವಾದ್ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ತೋಜುವಲ್.

                                   ಕಾಲರಾತ್ರಿ

೭.ಕಾಲರಾತ್ರಿ-ಏಳನೇ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ .ಕಣ್ಣ್ ಡ್ ಉಗ್ರತೆ ತೋಜಿಂಡಲ ನಂಬಿನಕ್ಲೆಗ್ ಕಾಪಾದಿಪ್ಪುನಾಲ್.ಸಪೇದ/ಬೊಲಿಯ ರಂಗ್ ದ ತುತ್ತೈತ.

ಕಾಲ ಪಂಡ ಪೊರ್ತುಗಳಿಗೆ.ಕಾಲ ಪಂಡ ಕತ್ತಲೆ,ಕಾಲ ಪಂಡ ನಮ್ಮ ಬದ್ ಕ್ ದ ಅಂತ್ಯ.ಅರೆನ ಕಾಲ ಮುಗಿಂಡ್ಂದ್ ಪನ್ಪುನ ಕಿರಮ ಉಂಡು ಪಂಡ ಬೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ಅರೆನ ನೀರ್ ಮುಗಿಂಡ್,ಋಣ ಮುಗಿಂಡ್ಂದ್ ಅರ್ಥ.ಕಾಲರಾತ್ರಿ ದೇವಿ ಕತ್ತಲೆರ್ದ್ ನಮನ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಕನಪಲ್ ಪಂಡ ನಮ್ಮ ಉಡಲ್ ದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಸಗ್ತಿನ್ ದೂರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಮಕ್ ಧನಾತ್ಮಕ ಸಗ್ತಿನ್ ಕೊರ್ಪಲ್ಂದ್ ಅರ್ಥ.ಕಾಲರಾತ್ರಿ ದೇವಿ ಕತ್ತಲೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆಕ ತೋಜಿಂಡಲ ಬೊಲ್ಪುನು ಕೊರ್ಪುನವು ಅಲೆನ ಉದ್ದೇಶ.ಮೂಲು ನಮ್ಮ ಉಡಲ್ ದ ಸಿರ್ಕ್ ಸಂಕಡ,ಬೊಡ್ಚಾಂದಿ ಅಲಚನೆನ್ ಮಾಜಾಯಿನ ಅಪ್ಪೆ ನಮಕ್ ಧೈರ್ಯ ಕೊರ್ಪಲ್ಂದ್ ಅರ್ಥ

                              ‌‌‌‌‌       ಮಹಾಗೌರಿ

೮.ಮಹಾಗೌರಿ-ಎಣ್ಮನೇ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ.ಮೋಕೆದ ಉಡಲ್ ದ ಬುದ್ಧಿ,ಶಾಂತಿದ,ತಿರಣ,ತಾಕತ್ತ್ ದ ಒರು.

ಬೊಲ್ದು ತುತ್ತೈತದ ಮಹಾಗೌರಿ ಎರುತ ಮೇಲ್ಡ್ ಕುಲ್ದಿಪ್ಪುವಲ್(ಬೋರಿ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬು ಎರುವೇ ಇತ್ತ್ ನಿ).ಇತ್ತೆ ಅಲೆನ್ ಬೋರಿದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲಯಿನ ಒರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಾಲ್ ಕೈಕುಲಿತ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಡಮರು,ಕುಡೊಂಜಿ ಕೈಟ್ ತಿರ್ಸುಲ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ಮಹಿಷಿ,ಮಹಿಷಾಸುರ ವಧೆ ಪನ್ಪುನವ್ಲು ಎರು,ಎರ್ಮೆ ಸಾಂಕನದ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ಲಾ, ಬೊಕ್ಕ  ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ ಗ್ ಪೆತ್ತ ಬೋರಿಲೆನ್ ಕನತಿ ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ಲಾ ನಡುತ ಪೆಟ್ಟ್ ಲಡಾಯಿ ಈ ಮಹಿಷ ವಧೆತ ಉಲತಿರ್ಲಾದಿಪ್ಪೊಡು.

ಮಹಾಗೌರಿ ಪೊಣ್ಣ ಬದ್ ಕ್ ದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ರೂಪ.ಕಿನ್ಯ ಪಿರಯೊರ್ದೆ ಸಿವನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಬಯಕ್ ನ ಪಾರೊತಿನ  ಮೇಲ್ ಡ್ ಕಾಡ್ ಡ್ ಆಲ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಧೂಳು,ಮಣ್ಣ್ ಲೆಡ್ದ್ ಅಲೆನ ಮೇಲಿಡೀ ಪುಂಚ ಪೊದಿದ್ ಕತ್ತಲೆ ಕೋಣೆದುಲಯಿ ಇತ್ತ್ ಲೆಕ ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಅಲೆಗ್ ಸಿವನ್ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ ದಾಲ ಗೊತ್ತಾವೊಂದಿಜ್ಜಾಂಡ್.ಉಂದೆನ್ ತೆರಿನ ಇಸರ ದೆಬೆರ್ ಗಂಗೆನ್ ಪುಂಚದ ಮಿತ್ತ್ ನೀರಾದ್ ಬೂರ್ಪಾನಗ ಅಲೆನ ಮೇಲ್ ಕತ್ತಲೆ ಕಪ್ಪುರ್ದು ಬೊಲ್ಪಾಂಡ್ ಪಂಡ ಆಲ್ ಅಲೆನ ಬದ್ ಕ್ ಗ್ ಎನ್ನಿನ ಇಸರ ದೇವೆರ್ ಅಲೆನ ಬದ್ ಕ್ ಗ್ ಕಂಡನಿಯನೊರುಟು ಬೊಲ್ಪಾದ್ ಬತ್ತೆರ್ಂದ್ ತೆರಿಯುಂಡು.ಮಹಾದೇವನ ಬುಡೆದಿಯಾದ್ ಮಹಾಗೌರಿಯಾಯಲ್.ಸಿವನ ಜಿಡೆಕೊಡಿ ಗಂಗೆ ಉಲ್ಲಲ್.ಮೂಲು ಜಡೆತ ಕೊಡಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ.ಗಂಗೆ ಹಿಮಾಲಯೊರ್ದೇ ಪುಟ್ಟುದು ಪರಪುನಿ ಪಂಡ ದುಂಬುದ ಜನಮಾನಿಲು ಪ್ರಕೃತಿಗ್ ಕೊರ್ನ ಬಿಲೆ ತೆರಿಯುಂಡು.ಮಹಾ ಪನ್ಪುನವ್ಲು ಅಲೆನ ಮಲ್ಲ ಜಬದಾರಿಕೆ ತೆರಿಯುಂಡು.ಬಾಲೆಗ್ ತಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆಯಾದ್,ಕಂಡನಿಯಗ್ ತಕ್ಕ ಬುಡೆದಿಯಾದ್ ಲೋಕೊಮುಖತ  ಸಂಸಾರದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಸಾರದ ಜಬದಾರಿಕೆದ ಒರುವಾದ್ ಮಹಾಗೌರಿ ತೋಜುವಲ್.ಅಂಚಾದ್ ಈಸರ ದೇವೆರ್ ಅರೆನ ಸರ್ರದ ಅರ್ದ ಬಾಗ ಆದ್ ಪಾರೊತಿನ್ ಮಾನಿತೊಂಡೆರ್.ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣನ ಸರ್ವ ಸಮಾನತೆಲ(ಪುರುಷ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿ) ಆನಿದ ದಿನಮಾನೊಲೆಡೇ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನವು ತೆರಿಯುಂಡು.ಎರು,ಬೋರಿ,ಪೆತ್ತ,ಪಿಲಿ,ಸಿಮ್ಮದ ದೇವಿನ ವಾಹನೊಲೆನ್ ತೂನಗ ಪ್ರಕೃತಿದ ಸಾಧು ಬೊಕ್ಕ ಉಗ್ರ ಪ್ರಾಣಿಲು ರಡ್ಡೆನ್ಲ ದೇವೆರೆ ಸೃಷ್ಠಿ ಮಲ್ತ್ ನ ಪಂಡ್ ದ್ ತೆರಿಯುಂಡು.ಆನಿದ ಕಾಲೊಡು ಸಿಮ್ಮ ಪಿಲಿರ್ದ್ ಪೆತ್ತ ಕಂಜಿಲೆನ್ ಒರಿಪೆರೆ ದೇವಿ ಪನ್ಪಿ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ತೋಜಂದಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಗ್ತಿನ್ ನಮಗ್ ಕಾಪಾದಿಪ್ಪೆರೆ ಉಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆರಾದನೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ದುಪ್ಪೆರ್.ಮನಸ್ಸ್ ದ ಕುರೆಕುಲು ಪನ್ಪಿ ಬೊಡ್ಚಾಂದಿ ಗುಣೊಕ್ಲೆನ್ ಎಡ್ಡೆ ಜ್ಞಾನ ಕೊರ್ದು‌ ದೂರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಸಗ್ತಿನ್ ನಮಕ್ ಕಾಪಾದಿಪ್ಪೆರೆ ಉಂಡು ಮಲ್ತ್ ದಿಪ್ಪೆರ್.ಅಪ್ಪೆನೊರುತ ಆ ಸಗ್ತಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಜೋಕ್ಲೆನ್ ತಿದ್ದೆರೆ ಸಾದ್ಯಂದ್ ಸರಸೊತಿನ,ಶಾರದೆನ ಒರುಟುಲಾ ಆ ಸಗ್ತಿನ್ ಅಂದ್ ಮಲ್ತೆರ್.

                   ‌‌‌‌                   ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿ

೯.ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿ -ಒಂರ್ಬನೇ ದಿನೊತ ಆರಾದನೆ.ಧಾತ್ರಿ/ಬೂಮಿಗ್ ಸಿದ್ಧಿ ಕೊರ್ಪುನಾಲ್ ಪಂಡ ಲೋಕೊಡು ಪ್ರಕೃತಿಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಪೋವಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿನ್ ನಂಬಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬದುಕುನ ತಾದಿದ ಸಗ್ತಿ ಕೊರ್ಪುನಾಲ್. ಜಗತ್ತ್ ದ ಲಯೊ/ಗತಿನ್ ಒಂಜೇ ಲೆಕ ದೀಯೊನುನ ಈಸರ ದೇವೆರಾಂಡ ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಲೆಡ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಜನಮಂದೆಗ್ ಕೇಂಡಿನೆನ್ ಒದಗಾದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಪಾರೊತಿ ಪ್ರಕೃತಿ.ಸಿದ್ಧಿ ಧಾತ್ರಿನ ಕತೆ ತೂನಗ ಆಲ್ ಈಸರ ದೇಬೆರೆ ಉಡಲ್ದುಲಯಿ ಪೊಗ್ಗುದು ಅರ್ಧ ಬಾಗೊಡು ನಿಲೆಯಾಪೆರ್ ಪನ್ಪುನೌಲು ಸಂಸಾರ ಪೊರ್ಲುಡೆ ನಡಪೊಡಂಡ ಕಂಡನಿ ಬುಡೆದಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಒಂಜೇ ರೀತಿದವಾದಿಪ್ಪೊಡು.ಸಂಸಾರ/ಜಗತ್ತ್ ದ ಒವ್ವೇ ಕೆಲಸ ಜಯ ಆವೊಡಾಂಡಲಾ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ರ ಒಂಜೇ ಜೀವ ಅದಿಪ್ಪೊಡು,ಪಾರೊತಿ ಪರಮೇಶ್ವರೆರ್ಲೆಕ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ರೊಲು ಒಂಜೇ ಸರ್ರೊಡು ನೆಗತ್ ತೋಜೊಡು ಪನ್ಪಿ ಒರು.ಲೋಕ ಪೊರ್ಲುಡೆ ನಡಪೊಡು ಪಂಡ,ಸೃಷ್ಟಿದ ಲಯ ಸರಿಯಾದ್ ಒರಿಯೊಡು ಪಂಡ ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷ ಸಗ್ತಿ ಒಂಜಾದಿಪ್ಪೊಡು.ಅಪಗ ಧಾತ್ರಿ/ಬೂಮಿದ ಜನಮಂದೆಗ್ ಮಾತ ಸಿದ್ಧಿಲು ಒದೆಗೆರೆ ಸಾಧ್ಯ.ಅವ್ಲು ಸುಖ,ಶಾಂತಿ,ನೆಮ್ಮದಿ ನಿಲೆಯಾಯೆರೆ ಸಾದ್ಯ ಪನ್ಪುನೆತ ಒರು ಸಿದ್ದಿಧಾತ್ರಿನ ಆರಾದನೆ

ಒರ್ಂಬನೇ ದಿನ ದೇವಿನ್ ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿಂದ್  ಒರ್ಂಬನೇ ಒರುಟು ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ದಿನ ಮಹಾನವಮಿ.ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಲು ನವಮಿ ಬತ್ತ್ಂಡಲ ನಮ್ಮ ಮಾರ್ನೆಮಿದ ಮಹಾನವಮಿ ಬಾರೀ ಪುಗಾರ್ತೆದ.ಉಂದೆನ್ ತುಳುವೆರ್ ಮಾರ್ನೆಮಿ ಪನ್ಪೆರ್.ನವರಾತ್ರೆ ಒರ್ಂಬ ಇರ್ಲ್ ದ ಆರಾಧನೆಯಾಂಡ ದಸರಾ ಪನ್ಪುನೆಟ್ ದಶ(ತುಲುಟು ಶ ದ ಬದಲ್ ಸ ಗಲಸುವ) ಪಂಡ ಪತ್ತ್ಂದ್, ಅಹರ್ ಪಂಡ ಪಗೆಲ್ಂದ್,ದಸರಾ ಪಂಡ ಪತ್ತನೆ ದಿನತ ಆರಾದನೆ,ವಿಜಯ ದಶಮಿದ ಆರಾದನೆಂದ್ ಅರ್ಥ.ಶಾರದಾ ಪೂಜೆನ್ ವಿಜಯದಶಮಿದ ದಿನ ಮಲ್ಪುನ ಕಿರಮ.ನಮ್ಮ ಅರಿಷಡ್ವರ್ಗೊಲು ಪನ್ಪಿ ಬೊಡ್ಚಾಂದಿ ಗುಣೊಕ್ಲೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಮಕ್ ಸದ್ಬುದ್ದಿ ಕೊರ್ದು ಕಾಪುನ ಸಗ್ತಿದ ಆರಾದನೆ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ.ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ಪತ್ತನೆ ದಿನ ವಿಜಯ ದಶಮಿದಾನಿ ವಿದ್ಯೆದ ಒರವಾಯಿನ ಶಾರದೆ/ಸರಸೊತಿನ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ ವಿದ್ಯೆರ್ದ್ ವಿನಯ,ವಿದೇಯತೆ.ವಿದ್ಯೆರ್ದೆ ಸರ್ವ ಪೊಲಿ ಪೊಲ್ಸು .ಅವ್ವೆ ನಮ್ಮ ಬದ್ಕ್ ದ ವಿಜಯ ದಶಮಿ

                    ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ,ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇಮಾರು

  ನವರಾತ್ರೆದ ವಿಧಿ ನಿಷೇಧೊಲು-    

 ನವರಾತ್ರೆದಪಗ ಉಗುರು,ಕುಜಲ್ ದೆಪ್ಪಾಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.

ಲಿಂಬೆನ್ ತುಂಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ

ನವರಾತ್ರೆದಪಗ ಪಗೆಲ್ ಜೆಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಂಚ ಮಲ್ತ್ಂಡ ದೇವಿನ ಅನುಗ್ರಹ ಕಮ್ಮಿಯಾಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್.

ನವರಾತ್ರೆಡ್ ಕಪ್ಪು ರಂಗ್ ದ ಕುಂಟು ಗಲಸೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪೆರ್.ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ದುಃಖದ ಸಂಕೇತಗೆ

ನವರಾತ್ರೆಗ್ ನಮ ಒರ್ಂಬ ದಿನ ಒರ್ಂಬ ರಂಗ್ ದ ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.ಕೇಪುಲ ಪಾಡ್ ದ್ ದೇವಿನ್ ದಿನೊಲ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪೊಲಿ..ಸಕ್ಕರೆದ ಬದಲ್ ದೇವಿಗ್ ನೈವೇದ್ಯ ಮಲ್ಪುನಗ ಬೆಲ್ಲೊನೇ ಗಲಸೊಡು.ನವರಾತ್ರೆದ ಕಡೆತ ದಿನ ಏಳ್ ವರ್ಸದ ಒಂರ್ಬ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ರವಿಕೆದ ಕಣ ಕೊರ್ಪುನ ಕಿರಮ ಉಂಡು.ನವರಾತ್ರೆಡ್ ಮುತ್ತೈದೆ ಸುಮಂಗಲಿಯೆರೆಗ್ ಬಾಗಿನ ಕೊರ್ಪುನ ಕಿರಮ ಉಂಡು.ದುರ್ಗಾ ಸಮ್ಮಂದಿ ಯಾಗೊಲು, ಚಂಡಿಕಾ  ಯಾಗ ಇತ್ತ್ಂಡ  ನವರಾತ್ರೆದಪಗ ಮೂಜಿ ಜನ ಮುತ್ತೈದೆನಕ್ಲೆಗ್ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ,ಮಹಾಕಾಳಿನ ಒರುವಾದ್(ಪುಟ್ಟು/ಸೃಷ್ಠಿ,ತಾಂಕನ/ಪಾಲನೆ,ಕರಿಯುನ/ಲಯ) ಬಾಗಿನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಸುಮಂಗಲೀ ಪೂಜೆಡ್ ಸೀರೆ,ರವಿಕೆ,ಕಾಜಿ,ಕರಿ ಮಣಿ,ಮಂಜೊಲು,ಕುಂಕುಮ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬಣ್ಣೊಲೆಗ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇತ್ತ್ ನೆರ್ದಾತ್ರ ಬಾರ್ಯಾತ್ ರಂಗ್ ರಂಗ್ ದ ಮಾರ್ನೆಮಿ ಏಸೊಲು ನವರಾತ್ರೆಗ್ ನಮಕ್ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುವ.

.  

                  ಲಿಂಗದ ಒರುಟು ಕಟಿಲ್ದಪ್ಪೆ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿ

ಸಿರಿ ಸಿಂಗಾರೊಡು ಕಟಿಲ್ದಪ್ಪೆ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿ
ನಮ ನವರಾತ್ರೆದ ಒಂರ್ಬ ದಿನ ಒಂರ್ಬ ರಂಗ್ ದ ದುತ್ತೈತ ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಕಿರಮೊ(ಆಂಡ ಇನಿ ತುತ್ತೈತದ ರಂಗ್,ದೇವಿನ ವಾನೊಲು,ಆಯುಧೊಲು ಮೂರ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆನ ಕಲ್ಪನೆದಾದರೊಡು ತೋಜುಂಡು):-

೧.ಸುರುತಾನಿ (ಶೈಲಪುತ್ರಿ) ಮಂಜಲ್ ರಂಗ್ ದ ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ

೨.ರಡ್ಡೆನಾನಿ(ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ) ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ ದ  ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ

೩.ಮೂಜೆನಾನಿ(ಚಂದ್ರಘಂಟಾ) ಬೊಣ್ಯ ರಂಗ್ ದ  ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ.ಶಿವೆ ಭಸ್ಮಧಾರಿ.ಅಂಚ ಪಾರೊತಿನ ಕುಂಟುದ ಬಣ್ಣ ಬೊಣ್ಯ ಬಣ್ಣ

೪.ನಾಲೆನಾನಿ (ಕೂಶ್ಮಾಂಡ) ಕೇಸರಿ  ರಂಗ್ ದ ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ

೫.ಐನೆನಾನಿ(ಸ್ಕಂದಮಾತಾ) ಸಪೇದ್ ಪಂಡ ಬೊಲ್ದು ರಂಗ್ ದ  ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ.

೬.ಆಜೆನಾನಿ(ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ) ಕೇಪುಲು ರಂಗ್ ದ ಪಂಡ ಕೆಂಪು ರಂಗ್ ದ  ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ

೭.ಏಳೆನಾನಿ(ಕಾಲರಾತ್ರಿ) ನೀಲಿ ರಂಗ್ ದ  ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ

೮.ಎಣ್ಮೆನಾನಿ(ಮಹಾಗೌರಿ) ಗುಲಾಬಿ ರಂಗ್ ದ  ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ

೯.ಒಂರ್ಬನಾನಿ (ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿ) ನೇರೊಲು ಇಜ್ಜಾ ಮಂಜಲ್ ರಂಗ್ ದ  ಕುಂಟು ತುತ್ತುದು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆ.

ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆನಕುಲು-

ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, 

ವೈಷ್ಣವಿ, 

ಮಾಹೇಶ್ವರೀ,

ಇಂದ್ರಾಣಿ,

ವಾರಾಹಿ,

ಕೌಮಾರಿ

ಚಾಮುಂಡಿ

ಬಂಜಿನ ಪೊಂಜೊವು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆದ ಅರೋಗ್ಯೊಗಾದ್ ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆನಕ್ಲೆನ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಉತ್ತರ ಬಾರತೊಡು ಪುಣ್ಣಮೆದಪಗ ಅರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತ್ ನ ಯೋಗಿನಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

 ತುಳುನಾಡ ದೇಲ್ಯೊಲೆನ‌  ಅಂಗಣೊಡಿಪ್ಪಿ ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆನಕುಲು ದುಂಬು ದೇವೆರಾದಿಜ್ಜಾಂಡ್.ಸರಿಯಾಯಿನ ರೂಪಲ ಇಜ್ಜಾಂಡ್.ಮರತ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಗಣೊಕುಲುಂದು  ನಂಬೊಂತೆರ್.ನಮ್ಮ ದೇಸೊಡು ಈ ಏಳ್ ಜನ ಅಪ್ಪೆಡಿಕುಲುಂದು ಆರಾದನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಸಿರಿಕುಲ್ನೆಟ್ಲ ಎಳುವೆರ್ ಸಿರಿಕುಲು ಬರ್ಪೆರ್.ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆನಕ್ಲೆಡ್ ಏಳ್ ಜನ ಅಪ್ಪೆಲ್ಲು ಬರ್ಪೆರ್.

                         ಕುಡ್ಲದ ದಸರಾ ೨೦೨೧

ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ಸುರುತ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ


ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ರಡ್ಡನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ


ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ಮೂಜನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ
 

ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ನಾಲನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ
ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ಐನನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ
  
ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ಆಜನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ
  

ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ಏಳನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ
  
ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ಎಣ್ಮನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ
  
ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ನವರಾತ್ರೆದ ಒಂರ್ಬನೇ ದಿನತ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಶಾರದೆ
    
ನವರಾತ್ರೆದ ನಾಲನೇ ದಿನ ಲಲಿತ ಪಂಚೆಮಿದಾನಿ ಪೊರ್ಲೈತೊಡು ಮಂಗಳಾದೇವಿ
 
ನವರಾತ್ರೆದ ಆಜನೇ ದಿನ ಪೊರ್ಲ ತುತ್ತೈತೊಡು ಮಂಗಳಾದೇವಿ

ನವರಾತ್ರೆ ನಾಲನೇ ದಿನತಾನಿ ಬಪ್ಪನಾಡು ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿನ ಪೂತ ಪೊರ್ಲೈಸಿರ.

      

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ-EYE LIGHT productions ಬೊಕ್ಕ

 ಪ್ರವೀಣ್ ರಾಜ್.ಜೆ.ರಾವ್..



Sunday, 26 September 2021

ಕಾಲೆ,ಕಾಲೆ ಕೋಲ,ಎರು ಕೋಲ

         ಕಾಲೆ,ಕಾಲೆ ಕೋಲ,ಎರುಕೋಲ ಕಲಾಯಗುತ್ತು ಕಕ್ಕೆಪದವು 

  
ಕಾಲೆ ಪಂಡ ಯಮೆಂದ್ ಹಿರಿಯ ಪೆರಿಯಾಕ್ಲ್ ನಂಬುದಿತ್ತೆರ್.ನರಮಾನಿ ಜೂವ ಬುಡ್ ನಗ ಆಯನ ಜೂವೊನು ಕಾಲೆ ಕೊನೊಯೆರೆ ಬರ್ಪೆ.ಬನ್ನಗ ಆಯನ ದಂಡೊನು ಮೂಲು ದೀದ್ ಪೋಪೆಗೆ.ದಂಡೊನು ಕೊನೊಯೆರೆ ಪಿರ ಬನ್ನಗ ಕುಡೊಂಜಿ ಜೂವೊನು ಕೊನೊದು ಪೋಪೆಗೆ.ಅಂಚ ಕಾಲೆ ದೆತ್ತೊಂತೆರ್ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನ ಇಲ್ಲಲ್ ಪುಣ ಜೆಪುಡಾಯಿ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಚೆಂಬು ನೀರ್ ಸಾವುದಾನಿಮುಟ್ಟ ಮಗ್ತೆ ಮಗ್ ತೆ ದೀವೊಂತೆರ್.ನರಮಾನ್ಯನ ಒರುನು ಬೈಟ್ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್.ಕಾಲೆ ಇಲ್ಲದುಲಯಿ ಉಪ್ಪುನಗ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಇಲ್ಲದ ಪಿದಯಿ ಕುಲ್ಲೊಂತೆರ್.ಕೆಲವೆರ್ ಕಾಲೆ ಕರಿನೇಟ ಕುಟುಮದ ಬೇತೆ ಇಲ್ಲಲ್ ಪೋದು ಕುಲ್ಲೊಂತೆರ್.ಅಂಚನೆ ಕಾಲೆ ಪಿದಾಯಿ ಪೋನಗ ಇಲ್ಲದ ಪಿರವುದ ಮರತ ಪಜ್ಜಿ ಗೆಲ್ಲ್ ಪೊಳಿದ್ ಬೂರುಂಡುಗೆ.ಕೆಲವೊರ ಮರ ರಡ್ಡ್ ತುಂಡಾದ್ ಲ ಬೂರುಂಡುಗೆ.ಅವೆಟ್ ನೆಲ ಕಾಲೆ ಬಾರೀ ಅಪಾಯ.ಏರಾಂಡಲಾ ಪಕ್ಷಪಾತೊಡಾ,ಸಿರ್ಕ್ ಡಾ ಬಾರ್ಯಾತ್ ಸಮಯ ಜೆತ್ತ್ ನೌಲಿತ್ತ್ ದ್ ನರೆಲ್ ಬರೆಲ್ ದ್ ಕರಿದ್ ಪೋಯೆರ್ ಡ ಅಕ್ಲೆನ ಕಾಲೆನ್ ನೆಲ ಕಾಲೆ ಪನ್ಪೆರ್.ಅವು ದುಮಾರ್ ಸಾವು ಕರಿನ‌ಬೊಕ್ಕಲ ಸುಮಾರ್ 48 ದಿನ ಮುಟ್ಟಲ ಉಪ್ಪುಂಡುಗೆ.ಅಂಚನೆ ಕಾಲೆ/ನೆಲಕಾಲೆ ಏರೆಗಾಂಡಲಾ ಹಾಕ್ಂಡ ಅಕುಲ್ಲ ಜೆತ್ತ್ ನೌಲಾಪೆರ್ ಗೆ.ಅಂಚಾದ್ ಕಾಲೆ ದೆಪ್ಪುನ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ. 


  
ಕಾಲೆ ಹಾಕುನಿ ಪಂಡ ಮಾಯಾ ದೃಷ್ಠಿದ ದೋಷೊಲು.ದಾದಾಂಡಲ ವಾಕ್ ದೋಷ,ಶಾಪ ದಾದಾಂಡಲ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅಂಚಿನಕ್ಲೆನ ಕಾಲೆ ದಿಂಜ ದಿನ ಒರಿಯುಂಡು.ಆ ಕಾಲೆ ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್ ಹಾಕುಂಡು.ದುಂಬು ತೆರಿನಕುಲು ಈತ್ ದಿನತಾನಿ ಕಾಲೆ ಪೋವು,ನಿಕುಲು ಇಲ್ಲದ ಮಾಡ್ ದ ಮಡಲ್,ಮುಳಿ ತೆಲಪಾಲೆ,ಓಡು ದೆತ್ತ್ ದ್ ನಿಕುಲು ಅವೆಕ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾದಿ ಕೊರ್ಲೆ,ಅವು ಪೋಪುನ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ನಿಕುಲು ಉಂತೊರ್ಚಿ,ಕುಲ್ಲೊರ್ಚಿ,ಜೆಪ್ಪೊರ್ಚಿ,ವ್ಯವಹಾರ ಮಲ್ಪೊಡ್ಚಿ ಈತ್ ದಿನಮುಟ್ಟಂದ್ ಪನೊಂತೆರ್






ವೀಡಿಯೊ-https://youtu.be/trKrrzUmA08

Wednesday, 22 September 2021

ಪೊಸ ಕುರಲ್ ಕಟ್ಟುನಿ,ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನಿ, ಪೊಸರಿತ ಪುದ್ದರುನ್ಪುನಿ

     ಪೊಸ ಕುರಲ್ ಕಟ್ಟುನಿ,ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನಿ, ಪೊಸರಿತ ಪುದ್ದರುನ್ಪುನಿ






Wednesday, 8 September 2021

ಚೌತಿ ಪರ್ಬ

                              ಚೌತಿ ಪರ್ಬ

          
ಕಂರ್ಬುದ ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆಡ್ ಬಾಮ ಕುಮಾರನ ಆರಾದನೆ

  
ಸುಳ್ಳಮಲೆ  ಚೌತಿದ ಕೂವೆ(ಗುಹಾ) ಸೀರ್ತ ಮೀಪುಗು ಕೇರ್ಪು ದೀಪುನ ಕೆರಮ.ಚಿತ್ರಕೃಪೆ -ಸಚಿನ್ ರೈ ಮಾಣಿ.




        ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದ ತುಳುವಪ್ಪೆಗ್ ವರ್ಸ ಇಡೀ ಪರ್ಬ ಪರ್ವೊಲೆನ ಉಚ್ಚಯೊ. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಆದಿಡ್  ದೈವದ  ಬಲಬಾಗೊಡು ಉಂತುದು ದೈವೊಲೆಗ್ ಬಲ ಕೊರೊಂತಿನ ತುಳುವ ಬೆಮ್ಮೆರೆಗ್  ಸುರುತ ಸುತ್ತೆ ಇಪ್ಪೆದ್ಂಡ್,  ಸುರುತ ತಂಬಿಲ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ  ಒವ್ವೆ ಕಜ್ಜೊಲೆದ ದುಂಬತ್ತ  ಬೆಮ್ಮೆರೆಗ್ ಉರ್ಪೆಲರಿತ ಸುತ್ತೆ ದಿವೊಂತೆರ್.  ತುಳುವೆರೆಡ ತುಳುನಾಡ್ಗ್ ದೇವೆರೆ ಆರಾಧನೆ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬು  ದೈವೊಲೆ ಆರಾಧನೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್  ರಡ್ಡ್ ತುಂಡು ಕೊಡಿ  ಬಂಗ ಬಾರೆದಿರೆ, ಉರ್ಪೆಲರಿ ಪಾಡ್ಡ್  ಪಂಚೋಲಿ ಬಚ್ಚಿರೆ ದೀದ್, ಒಕ್ಕಣ್ಣ ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಮುಕ್ಕಣ್ಣ ತಾರಾಯಿದ ಸುತ್ತೆ ದೀವೊಂತೆರ್. ವೈದಿಕ ಆರಾಧನೆ ತುಳುನಾಡ್ಗ್ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ  ಉರ್ಪೆಲರಿತ ಬದಲ್ ಬೊಳಂತೆ ದೀಪೆರ್‌. ಇನಕನ ಸುತ್ತೆ ದೀವೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚೌತಿಗ್ ಇನಕೆ ದೀದ್ ಒರಿನಂಚ ಪೂರ ಕಜ್ಜೊಲೆದ ಸುರುಕು ಇನಕಗ್ ಸುತ್ತೆ ದೀಯರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಡ್ಡ ವಿಡ್ಡೂರೊಲೆನ್ ತಟ್ಟ್  ಪಾರಾವೆ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಳಿಗೆ. ಉಂದೇ ರೀತಿ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್  ಮಾರಿ  ಮಗ್ಗಿನ್ ಕಳೆಯೆರೆ ಅಡ್ಡ ವಿಡ್ಡೂರೊಲೆನ್ ಕಡಪ ರಾಜ್ಯೊಗು ಪಾಡ್ಯೆರೆ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜನ,ಮಾಂಕಾಳಿನ, ಮಾರಿನ ಗೊಂಬೆ ದೇರುನ ಆರಾಧನೆ ನಡತೊಂತ್ಂಡ್ . ತಾರಾಯಿ  ಜುಟ್ಟುದವಾಂಡ ಬಾರ್ಯತ್ ಕಾಲ ಹಾಳಾಪುಜಿ ದೈವರಾಧನೆದ ಕಟ್ಲೆದ ಗೇನೆದ ಕೆಲವೆರ್ ದೇವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ದೈವೊನು ತಕ್ಕಡಿಯರಿವಾಣೊಡು ತೂಕುದು ಕಟ್ಟ್  ಕಟ್ಲೆ  ಬೊಕ್ಕ ಷೋಡಷೋಪಚಾರೊಲೆನ್ ಒಂಜೆ ಕೊಂಜಿ ಓಲ್ಪಡಿ ಮಲ್ಪರೆ  ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಞಾನಿಲಾಪೊಂದುಲ್ಲೆರ್.  ಆಂಡ ದೈವ  ದೈವನೆ ,ದೇವೆರ್ ದೇವೆರೆ. ಇನಕಗ್  ಸುತ್ತೆ  ದೀನಗ ಕೈ ಮುಗಿನಗಲಾ  ದೈವ ದೇವೆರ್ ದೀಲೆಕಾಪುಂಡುಂದೆನ್ನ್ ದ್  ಕೈ ಮುಗಿಪ.  ತುಳುವೆರೆಗ್ ಪಾತೆರಂದಿ ದೇವೆರೆರ್ದ್  ನರಮಾನ್ಯನ  ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಪಾತೆರುನ  ದೈವನೇ ಪ್ರದಾನ  ಆದುಂಡು. ಕಂರ್ಬುದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಕಂಜಿಕೈಕಂಜಿದೊತ್ತುಡು, ಕಂಡೊಡು ಬೆನ್ನಿಸಾಗೊಳಿದೊರುಟು  ಗಣಪತಿನ ಮೂಲ ಉಂಡು.  ಕದಿಕೆ, ಅಂಬಿ ಸೇಡಿ ಉಂದೆಕ್ ಸಾಗ್ಸಿ.

                ತಾರಾಯಿ,ಕಂರ್ಬು ಗಳಸ್ದ್ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ              
                         ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಬಾರಿ ಪಿರಾಕಡೇ ಕಂರ್ಬುದ  ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆಡ್ ,ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ  ಬರ್ಪುನ  ದುಂಬು ಇನಕನ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ನಮಕ್  ಬರ್ಪುನ  ಅಡ್ಡ ವಿಡ್ಡೂರೊಲೆನ್ ದೂರ  ಮಲ್ಪುನ  ಗಣಪತಿಗ್  ಆನೆದ ತರೆ ನರಮಾನ್ಯನ ಸರ್ರ.  ಸುರುತ ಪೂಜೆ ಯಾಂಡ ,  ಸಾಯದ  ಗಾಳಿ ಬೀಜಿದ್  ಮಾಯದ ನೆಲೆತ  ಗಂಧ ಕೊರ್ಪುನ  ಮೂಲ ಮೈಸಂದಾಯಗ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಳಿಗ್  ಮೆಯ್ ಸಂದಾಯ್ತ ಮಲ್ತಿನ  ಒರವಾದ್ ನೆನವರಿಕೆ  ಮಲ್ತೊನೆರೆ ಸುರುತ  ಕೋಲ ನೇಮ , ಎರುತ ತರೆ ನರಮಾನಿ ಸರ್ರೊಡು ಆರಾಧನೆ  ಮಲ್ಪುವೆರ್ .ಇನಕಗ್ ಕದಿಕೆ ಪಂತಿ ಎಣ್ಮೆ ಆವಾರಾಂಡ ಮೈಸಂದಾಯಗ್(ಬೈ,ಪಜಿರ್,ಪಂತಿ) ತುಳುನಾಡ ಸುರುತ ಬಿದೆ ಕುಡುತ ಆವಾರ.ಇನಕಗ್  ಬೊಳಂತರಿ ಸುತ್ತೆ ಯಾಂಡ  ಮೈಸಂದಾಯಗ್ ಪೇರ್,ಬೊಂಡದ ಆಸರ್.  ದೇವೆರೆಗ್  ಎಣ್ಮೆದೆಣ್ಣೆ ತುಡರಾಂಡ ದೈವೊಲೆಗ್ ತಾರಾಯಿದ  ಎಣ್ಣೆದ   ತುಡರೇ ಆವೊಡು. ದುಂಬು ಸೇಡಿದ ಬಾವೆ ಮಣ್ಣ್ ಡ್  ಇನಕನ ಮೂರ್ತಿ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು  ದೂರ್ವಾ ಗಣಪತಿನ ಆರಾಧನೆ  ತೆರಿದ್ ಬಪುಂಡು . ದೂರ್ವಾ ಪಂಡ  ಕನ್ನಡೊದ ಗರಿಕೆ  ತುಳುಟಾನಗ ಕದಿಕೆಂದರ್ಥ.  ಅಂಬಿಡ್ ಕದಿಕೆ ಪಂತಿ ನಡ್ದ್  ಬುಳೆ  ಬಾಗ್ಯೊನು ನೇರ್ಪು  ಮಲ್ತೊಂತೆರ್ . ಪಾರೊತಿ ಬೆಗಗರ್ ಡ್  ಬಾಲೆನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತಲ್  ಪಂಡ ಬೆನ್ನಿ ಬೆನೊಡಾಂಡ ಬೆಗರ್  ಜಪ್ಪೊಡು. ಬೆಗರ್ ಜತ್ತ್ಂಡ  ಬುಳೆ ಸೆಲೆ ಎಚ್ಚಿದ್ ಬರ್ರೆ ಸಾದ್ಯ, ಇನಕಗ್ ಮಾಸದಟಿಲ್ದ ಪನಿವಾರ ಆದಿಡ್ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ "ಮಾನವ ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರೊ"ಡು ಪನ್ಪುಂಡು .  ದೈವಾರಾಧನೆಡ್  ಇನಿಲಾ  ತುಳುನಾಡ್ ಡ್  ಕಲಿ , ಗಂಗರ , ಕೋರಿಮಾಸದಗೆಲ್ ಪಾಡುನ  ಕಿರಮೊ ಉಂಡು . ವೈದಿಕತೆ ಬತ್ತ್ ದ್ ಅಮ್ಲ ಪೊರಿ ಬೊಂಡ  ತಂಬಿಲ ಕಟ್ಟುವೆರ್ . ನಾಗಾರಾಧನೆಡ್ಲಾ ಡಕ್ಕೆಗ್ ಬಲಿ ಪೋದು ದುಂಬುಗು  ಡಕ್ಕೆಬಲಿಂದಾಂಡ್ .  ಈ ಡಕ್ಕೆಗ್ ಕೋರಿದ,ಪ್ರಾಣಿಲೆನ  ಬಲಿ ಕೊರೊಂತೆರ್ .ಜಕ್ಕ – ಜಕಣಿ , ಯಕ್ಷ- ಯಕ್ಷಿಣಿ,  ಜಕ್ಕ – ಡಕ್ಕೆ  ಅಂಚ  ಡಕ್ಕೆದ ಇಚಾರ ಪದ್ ರೊಂದು ಪೋಪುಂಡು  ಆಂಡ ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿ ಪೋದು ಇನಿ  ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ  ಆದ್  ಪೋಂಡು ದೈವೊಲೆನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ಲಾ ಬೂಮಿ ಉಂಡಾನಗ ಕದಿಕೆ  ಪನ್ಪಿನ  ಪುಲ್ಲು  ಉದಿತ್‌ಂಡ್ ಪನ್ಪಿ ಇಚಾರ  ಬರ್ಪುಂಡು  ದೈವ ದೇವೆರೆಗ್  ಮೀನ್ ಮಾಸ ತಿನ್ಪುನಾಯೆ, ಕಾಯಿಕಜಿಪು ತಿನ್ಪುನಾಯೆ ಪನ್ಪಿನ  ಏದಬೇದ ಇಜ್ಜಿ.  ಅವು ಪೂರ  ಇಂಚಿಪ್ಪದವು. ಜೈನೆರ್ ಸಸ್ಯಹಾರಿಲಾದಿತ್ತ್ ದ್  ಅಕ್ಲೆಲೆಕನೆ ಅಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಮೊಟ್ಟು  ಮಿತ್ತ್ ಉಂತೊಡು ಪನ್ಪಿ  ಚಿಂತನೆದ  ಒಂಜಿ ವರ್ಗ  ಮೀನ್ ಲೆನ್ ಬುಡ್ದು  ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಯಿನ  ಇಚಾರೊ  ಚರಿತ್ರೆನ್ ತೂನಗ  ತೆರಿಯುಂಡು .  ದುಂಬು ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಲೆಗ್ ನರಬಲಿ  , ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿ  ಕೊರೊಂತೆರ್ ‌ ಕಾಳಿಗ್,  ಚಂಡಿಗ್ ನೆತ್ತೆರಾವಾರ  ಬೋಡು. ಆಂಡ ಇನಿ  ಕುಂಬುಡ ಕಡ್ತ್ ದ್  ಸುದಾರಿಯೊಂದುಲ್ಲೆರ್  ಕಲೊಕು ವೈದಿಕ  ಆರಾದನೆ ಬತ್ತ್ ದ್ ಅಡೆಗ್   ಸುದ್ದಾಚಾರ ಸೇರೊಂಡು.

            ಕಂರ್ಬುದ ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆಡ್ ಗಣಪತಿನ ಆರಾದನೆ
                     ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿನ್  ನಾಡ್ ಪತ್ತಿನಿ  ಮೂಲ ಜನಾಂಗದ  ಒರ್ತಿ ಪೊಂಜೊವುಂದು ತುಳುನಾಡ  ಬುಳೆಸೆಲೆತ  ಬಗೆಟ್  ತೆರಿನಗ  ಗೊತ್ತಾಪುಂಡು ಇನಿಲಾ ಪೊಂಜನಕ್ಲೆಗ್  ಬೆನ್ನಿಸಾಗೊಳಿಡ್  ಅಕ್ಲೆನವೇ ಆಯಿನ ಮಾನಾದಿಗೆ  ಉಂಡು. ಮೂಲು  ಪೊಣ್ಣನ ಬೆಗರ್ಡ್  ಗಣಪತಿ ಉದಿತೆ  ಪನ್ಪುನವ್ಲ  ಪೊಸತಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಬುಳೆ ಉದಿತ್ಂಡ್ಂದ್  ತೆರಿಯೊನೊಲಿ.  ಬೋಂಟೆರ್ದ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿ ,ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿಗಾದ್ ಕಂಜಿ ಕೈಕಂಜಿ ,  ಕೈಕಂಜಿಲೆಗಾದ್  ಪಜಿರ್ ಪಂತಿ,  ಅಂಬಿದ  ಮಿತ್ತ್ ನಡ್ನ  ಕದಿಕೆಗ್ ಪೂಜೆ, ಉಂದೆನ್ ಪೂರ ತೂನಗ  ಪಾರೊತಿ- ಗಣಪತಿ- ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದ ನಡುತ ಸಂಬಂದ  ತೆರಿದ್  ಬರ್ಪುಂಡು .  ನಮ್ಮ ಶರೀರೊಡ್ಲಾ ಮೀವಂದೆ  ರಡ್ಡ್ ದಿನ  ಆದ್  ಸರ್ರದ ಒವ್ವಾ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆನ್ ಬಿರೆಲ್ಡ್ ಜೊರು  ಉರ್ದುನಗ  ಮಣ್ಣ್ ದಲೆಕ ಬರ್ಪುಂಡು . ಉಂದೆನ್  ಆದ್ಯಾತ್ಮೊಡು  ಪೃಥ್ವೀ ತತ್ವ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತೂನಗ "ಸೆಗಣಿಯ  ಬೆನಕಂಗೆ  ಸಂಪಿಗೆಯರಳಲ್ಲಿ" ಪನ್ಪಿ ಜಾನಪದ ಸಾಲುಲು  ನೆಂಪಾಪುಂಡು.  ಬೊಂಟೆನ್ ಬುಡ್ದು ಬೆನ್ನಿಸಾಗೊಳಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಪ್ಪೆ ಗೌರಿನ್ ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆನ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದೊರುಟು ಒರ್ತೊಂದು ಇನಕನ್ ವರ್ಷೊಗೊರ ಲೆತ್ತ್ ದ್ ಬಂಜಾರ ತಿನ್ಪಾದ್ ಪೊರ್ಲುಡ್ ಕಡಪುನ ಕಿರಮಲಾ ತುಳುನಾಡ್ ಡುಂಡು. ಬೆನ್ಪುನ ಬುಲೆಪುನ ಬುಳೆ ಗಣಪತಿಯಾಯಿನೆರ್ದಾತ್ರ ಆಯನ್ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು, ಕಾಲೊಗು ಕುಲ್ಲವೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಗಣಪತಿನ ಮೂರ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೈವದ ಕಲೊಟು ಆಯುಧ ಕಲೆ, ಮಣ್ಣ್ ದ ಕಲೆಂದಿಪ್ಪುನಗ ದೇವೆರೆ ಆರಾಧನೆಡ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂರ್ತಿಗ್ ಬಿಲೆ ಜಾಸ್ತಿ. ಒಂಜೇ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮೂರ್ತಿಯಾಂಡ ಮೂರ್ತಿ ಬುಳೆವುಂಡು. ಉದಾರ್ಮೆ-ಗೊಕರ್ಣ, ಇಡಗುಂಜಿ,ಮಧೂರು ಗಣಪತಿ.ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂರ್ತಿಲೆಡ್ ಪುರಲ್ದಪ್ಪೆನ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂರ್ತಿಲ ಒಂಜಿ. ಮಣ್ಣ್ ದ ಗಣಪತಿನ್ ಬಾರ್ಯಾತ್ ದಿನ ದೀಂಡ ಗಣಪತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಬುಲೆಂಡ ಆವಾರಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಬೋಡು. ದೊಂಬುಗು ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂರ್ತಿ ಎಚ್ಚ ದಿನ ದೀಂಡ ಪುಡದ್ ಒಡಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಇನಕಗ್ ಕರ್ಂಬು ಇಷ್ಟ .ಆಂಡ ಎರ್ಲೆಗ್ ಕುಡು ಇಷ್ಟ. ಕುಡುರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅರಿ ಉದಿತ್ ನವು. ಕುಡು- ಅರಿ ಪೊತುದ್ ಕುಡ್ವರಿಯಾದ್ ಕುಡ್ವರಿ ಪೋದು ಕುಡರಿಯಾಂಡ್. ಕುಡು ಅರಿನ್ ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆನ ನೆಂಪುಗಾದ್ ಕೆಡ್ಡಸದಪಗ ನನ್ನೆರಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೂಮ್ಯಪ್ಪೆಗ್ ಆವಾರ ಕೊರ್ಪೆರ್.

 ತೊಲಚಿ ಕಟ್ಟೆದೆದುರು ಚೌತಿ ಬಲಸ್ ದಿನಿ

            ಚೌತಿಗ್ಲಾ ತುಳುನಾಡ ಕುರಲ ಪರ್ಬೊಗ್ಲಾ ಸಮ್ಮಂದ ಉಂಡು . ಕೆಲವೆರ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಕುರಲ್ ಕಟ್ಯೆರ್ಡ, ಬೇಸ್ಯೊಡು ಎಡೇನ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ ದ್ ಎಣೆಲ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಚೌತಿಗಾನಗ ಕೊಯ್ಯೆರಾಪುಂಡು. ಬರ್ಸ ಮಿನಿ ಕಡೆಸ್ಂಡ ಚೌತಿಗ್ ಕುರಲ್ ಕಟ್ರೆ ತಿಕ್ಕುಜಿ. ಅಪಗ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್.ಚೌತಿದಾನಿ ಬೊಲ್ಪುಗು ಲಕ್ಕ್ ದ್ ಜಾಲ್ ಗ್ ಅಂಬಿನೀರ್ ತಲ್ತ್ ದಾ ,ಅಂಬಿ ಪೂಜಿದಾ ಅತ್ತ್ಂಡ ,ಅಂಬಿ ಅಡ್ತ್ ದಾ ಜಾಲ್ ಸುಧ್ದ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.ದೈವೊಲೆಗ್ ಪರ್ವ ಕರಿತ್ ದ್, ಕಂಡೊಗು ಪೋದು ,ಕುರಲ್ ಕೊಯ್ದ್ ಇಲ್ಲದೆದುರ್ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದೆದುರು ದೀಪೆರ್. ತನ್ಕ್ ತೆರಿದಿ ರೀತಿಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತುದ್ ಗೆಂಡತುಡರಾರತಿ ತೋಜಾದ್ ಕುರಲ್ನ್ ಕಾಂಟ್ಯೊಡು ದೀದ್, ಅವೆತೊಟ್ಟುಗು ಮೂಜಿಬಗೆತ ತಪ್ಪುದೀದ್ ಇಲ್ಲದ ಯಜಮಾನೆ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ಪೊಲಿ ಲೆತ್ತೊಂದು (ಪೊಲಿ.. ಪೊಲಿ.. ಪೊಲಿಯೇ... ಪನೊಂದು)ಇಲ್ಲಗ್ ಮೂಜಿ ಸುತ್ತು ಬತ್ತುದ್, ಕರಲ್ ನ್ ಇಲ್ಲದುಲಯಿ ದೇವೆರೆ ಅದೆಟ್ ದೀಪೆರ್.ದೇವೆರೆ ಆರಾದನೆ ತುಳುನಾಡ್ ಗ್ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬು ದೈವದ ಮಣೆ ಮಂಚವುದೆದುರು ದೀವೊಂತೆರ್. ಇಲ್ಲದುಲಾಯಿ ದೇವೆರೆದುರು ಜನ ಕುರಲ್ ಗ್ ತೆರಿ ನಮೂನೆಡ್ ಪೂಜೆ ಸಂದಾದ್ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಮಾತ ಪೊಲಿ ಪೊಲಿಯೇ ಪನೊಂದು ಕುರಲ್ ಗ್ ಪೇರ್ ಮೈಪುವೆರ್.ತುಳುವೆರೆಗ್ ಕುರಲ್, ಅರಿಬಾರೆ ಲಚಿಮಿ. ಅವ್ವೇ ಪೊಲಿ ಪೊಲ್ಸು ತುಳುವೆರೆಗ್.ಅರಿ ಪಂಡ ಬಂಜಿ ದಿಂಜಾವುನ ನುಪ್ಪು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ,ಅವ್ವೊಂಜಿ ಬದ್ ಕ್. ಅಂಚಾದ್ ಆಣುಲೆ ಜೂವದರಿಕ್ ಅರಿತ ಬೆಲೆ ಕೊರ್ತೆರ್.ಕೆಲವಿಲ್ಲಲ್ ”ಚೌತಿದ ಪುದ್ದರ್/ಪುದ್ವಾರ್" ಉನ್ಪುನ ಕಿರಮೊಲ ಉಂಡು. ಪೊಸ ಕುರಲ್ ಡ್ದ್ ಬಾರ್ನ್ ದೆತ್ ದ್ ಬಾರ್ ತೊಲ್ಲುದ್ ನಾಲರಿಯಾಂಡಲ ನುಪ್ಪುಗ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೆಲವುತಿಕ್ ಡ್ ತಾರಾಯಿದ ಗಂಜಿ ಮಲ್ಪುನಲಾ ಉಂಡು. ಚೇವು, ಪದ್ಪೆ, ತೌತೆ,ತೆಕ್ಕರೆ,ತಿಮರೆ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟುಗ್ ಕುಲ್ಲುದ್ ಪುದ್ದರ್ ಉನ್ಪೆ,ಪುದ್ದರ್ ಉನ್ಪೆ ಪನೊಂದು ಪುದ್ದರ್ ಉನ್ಪೆರ್.ಕೆಲವೆರ್ ಪುದ್ದಾರ್ನ್ ಮಲ್ತ್ ಲೆಕ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಎಣೆಲ್ದ ಅರಿಬಾರ್ ಇಲ್ಲದುಲಾಯಿ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕನೆ ಅವ್ವೇ ಪೊಸರಿನುಪ್ಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವೇನೆ ಪೊಸರಿತ ಪುದ್ದರುಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ತುಳುನಾಡ ಮಾತ ಎಚ್ಚಿನ ಪರ್ಬೊಲೆಗ್ಲಾ ತುಳುನಾಡ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿಗ್ಲಾ ಇತ್ತಿ ಸಂಬಂಧ ತೆರಿಯುಂಡ್.ನಮ ಇಲ್ಲಗ್ ಕುರಲ್ ನ್ ಕನತ್ಂಡ ಕಿರ್ ಸ್ತಾನ್ದಕ್ಲು ಆ ಕುರಲ್ ನ್ ಇಂಗ್ರೇಜಿಗ್ ಕೊನೊದು ಆ ಕುರಲ್ ಗ್ ದೇವೆರೆ ಬಿಲೆ ಕೊರ್ದು ಕುರಲ್ ನ್ ಅಲ್ತ ಗುರುಕುಲೆಡ ದೆತೊಂದು ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಕನತ್ ದ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್.ಕೆಲವೆರ್ ಕಂರ್ಬುನು ಕೊನೊದು ಕಟ್ಟುವೆರ್.ಎಚ್ಚಾದ್ ಚೌತಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ಐತಾರ ಅಕ್ಲೆ ಈ ಪರ್ಬ ಬತ್ತ್ ದ್ ಬಲಿಪೂಜೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಮೋಂತಿಪರ್ಬ ಪನ್ಪೆರ್.ಮೂಲು ಒಲ್ಲಲ್ ರ್ದ್ ಕೊನೊಯಿನ ಪೊಸ ಕುರಲ್ ನ್ ಮೇರಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಇಂಗ್ ರೇಜಿಡ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇಲ್ಲಗ್  ಕುರಲ್ ಕನತ್ ದ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪೊಸರಿತ  ಪುದ್ವಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಬಾಲೆ ಮೇರಿಗ್ ಕೈ ಮುಗಿಯುನೊಟ್ಟುಗು ಪೊಸ ಕುರಲ ಪರ್ಬ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೊಸ ತುತ್ತೈತೊಡು ಪೊಸ ಕುರಲ್ ಗ್ ದೇವೆರೆಡ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೈಟ್ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಪತೊಂದು  ಕನ್ಯಾ ಮೆರಿಯಮ್ಮನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್‌.ಪೇರ್ ಇಜ್ಜಾ ಪಾಯಸ ಗಮ್ಮತ್ ಇಲ್ಲಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೊಸ ಕುರಲ್ ನ್ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಕೊನೊಪೆರ್ ಪಂಡ ಅಕುಲು ಅರಿಬಾರ್ ಗ್ ಕೊರ್ನ ಬಿಲೆ ತೆರಿಯುಂಡು. ನಮಕಿನಿ ಕಂಡ ಬೊಡ್ಚಿ ,ನುಪ್ಪುಗು ಅರಿಬೊಡು ,ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿಲಾ ಬೊಡ್ಚಿ,ಕಾಸ್ ಕೊರ್ದು ಕುರಲ್ ಕಟ್ಟೊಡು. ಕಂಡೊಡು ಕಾಸ್ ಬರಂದ್ ಬಡವು ಕಳೆಯೆರೆ ಬದ್ ಕೆರೆ ಅರಿಬಾರ್, ನುಪ್ಪು ತಿಕ್ಕು. ಕಂಗ್ ರಬ್ಬರ್ಲೆಡ್ ಕಾಸ್ ಬರು, ಕಾಸ್ ಕೊರ್ಂಡ ಅರಿ ತಿಕ್ಕುಂಡುಂದು ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿನ್  ಮಾತೆರ್ಲಾ ಮಲ್ಪಂದೆ ಕುಲ್ಲಿಯೆರ್ಡ ರಬ್ಬರುದ ಪೇರ್ ಪರೊಡಾವ್,ಬಜ್ಜೆಯಿನ್ ನಿಂಗೊಡಾವ್.

                ಬುಳೆಸೆಲೆ ದೀದ್ ಬೆನಕನ ಆರಾದನೆ
       ಇನಿ ನಮ ಗಣಪತಿ ಕುಲ್ಲನಗ ಎಡ್ಡೆ ಕಜ್ಜೊಲೆಗ್ ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪು ಕಟ್ಟುನೆತ್ತ ಬದಲ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಇರೆ ಪೂನು ಗಲಸೊಂದುಲ್ಲ. ದಾಯೆ ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪುದ ಚೊರ್ನ ಕಟ್ಟೊಡುಂದು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜಿ. ದುಂಬು ಕಜ್ಜ ಲೇಸ್ ಲೆಡ್ ಸಾರಕಟ್ಲೆ ಜನಸೇರ್ ನಗ ಅವ್ಲು ಉಸುಲುದ ಬೆಚ್ಚ ಗಾಳಿಡ್ ವಾತಾವರಣ ಹಾಳಾವಂದಿಲೆಕ ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪು ಕಟ್ಟೊಂತೆರ್ ಇನಿ ಅವೆತ ಬದಲು ಶೀತಲ ಗಾಲಿ ಬೀಜುನ, ಗಾಳಿದ ರೆಂಕೆಲು ಬೈದ. ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಡ್ ಬರ್ಪುನ ಇಸ ಗಾಳಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಗಾಳಿಯಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ತಾಕತ್ತ್ ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪುಗಿತ್ತ್ಂಡ್.ಆ ಉದ್ದೇಸೊಗಾದೇ  ಪುಣ ಪೊತ್ತಾನಗ ಪುಗೆಟ್ ಇಸ ಸೇರೊನೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ನುಂಗಂದಿನ ಪಜ್ಜಿ ಕುಕ್ಕುದ ಕನಕ್ ನೇ ಕಾಟ ಒಯ್ಪುವೆರ್.ಬೋಂಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿರ್ದ್ ತುಳುನಾಡ್ ಉದಿತ್ಂಡ್.ತಾನ್ ಬಡವು ದಾಂತೆ ಬದ್ ಕೆರೆ ದೂಂಚಿದ ಬೊಲ್ಲು ಕಲ್ಲುನ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ /ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಕೆರಿಯರೆ ಗಲಸಿಯೆರ್. ಬೊಲ್ಲುಕಲ್ಲ್/ಬೆಣಚು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ಲ  ಗಣಪತಿಗ್ ಇನಿಲಾ ಆರಾದನೆ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಬೆನ್ನಿಸಾಗೊಳಿದ ಆದಿಡೇ ಬೋಂಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿದೊಟ್ಟಿಗೆ ಇನಕೆ ನಮ್ಮ ತುಳುವ ನೆಲತ ಬಾಲೆಯಾದಿತ್ತೆ. ಸುಲ್ಲಮಲೆ ಸೀರ್ತೊ ಮೀಪು ತುಳುನಾಡ ಚೌತಿದ ಒಂಜಿ ಇಸೇಸ ಆದುಂಡು. ಬಂಟಾಲ ತಾಲೂಕು ಕಲ್ಲಡ್ಕ – ಮಾಣಿ ನಡುಟು ಸೂರಿಕುಮೇರ್ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂತೆ ಪಿರಾವು ಬಲಬಾಗೊಡು ಅನಂತಾಡಿ ಗಿರಮೊದ ಬಲ್ಲಮಲೆ ಕಾಡನಡುಟು ನೆಲತ ಅಡಿತ ಕೂವೆದುಲಾಯಿ ಪರಪುನ, ಪಾಂಡವೆರ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ಅಜ್ಞಾತವಾಸ ಕಳೆಯಿನ ಚಾರ್ತುಪದ ಜಾಗೆನೇ ಸುಲ್ಲಮಲೆತ ಸೀರ್ತ ಮೀಪುನ ಕೂವೆ.ಕೂವೆ ಪಂಡ ಗುಹೆ.ಈ ಕೂವೆದುಲಾಯಿ ಚೌತಿ ಪರ್ಬದಾನಿ ಮಾತ್ರ ಜಪ್ಪರೆ ಸಾದ್ಯ . ಅಲ್ತ ದೈವೊಲೆಗ್ ತಂಬಿಲ ಕರಿತ್ ದ್  ೧೬ ಗಂಟ್ ದ ಬೆದ್ ರ್ ದ ಕೇರ್ಪು ದೀದ್  ತಿರ್ತ್ ಜತ್ತ್ ದ್  ೧೦ ಪಜ್ಜೆ ದುಂಬು  ಪೋಂಡ  ಗರ್ಗಂಡ ಕತ್ತಲೆಡ್ ೨ ಬಂಡೆ ಕಲ್ಲ ಇಡೆನಡುಟು ಏತ್ ತೋರಾದಾಯೆ ಅವಡ್,ಏತ್ ಸಪುರದಯೆ ಅವಡ್ ಉಲಯಿ  ಪೋನಗ ೨೦ ಜನ ಉಂತುನಾತ್ ಜಾಗೆಡ್ ಮಿತ್ತ್ ರ್ದ್  ನೀರ್ ಬೂರೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು . ಸಂಕ ಪಾಲೆ  ಈ ಕೂವೆದ ಉಲಯಿಪ್ಪುಂಡುಗೆ. ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಏರೆಗ್ಲಾ ತೆರಿಯಂದ್. ಈ ನೀರ್ ಡ್ ಸೀರ್ತೊ ಮೀದ್  ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೆಯಿನ್ ಮೂಲು ದಾನ ಬುಡ್ಂಡ ಸುಲ್ಲ ಮಲೆಡ್ದ್  ಮೂಜಿ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್  ದೂರೊಡು ಈ ನೀರ್ ಪಿರದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.. ಈ ಸೀರ್ತೋ ನೀರ್  ಅವೆತ ನಡುಟು ಓಲ್ಲಾ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುಜಿ . ಚರ್ಮ ಸಿರ್ಕ್ ದೂರ  ಮಲ್ತ್ ದ್  ಸಿರ್ಕ್ ಎದುರ್ಪಾಟಿಕೆದ ಸಗ್ತಿನ್  ಕೊರ್ಪುನ  ಗುಣ ಈ ಸೀರ್ತೂಗುಂಡು. ಸುಲ್ಲ ಮಲೆ  ಬಲ್ಲ ಮಲೆ ಒಂಜಾನಗ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರ್  ಉದಿತ್ ದ್  ಬರ್ಪೆರ್ಂದ್  ಪನ್ಪೆರ್. ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ ಪಾಡ್ದನೊಡ್ಲಾ  ಸುಲ್ಲ ಮಲೆ  ಬಲ್ಲಮಲೆ  ಒಂಜಾನಗ  ಬಲೀಯೆಂದ್ರ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪಿ ಇಚಾರ ಬರ್ಪುಂಡು.ಅಂಚಾದ್ ಚೌತಿದ  ಗಣಪತಿಗ್ಲಾ ಸೀರ್ತಮೀಪುದ  ಈ ತುಳುನಾಡ ಮಣ್ಣ್ ಗ್ ಲ  ಅನಾದಿಡ್ದ್ ಸಂಬಂದ  ಉಂಡುಂದು ತೆರಿಯುಂಡು. ಸಾರ ಕಟ್ಲೆ ದೇವೆರಿತ್ತೆರ್ಡಲಾ

            ಕಂರ್ಬುದ ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆಡ್ ಗಣಪತಿ ಆರಾದನೆ
      ವಾ ವಾ ದೇವೆರ್ ವಾ ವಾ ಕಾಲೊಡು  ಬರ್ಪೆರಾ  ಅಪಗಪಗ  ನಮ ಅಕ್ಲೆನ್  ಮೋಕೆಡ್  ಎದ್ಕೊಂದು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್  ಕಡಪುಡ್ದು ಕೊರ್ಪುನ  ಆಚರಣೆ  ತುಳುನಾಡ್ ಡುಂಡು.  ಗೌರಿ ಗಣಪೆ  ನವರಾತ್ರೆದ ನವದುರ್ಗೆನ ಕ್ಲ್ ,ಸಿವ ರಾತ್ರೆದ ಈಸರೆ , ಅಟ್ಟೆಮಿದ ಕಿಟ್ಟೆ , ಬಲಯೇಂದ್ರೆ ಮೊಕ್ಲು ಪೂರ  ಈ ಆಚರಣೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.  ಆಟಿದ ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ, ಮಾಂಕಾಳಿನ್ ,ಸೋಣೊಡು ಸೋಣದ ಜೋಗಿನ್ಲಾ  ಇಂಚೆನೆ  ಎದ್ಕೊಂದು ಕಡಪುಡ್ದು ಕೊರ್ಪೆರ್.ದುಂಬುದಕ್ಲು  ಚೆಂಬು ಚರಿಗೆಡ್ ನೀರ್  ಪರ್ದ್  ಸರ್ರೋನು  ಕಾತೊಂತೆರ್ಡ ಇನಿ ನೀರ ಬೊಲ್ಪುದ  ನೀರ ಪೆಟ್ಯೆಗ್  ಚೆಂಬುದ ಕಾಲಾಯಿದ  ಓಂಟೆ ಕುಲ್ಲದ್ ನೀರ್ ಸುದ್ದ  ಮಲ್ತ್ ಪರೊಂದುಲ್ಲೆರ್.  ದುಂಬುದಕ್ಲು  ಸೇಡಿ ಬಾವೆ  ಮಣ್ಣ್ ಡ್  ಇನಕನ ಮೂರ್ತಿ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಗ  ಕಾಡ ಕಮ್ಮೆನದಿರೆ ಪುರ್ಪ  (ವನಸ್ಪತಿ)  ಗಂಧ  ಚಂದನ   ಮೂರ್ತಿಗ್  ಪಾಡೊಂತೆರ್ ವಿನಾ ಇನಿತಲೆಕ  ಇಸತ  ರಂಗ್ ,  ಬೊಳ್ಳಿ ಬಂಗಾರ್ದ ಸಿರಿ ಸಿಂಗಾರ, ತುತ್ತೈತ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜಾಂಡ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು  ಕಂಡ ತೋಟದ ಬರಿಟ್  ಕೆದುಕುಲಿತ್ತ್ ದ್   ವರ್ಸ ಪೋಯಿನಲೆಕ ತುದೆ  ತೋಡುಲೆಡ್  ಪೊಯ್ಯೆ  ನಿಗಿದ್ ಕಜವು,  ಮಡ್ಡಿ ನೀರ್  ಪೂರ ಕಂಡೊಲೆಗ್  ಮಗ್ ರ್ದ್ ಕೆದು ಗುವೆಲ್ದ ನೀರ್ ಕೆಸರ್ ಕುರ್ತೆಲಾವೊಂತ್ಂಡ್.ಆ ಕುರೆ ನೀರ್ ರ್ದ್ ಜನ ಮಂದೆಗ್ ಸಿರ್ಕ್ ಸಂಕಡ ಬರಂದಿಲೆಕ ಕೆದು ಗುವೆಲ್ದ ನೀರ್ ಸುದ್ದ  ಮಲ್ಪರೆ  ಗಂಧ , ಚಂದನ  ಕಾಡ ಕಮ್ಮೆನದಿರೆ ಪುರ್ಪ ಲೇಪೊದ ಸೇಡಿ ಬಾವೆ ಮಣ್ಣ್ ದ ಇನಕನ  ಮೂರ್ತಿನ್   ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್  ಆ ಕೆದು  ಗುವೆಲ್ಗ್  ಪಾಡೊಂತೆರ್.  ಅಂಚಾದ್ ನೀರ್ ಡಿತ್ತಿ  ಕಿರ್ಮಿಲು , ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯೊಲು  ಸೇಡಿ ಮಣ್ಣ್ ದ  ಕರಪುದೊಟ್ಟುಗು  ನಾಶ  ಆವೊಂದಿತ್ತ. ಪರಿಯರೆ ಸುದ್ದ ನೀರ್  ತಿಕ್ಕೊಂತ್ಂಡ್ .  ಇನಿತಲೆಕ  ಅಪಗ  ಗುವೆಲ್ಗ್ ಪಾಡುನ   ಸರ್ಕಾರದ ಮಾತ್ರೆಲು  ಇಜ್ಜಾಂಡ್   ಸೇಡಿದುರುಂಟು  ಕಡ್ಡಿಡ್ ನೆಲಕೊಂಜಿ ಸುತ್ರು ಬರೆಂಡ  ಅವೆತ ಉಲಯಿ  ಪಿಜಿನ್  ಬರ್ಪುಜಿ .  18 ಪುರಾಣೊಲು ಮೂರ್ತಿ  ಪೂಜೆದ  ಬಗೆಟ್ ಪನ್ಪುಜ. ಗಣೊಕುಲು,  ಗೌತಮ ಬುದ್ದನ ಕಾಲೊಡು ೧೧೬ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲು ಉತ್ತರೊಡು ಇತ್ತ.ಅವೆನ್ ಗಣ ಸಂಘೊಲುಂದು ಪನೊಂದು ಉಂದೆತ ಅಧಿಪತಿನ್ ಗಣಪತಿ ಪನೊಂತೆರ್ ಗೆ.ಆನೆ ಪಂಡ ಬೌದ್ದೆರೆ ನಾಗ ವಂಶದ ಸಂಕೇತಗೆ.ಪಾಲಿ ಬಾಸೆಡ್ ನಾಗೆ ಪಂಡ ಆನೆ.ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬಾಸೆಡ್ ನಾಗೆ ಪಂಡ ವಸರ್,ನೀರ್.ದುಃಖ ನಿವಾರಣೆಗ್ ಬೌದ್ದೆರ್ ಪರಿಹಾರೊಲೆನ್ ಕೊರೊಂತ್ ನೆರ್ದಾತ್ರ ದುಃಖ,ಅಡ್ಡ ವಿಡ್ಡೂರ ದೂರಮಲ್ಪುನಕುಲುಂದು ಅಕ್ಲೆನ್ ಪನೊಂತೆರ್.ಬೌದ್ದೆರ್ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ್ ಬೋದನೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್.ಅವೆನ್ ವಿನಯೊಲು ಪನೊಂತೆರ್.ಬುದ್ದೆರೆನ್ ಅಷ್ಟ ವಿನಾಯಕೆರ್ಂದ್ ಲ ಪನೊಂತೆರ್ ಗೆ .ಇನಿ ನಮ ಗಣಪತಿನ್ ವಿನಾಯಕಂದ್ ಲ ಪನ್ಪ. ಮಹಾಜನಪದ  ಪನ್ಪಿ  ಪಂಗಡೊಲು ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್  ಸಾರ  ವರ್ಸ ದಾತ್  ಕಾಲಾದಿಗ್  ನಮ್ಮ ದೇಸದ ಪಟ್ಟದ ಧರ್ಮ ಆದ್ ಆಳಿನ ಬೌದ್ದ ಧರ್ಮದ  ಗೌತಮ ಬುದ್ದನ ಕಾಲೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್ಂಡ್ ದ್  ಚರಿತ್ರೆ ಪನ್ಪುಂಡು ವೈದಿಕತೆಟ್ ಗಣಪತಿನ ಆರಾದನೆ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬು ಗಣಪತಿ ಏರ್ಂದ್ ಲ ಭಾರತೀಯೆರೆಗ್ ತೆರಿದಿಜ್ಜಾಂಡ್ ಗೆ. ಬಾಲ ಗಂಗಾದರ ತಿಲಕೆರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮೊಗು ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಣೇಶ ಚೌತಿದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಕನದೆರ್. ಗಣೇಶ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್  ಚರಿತ್ರೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ  ಪುರಾಣ ಕತೆಕ್ಲೆಡ್  ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

      ಕೊಡಿತ್ ನ ಪೂಬಿತ್ತ್ ದ ಅಜಕೋಲು ಮಾಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್

  ತುಳುನಾಡ್ ಡ್  ಪರ್ಬ ಬಲಸುನ  ಕಿರಮೊ ಇತ್ತ್ ದ್ ಚೌತಿ  ಬಲಸುನ ಕಿರಮೊ  ಪೊಸತಾದ್  ಅಡೆಗ್  ಸೇರೊಂಡು .ಕೆಲವೆರ್ ದೇವೆರೆ ಕೋಣೆಡ್,  ನನ ಕೆಲವೆರ್  ದೈವದ ಮಣೆ  ಮಂಚವುದೆದುರು, ಬೊಕ್ಕ  ಕೆಲವೆರ್  ತೊಲಚಿ ಕಟ್ಟೆದ ಎದುರು ಚೌತಿ ಬಲಸುವೆರ್.  ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊ:ಳಿ ಇಪ್ಪಿ ಇಲ್ಲಡ್  ಚೌತಿದ ಪೊದ್ದೊಲು ಇಸೇಸ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು .ಒಂಜಿ ತಿಕ್ ಡ್ ಕಂರ್ಬು ಕೊಯ್ಯೆರಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಯ್ ಕೊಯ್ನಗ  ಚೌತಿದ ಪೊದ್ದೊಲುಗುಂದು  ಬಾರ್ ನ್ ಬೇತೆನೆ ದೆತ್ತ್ ದ್ ದೀವೊಂತೆರ್. ಮಣ್ಣ ಓಡುಡು ಬಾರ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್ ದ್  ಪೊದ್ದೊಲು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ .ಚೌತಿದಾನಿ  ಇಲ್ಲದ ದೈವೊಲು,  ಗ್ರಾಮದ ದೈವೊಲೆಗ್  ಗರೊಡಿಲೆಡ್ ಗ್ರಾಮಸ್ಥೆರ್ ಸೇರ್ದ್ ಚೌತಿ ಪೂಜೆನ್  ಮಲ್ತೊಂತೆರ್ . ಪೊರಿ, ಎಣ್ಮೆ, ಪದೆಂಗಿ ಬೇಳೆ,  ತಾರಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡ್ದ್  ಗಜ್ಜೇಯಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವೆರೆ ಕೋಣೆಡ್  ಗಣಪತಿ  ದೇವೆರೆಗ್  ಚೌತಿ  ಬಲಸುನ ದುಂಬು  ಇನಕೆ ದೀಯರೆ  ಬೊಲ್ದುದ ಕರ್ಂಬುನು ನಾಲ್  ಬಾಗ ತಿಗ್ ತ್ ದ್ ರಡ್ಡ್ ರಡ್ಡರೆ ಗೇನ್ ದಾತ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಚಟ್ಟೆ ದ ಮಣೆತ  ಮಿತ್ತ್  ಚೌಕಾಕಾರೊಡು ತಿರ್ತ್ ರ್ದ್ ಅಗೆಲ  ಮಿತ್ತ್ ರ್ದ್   ಸಪುರ ಆಪುಲೆಕ  ಕಂರ್ಬುದ  ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆ  ಕಟ್ಟ್ ದ್  ಉಲಯಿ ನಡುಟೊಂಜಿ  ತುಡರ್ ಅರ್ಲಾದ್ ಇನಕ ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆದ  ಮಿತ್ತ್  ಕೊಡಿ ಇರೆ  ಪಾಡ್ದ್  ಅವೆಟ್  ಚಪ್ಪೆ ದೋಸೆ, ಪೊದ್ದೊಲು, ಬೆಲ್ಲ ಬಲಸುವೆರ್. ಉಂದೆನ್  “ಗಣ  ಪತಿ ಗೂರ್ನು"(ಗಣಪತಿ  ಕುಲ್ಲುನು) ಪನ್ಪೆರ್.  ಕೆಲವೆರ್  ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕೊಡಿರೆಟ್ ಪೊರಿ, ಪಂರ್ದ್ , ಚಪ್ಪೆ ದೋಸೆ , ಬೆಲ್ಲ, ಬನ್ನಂಗಾಯಿ , ಕಜ್ಜಾಯ ಬಲಸುವೆರ್. ಕೆಲವು ತಿಕ್ ಡ್ ಕಂರ್ಬುದ  ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆದ  ಕಂರ್ಬುನು  ಪದ್ರಾಡ್ ಅಂಗಿಲದಾತ್  ಮಲ್ಲ ತುಂಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ತೊಲಚಿ ಕಟ್ಟೆನ್  ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪುಡು ಸಿರಿ ಸಿಂಗಾರ   ಮಲ್ತ್ ದ್  ಇಡೆ ಇಡೆಕ್ ಮಾಲೆಗ್ ತೇರ್ ಪೂ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಸಿಂಗರಿತ್ ದುಪ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು  ತಿಕ್ ಡ್ ಕಂರ್ಬುದ  ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆದ  ಉಲಯಿಡ್  ಗಜ್ಜಿಯಿ  ಬಲಸಿಯೆರ್ಡ  ನನ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್  ಗಣಪತಿ ಗೂರ್ನೆತ ಎದುರು  ಕೊಡಿರೆಟ್ ಸುತ್ಯೆ ದೀಪುನಲಾ  ಉಂಡು. ಚೌತಿದ ಒಂಜಿ ವಾರೊಡ್ದು ದುಂಬು ಕುಡು ,ಇಡಿ ಉರ್ದು, ಪದೆಂಗಿ  ಬೇತೆ ಬೇತೆನೆ ಚರಿಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ದಿನ  ನೆನೆತ್ ದ್  ಜಾಲ್ ಡ್  ಇಜ್ಜಿಂಡ  ತುಪ್ಪೆದ  ಕಟೊಟು  ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್ ಪಾಡ್ದ್  ಬಿದೆ ಬಿತ್ತ್ ದ್  ಬಿಸಲೆ ಕಂಕನೆ ಪಾಡೊಂತೆರ್ . ಉಂದೆನ್  "ಪೂ ಬಿತ್ತ್  ಪಾಡುನು " ಪನ್ಪೆರ್.  ಚೌತಿದಾನಿ  ಕಾಂಡೆನೆ  ಬಿಸಲೆ ದೆಪ್ಪುನಿ . ಇನಕೆ ದೀಪುನ ಈ ದಾನ್ಯ ಪುರ್ಪೊಲೆನ್  ಬಾರೆದ ಬಲ್ಲೆಡೇ  ಕಟ್ಟುನಿ. ಇನಕನ  ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆದ ಎದುರು  ದಾನ್ಯೊಲೆಡ್  ನೆಯ್ನ ಪುರ್ಪ   ಮಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸುಂಟಿ ದೈ ಮುಡ್ಯೆಲ, ಪಚ್ಚೆ ಕುರಲ್ ಸೇರಾದ್  ಅಂಚಿಂಚಿ ದೀನ ರಡ್ಡ್  ಕಂರ್ಬುಗು  ಮಾಲೆದಲೆಕ  ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಉಂದೆನ್  "ಅಜ್ಜೆ ಕೋಲ್/ ಅಜಕೋಲ್" ಪನ್ಪೆರ್.  ತೂನಗ ಕುಂಟಾಜುಡುನ  ಅಜಕೋಲ್ದಲೆಕನೆ ತೋಜುಂಡು. ಸಾನಾದಿಗೆಡ್  ತುಡರ್ ಅರ್ಲಾದ್ ಸುತ್ತೆ  ದೀನ  ಅರಿತ ಸುತ್ತ ತಿಬಿಲೆ  ಪೊತ್ತಾದ್ ಗಣಪತಿಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನ ಎಣ್ಮೆ, ಕಜ್ಜಾಯ, ಪಲವಸ್ತು,  ಸೀಪೆ ಬಲಸ್ ದ್  ಅಣ್ಣ್  ಕಾಯಿ  ಮಲ್ತ್ ಕೈ ಮುಗಿವೆರ್. ದೈವೊದ  ಮಣೆ ಮಂಚವುದೆದುರು ಚೌತಿ ಕರಿಪುನ  ಕಿರಮೊಲ ಉಂಡು.  ಕಂಜಿ ಕೈ ಕಂಜಿಲೆಗ್ , ಬುಳೆ ಸೆಲೆಕ್ ಒಡಕ್  ಬರಂದಿಲೆಕ ಬಾಮ ಕುಮಾರಡ  ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಾರೊತಿನ ಸಾಂಕನದ ಮಗನ್  ಬಾಮ ಕುಮಾರೆಂದ್  ಪನ್ಪೆರ್ . ಈಸರೆ  ಬೊಕ್ಕ  ಮೈಸಗೆನ   ಮಗೆ ಗಣಪತಿ /ಬಾಮ ಕುಮಾರೆಂದ್  ತುಳುವೆರ್  ನಂಬಿನಕುಲು. ಅಂಚೆನೆ  ಕೇರಳದ  ಬಡಕಾಯಿಕ್  ಭಗವತಿ  ದೇವಾಲ್ಯಡು  ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆದ  ಬದಲ್  ಗಣಪತಿ ಗ್  ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು . ಆಂಡ ಮೂಲು  ದೈವಲೆಕ   ಒವ್ವೇ ತುತ್ತೈತೊಲು ಗಣಪತಿ ಕೋಲೊಡುಪ್ಪುಜಿ. ಚೌತಿದಾನಿ  ಕೊರಲ್ ಕಟ್ಟುನ  ಪೊಸರಿತ ಪುದ್ದರುನ್ಪುನ ಕಿರಿಮೊ  ತುಳುನಾಡ್ ಡ್  ಉಂಡು   ದೈವದ ಮಣೆ ಮಂಚಾವುದೆದುರು  ಇನಕೆ ದೀದ್ ಜಲ ಮುಂದಿಲ್ಡ್   ಓಮ ದೀದ್  ಗಜ್ಜಾಯಿ ಬಲಸ್ ದ್  ಬಾಮ ಕುಮಾರನ್ ಸುಗಿಪುವೆರ್   ಮೊಗೇರ ಜನಾಂಗದಕ್ಲೆ ಜೋಕ್ಲು  ಕೋಲಾಟ ಗೊಬ್ಬೊಂದು ಚೌತಿದಾನಿ  ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್  ಪೋಪಿನ  ಕಿರಮೊ  ಇತ್ತ್‌ಂಡ್ . ಇಲ್ಲದಕುಲು  ಆ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ದೋಸೆ, ಗಜ್ಜೆಯಿ  ಕೊರೊಂತೆರ್ ಬಾಮ ಕುಮಾರ ಸಂದಿಡ್  ಮೈಸಗೆನ್ ಮೋಕೆ ಮಂತಿ ಸಿವರ್ದಾದ್ ಅಲೆಗ್  ಬಾಮ ಕುಮಾರೆ  ಪಂಡ ಗಣಪತಿ  ಪುಟ್ಟುವೆ ಈ ಕಾರಣೊರ್ದಾದ್  ಈಸರೆ ವರ್ಸೊಗೊರ  ಚವುತಿದಾನಿ  ಕಟಿ ಇಲ್ಲ್  ಬುಡಂದೆ ಸಾರ್ಪತ್ಯ ಆವೊಡು  ಆವೊಂದುಪ್ಪೊಡುಂದು  ವರ ಕೊರ್ಪೆ .  ಅಂಚಾದ್ ಸೀಪೆದ  ಕಂರ್ಬುದ  ಆಸೆದ  ಆನೆದ  ಮೋನೆದ  ಇನಕಗ್ ಕಂರ್ಬುದ  ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುವೆರ್.  ಬೂಮಿಡ್  ನರಮಾನಿ ಬುಳೆಪುನ ಮಾತಾ ಧಾನ್ಯೊಲೆನ್ , ಅರಿಬಾರ್  ಬುಳೆನ್, ಕಾಯಿ ಕಜಿಪು  ,ಫಲವಸ್ತು ಲೆನ್  ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ  ಎಲಿನ್ ಪುಂಡಿದುಲಯಿ ಪತ್ಯೆರೆ ಇನಕಗ್  ಮಾತ್ರ ಸಾತ್ಯ. ಅಂಚೆನೆ ಕಂರ್ಬುದ  ಬುಳೆ ,ಬಾರೆಲೆನ್ ಪೂರ  ಒಂಜೇ ಸೆನೊಟು ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ  ಆನೆಗ್  ತಾಂಗೋನರೆ  ಗಣಪತಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಸಾದ್ಯ.

 ತುಪ್ಪೆಡ್,ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಪೂ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್ಡ ಕರ ಮುಚ್ಚಿದಿಪ್ವೆರ್.ಚೌತಿದಾನಿ ದೆಪ್ಪುವೆರ್         

                   ದುಂಬು ಪುಂಚದ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಇನಕನ ಮೂರ್ತಿ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್‌.ಮಣ್ಣ್ ಡೇ ದಾಯೆ ಗಣಪತಿನ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಜೀವ ಉಂಡು . ಅಂಚಾದ್  ಬೇತೆ ಮಾತೆಕ್ಲ  ಜೂವ ಕೊರ್ಯರೆ  ಮಣ್ಣ್ ರ್ದ್  ಮಾತ್ರ ಸಾದ್ಯ.  ಪಂಚ ಭೂತದ  ವೃಥ್ವೀ  ತತ್ವದ ಮಣ್ಣಗ್ ಮಾನಾದಿಗೆ  ಜಾಸ್ತಿ  ಬೇತೆ ಬೇತೆ  ಲೋಹೊಡು ಮೂರ್ತಿ,  ವಿಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ ದೇವತಾ ಸಗ್ತಿಲೆನ್  ಅಡೆಗ್ ಲೆತ್ತ್ ದ್ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ  ಮಲ್ಪರೆ ಬಂಙ.  ಆಂಡ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂರ್ತಿಡ್ ದೇವೆರೆ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ  ಬೇಗ ಸಾದ್ಯ. ದಾಯೆ ಪಂಡ  ಜೀವ ಇತ್ತಿನೆಕ್ ಮಾತ್ರ ಕುಡೊಂಜೆಕ್ ಜೂವ  ಕೊರ್ರೆ ಸಾದ್ಯ ಅತ್ತೇ . “ ಓಂ ಓಂ ಶ್ರೀಂ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಲೀಂ ಗ್ಲೌಂ ಗಂಗಣಪತಯೇ  ವರ ವರದ ಸರ್ವ ಜನಂ ಮೇವ ಸಮಾನ ಯತ್ವಾ: ಓಂ". ಉಂದು ಗಣಪತಿನ ೨೮ ಬೀಜಾಕ್ಷರದ  ಮೂಲ ಮಂತ್ರ .  ಈ ಸರಳ  ಮಂತ್ರೊರ್ದಾದ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಾರಾಯಣ, ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರೆ, ರತಿ ಮನ್ಮಥ,  ಭೂವರಾಹ, ಗಣಪತಿ  ಇಂಚಿ ಸರ್ವ ದೇವತೆಲೆನ್ಲಾ ಮಾನಿತೊನ್ಲೆಕನೆ.ಈ ಮಂತ್ರ ,ಒಂಜೇ  ದೈತ  ಪುಲ ಮರ್ದ್   ಬಾರ್ಯಾತ್  ಸಿರ್ಕಲೆನ್  ಗುಣ ಮಲ್ತ್ ಲೆಕ. ಪದ್ಮ ಪುರಾಣೊಡು ಪಾರೊತಿ  ದೇವಿ  ಸಂತಾನೊಗಾದ್ “ಪುಣ್ಯಕ” ಮನ್ಪಿ  ವ್ರತೊಟು ವಿಷ್ಣುನು  ಪ್ರಾರ್ಥನೆ  ಮಲ್ತ್ ನೆನ್ ವೇದ ವ್ಯಾಸೆರ್  ತೆರಿಪಾದೆರ್.  ಅಲೆನ ಆಸೆದಲೆಕನೆ  ಭಗವಂತೆ ತಾನೇ  ಗಣ ಪತಿನ ಒರುಟು  ಉದಿತೆ ಪನ್ಪಿ ಕಥೆಲಾ ಉಂಡು  .  ಸ್ಕಾಂದ ಪುರಾಣಲಾ ಗಣಪತಿನ  ಶೋಕ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುಣೊನು  ತೆರಿಪಾದುಂಡು. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸೆ  "ತ್ರಿಜಗವಂದಿತ  ಗಣಪ  ಮಾಳ್ಪುದು  ಮತಿಗೆ ಮಂಗಲವ" ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೆಖ  ಮಲ್ತ್‌ಂಡ  ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ಕವಿ ಗಣಪತಿನ್ “ ಕೆಂಪು ಚೆಲ್ಲಿದ  ಆನೆಯ ಮುಖ , ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕಣ್ನುಗಳು, ಉಬ್ಬಿದ ಹಣೆ,  ಸೀಳು ಬಾಯಿ  ವಕ್ರತುಂಡ,  ಉದ್ದನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು, ಎಡ ಹಲ್ಲು ಮುರಿದು  ಮೊಂಡಾಗಿದೆ, ಬಲ ಕೋರೆ ಮಾತ್ರ  ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರಾಯುಧದಂತೆ  ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಏಕದಂತ  ಮೊರದಂತೆ  ಅಗಲವಾದ  ಕಿವಿಗಳು ,ಕಣಜದಂತೆ  ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತುಂಬಿಟ್ಡುಕೊಳ್ಳುವ  ದೊಡ್ಡದಾದ ಹೊಟ್ಟೆ,  ಗಿಡ್ಡದಾದ  ಕಂಬದಂತ ಕಾಲುಗಳು " ಇಂಚ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.  ಮೋದಕ ಪ್ರಿಯ ಗಣಪತಿ ನೆತ್ತೆರ್ ಚಂದನ  ಮೇಲ್ ಗ್ ಪತ್ತವೊನ್ನಾಯೆ, ಕೆಂಪು ಕುಂಟು ತುತ್ತುನಾಯೆ .  "ಕೆಂಪು ಪೂ"  ಬಾರೀ ಇಷ್ಟ. ಅಂಚ  ಕೆಂಪುದ  ತೇರ್ ಪೂನು ಹೆಚ್ಚಿನಕುಲು ಗಲಸುವೆರ್  ಅಂಚೆನೇ ಮಾತಾಲಾ ಉಂಡಾಪುನ , ಜೀವ ಆಪುನ  ಮಣ್ಣ್ ನ್  ದಂಟ್ಂಡ  ಅಕ್ಲೆಗ್ ಮಣ್ಣ್  ಮೂರಿ  ಬತ್ತ್ಂಡ್ , ಮಣ್ಣೇ  ಮರಿಯಾದ್ ಕೊಡಪುಂಡು.ಇಂಚಿ ಪಾತೆರ ಪೂರ ರೂಢಿಡುಂಡು. ಅಂಚಾದ್  ನನಲಾತ್  ಮಣ್ಣ್ ನ್ ಮೋಕೆ  ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಣಪತಿನ್ಲಾ  ಮಣ್ನ ಮೂರ್ತಿಯಾದೇ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವ. ಗಣಪತಿನ ಪಿರಾಕ್ನ್  ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ವರ್ಸದಾತ್ ಪಿರವುಗು ಕೊನೊಪೆರ್. ಆಂಡ  ಅವೆತ  ನಿಜವಾಯಿನ  ಪೊಲಬು ನನಲಾ ತಿಕ್ಕ್ ದಿಜಿ.

ಪೂಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ ನವು ಕೊಡಿತ್ ದ್ ನಿ 
ಉರ್ದು,ಪದೆಂಗಿ,ಕುಡು ಪೂಮಾಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಕಂರ್ಬುಗು ಅಜಕೋಲು ಪಾಡುವೆರ್ 

ತುಳುನಾಡ ರಾಜದಾನಿ  ಬಾರ್ಕೂರುದ  ಶಿರಿಯಾರೊದ ಪಡು   ದಿಕ್ಕ್ ಡ್  ಪ್ರಕೃತಿಡೇ ಸಹಜವಾದ್  ಉಂಡಾಯಿನ  ಕಲ್ಲ ಮಾಟೆದ ಗುಂಡದುಲಯಿ  ಬಾಮ ಕುಮಾರೆ ಅಪ್ಪೆನೊಟ್ಟುಗು  ಪೂಜೆ  ಗೆತೊನುನ  ಜಾಗೆ ಉಂಡು . ಈ ಪಡು ಮುಂಡುದ  ಗಣಪತಿ  ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರಿನ ದೇವಲ್ಯೊನು ತುಳುನಾಡ್ ನ್  ಅರಸೊಲಿಗೆ ಮಲ್ದ್ ನ ಬೂತಾಳ ಪಾಂಡ್ಯೆ ಶಿಲೆತ ಗುಂಡೊನು ಮಲ್ತೆಂದ್  ಪನ್ಪೆರ್. ಎಲಿ ಕಿನ್ಯ ಒಂಜಿ ಉಪದ್ರ ಕೊರ್ಪುನ ಜೀವಿ.  ಆನೆ ಬಾರ್ಯಾತ್ ಮಲ್ಲ  ಉಪದ್ರ  ಕೊರ್ಪುನ ಪ್ರಾಣಿ. ಉಚ್ಚುನು  ಬಂಜಿಗ್  ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಎಲಿನ್ ಮನಿಪಂದೆ ಕುಲ್ಲುಲೆಕ ಮಲ್ತ್ ದ್. ಅವೆತ  ಮಿತ್ತ್  ಕುಲ್ದಿನ  ಗಣಪತಿ  ತನಕ್ ಇಷ್ವ ಆಯಿನ ಬಾರೆ, ಕಂರ್ಬುನು ಒರಿಪೆರೆ ಆನೆದ  ತರೆ ದೀವೊಂದು  ಎಲ್ಯ  ಬೊಕ್ಕ  ಮಲ್ಲ  ಉಂದೆತ್ತ ಬೇದೊನು  ಮಯಕ ಮಲ್ತಿನಾಯೆ  ನರಮಾನಿ  ಎಲಿ , ಉಚ್ಚು , ಆನೆ , ಬಿರು ಅಂಕುಶ ಉಂದೆನ್ ಪೂರ ತೂನಗ ಆನೆದ ತರೆ ಆವಡ್ , ಬಂಜಿಗ್ ಸುತ್ತ್ ದ್ ನ ಉಚ್ಚಾವಡ್ ,ಕುಲ್ದಿನ ಎಲಿಯಾವಡ್  ಅವೆನ್  ಸಿಮಿತೊಡು ದೀಪುನಿ  ನರಮಾನಿಯೆ. ವೇದಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ ಉಪನಿಷತ್ತುಲೆನ ಕಾಲೊಡು ಗಣಪತಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣನೆಲು ತಿಕ್ಕುವ. ಮಹಾಭಾರತ ನಡತಿ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ 400ರ್ಡ್ ಕ್ರಿ ಶ 400 ಮುಟ್ಟಂದು ಹಿರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞೆ ವಿಂಟರ್ ನಿಡ್ಜ್ ಪಂತೆರ್ . ಮಹಾಭಾರತೊಡು ವೇದವ್ಯಾಸರೆಗ್ ಗಣಪತಿ ಲಿಪಿಕಾರೆ ಆದಿತ್ತ್ ನಿಗೆ.ಬ್ರಹ್ಮವೈತರ್ವ ಪುರಾಣ,ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣ,ಶಿವ ಪುರಾಣ,ವರಾಹಪುರಾಣ ಪದ್ಮಪುರಾಣ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ,ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಪುರಾಣೊಡು ಗಣಪತಿನ್ ಪಾರ್ವತಿನ ಮಗೆ,ಗಂಗೆ ಪಾರೊತಿ ಇರ್ವೆರ್ ಅಪ್ಪೆಡಿಕುಲು,ಬೂಮಿದ ಮಗೆಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು.ಪಾರೊತಿ ಬೂಮಿದೊರು ಆಂಡ ಗಂಗೆ ಪರಪಿ ತುದೆ,ಇನಕೆ ಬುಲೆಯಾದ್ ತೊಜಿದ್ ಬರ್ಪೆ.ಕಡಲ್ ದಾಂಟ್ ದ್ ಪೋಯಿನ ಸುರುತ ದೇವೆರೆ ಗಣಪತಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೋಕರ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಇಡಗುಂಜಿ ಗಣಪತಿ ಕ್ರಿ.ಶ 1-2ನೆ ಶತಮಾನದವು. ಮೂಲು ಯಕ್ಷ ಮುಖಿ,ರಡ್ಡ್ ರಡ್ಡ್ (ದ್ವಿ ಬಾಹು) ಕೈತಾಯೆ ಆದ್ ತೋಜಿವೆ. ಕ್ರಿ ಶ 2ನೇ ಶತಮಾನೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಚೌತಿದ ಆಚರಣೆ ತೆರಿಯುಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶಾ 4-5 ಶತಮಾನೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆ ಕಾಲೋಡು ಗಣಪತಿನ ಪೂಜೆ ಸುರಾಂಡ್.ಕ್ರಿ.ಶ 5ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿನ ಗಣಪತಿನ ಮೂರ್ತಿಲು ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುವ. ಹೋಯ್ಸೆಲೆರೆ ದುಂಬುದ ಗಣಪತಿನೊಟ್ಟುಗು ಎಲಿ ಎಚ್ಚಾದ್ ತೊಜಿದ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ಸಾಂಚಿ ಸ್ತೂಪದ ಪಡ್ಡೇಯಿ ಚೋರ್ನೊಡು ಗಣಪತಿನ ಆಕಾರ ಇತ್ತ್ ದ್ ಉಂದು ಸುರುತ ಗಣಪತಿನ ಶಿಲ್ಪಂದ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಬಾರತದ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೊಡುಲಾ ಗಣಪತಿ ಗ್ರಾಮ ದೇವೆರ್. ಔರಂಗಜೇಬೆ ಪನ್ಪಿ ರಾಜೆಲಾ ಪೂನಾದ ಚಿಂಚ್ ವಾಡೊಡು ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲ್ಯೋಗು ಜಾಗೆನ್ ದತ್ತಿ ಕೊರ್ತೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೇಶ್ವೆನಕುಲ್ ಹಿಂದೂಲೆನ ಉಚ್ಛಯ ಆದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ಬಾಲಗಂಗಾದರ ತಿಲಕೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗ್ ಗಣಪತಿ ಉಚ್ಛಯ ಮಲ್ದೆರ್.ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದೆರ್ ಬಂಗಾಲೊಡು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಸಂಘಟನೆಗ್ ಗಣಪತಿ ಉಚ್ಛಯ ಮಲ್ದೆರ್..ಟಿಬೇಟಿಯನ್ನೆರ್ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ದೇವೆರ್ಂದೇ ಗಣಪತಿನ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕ್ರಿಶ 8-10 ಶತಮಾನದ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹೊಲು ನೇಪಾಲಡುಂಡು. ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಮಗಲ್ ಚಾರುಮತಿ ನೇಪಾಳೊಡು ಸುರುತ ಗಣಪತಿ ದೇವಲ್ಯ ಕಟ್ಟಾಯಲ್ ಪಂದ್ ಚರಿತ್ರೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಬೌದ್ದೆರ್ ,ಜೈನೆರ್ಲಾ ಗಣಪತಿನ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. “ಗಣೇಶ ಹೃದಯ “ಪನ್ಪಿ  ಮಂತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ ನೇಪಾಳ,ಚೀನಾ,ಟೀಬೆಟ್,ಜಪಾನ್ ಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗುಜರಾತ್ ದ ಜೈನ ಬಸ್ತಿಡ್ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹ ಉಂಡು. ಅಪಘಾನಿಸ್ತಾನೊಡ್ 6ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಆರೂಢ ಭಂಗಿದ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹ ಉಂಡು. ಕಾಬೂಲ್ದ ಕೈತಲ್ದ ಶಕರ್ ದಾರ್ ಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಅಮೃತಶಿಲೆ ಗಣಪತಿ ಕ್ರಿ.ಶ 4ನೆ ಶತಮಾನದವು. ಕ್ರಿ.ಶ 531 ತ ನೃತ್ಯ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹ ಮಂಗೋಲಿಯಡುಂಡು. ಗಜಾನನ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿ ಚೀನಾದ ಕುಂಗ್ ಶಿಯಾಂಗ್ ಡ್ ತಿಕ್ಕ್ ದ್ಂಡ್. ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾದ ಬಾಲಿ ದ್ವೀಪೊಡು ಗಣೇಶನ ಅರಾದನೆಯುಂಡು. ಬಾಲಿದ್ವೀಪಡ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿನ್ ಬೆನ್ನಿಸಾಗೊಲಿ ಕಂಡದ ನಡುಟು ಮಾಡಕಟ್ಟ್ ದ್ ಸಿರಿದೇವಿಯಾದ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಲಾವೋಸ್ ಸರಕಾರ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಡ್ದು ದುಂಬು ಗಣಪತಿ ಚಿತ್ರದ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತುದ್ಂಡ್. ಇಂಡೋ ಚೈನಾ ,ಸಯಾಂ, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲಯಾ,ಬೋರ್ನಿಯಾ,ಜಾವಾ,ಸುಮಾತ್ರೊಡು ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹೊಲು ತಿಕ್ಕ್ ದ.  ಪರ್ಷಿಯಾ ,ಪೆರು, ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಕೊ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೊರಾಂಟೊಡು ಪಿರಾಕುದ ಗಣಪತಿ ದೇವಲ್ಯಲುಲ್ಲ. ಅಂಚಾದ್ ಕಡಲ್ ದಾಂಟ್ ದ್ ಸುರುಕು ಪೋಯಿನ ದೇವೆರೇ ಗಣಪತಿಂದ್ ಪನೋಲಿ. ಅಂಚೆನೆ ಚೌತಿದ ಗಣಪತಿನ ಆರಾದನೆನ್ ದೇಶೊದ ಸೊಸೊಂತ್ರೊಗಾದ್ ಜನಕ್ಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಬಾಲಗಂಗಾದರ ತಿಲಕೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ಂಡಲಾ ನಮ ಅರೆನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜ.

ಇಲ್ಲಲ್ಡ್ ನಡತೊಂತಿ ಚೌತಿ ಪರ್ಬೊನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ರಾಷ್ಟೀಯತೆನ್ ದೆರ್ತ್ ಪತ್ತ್ ನ ಬಾಲ ಗಂಗಾದರ ತಿಲಕೆರ್

       ಆದ್ಯಾತ್ಮದ ನೆಲೆಟ್ ನಮ ಗಣಪತಿನ್ ತೆರಿಯೊನೊಡು ಪಂಡ ಆಯನ ಸರ್ರೊದ ಒರುವೇ ಅಂಚೆನೆ. ವಕ್ರತುಂಡ ಪನ್ಪುನವ್ಲು ಒವೆನ್ಲಾ ಇಡಿಯಾಡಿಪ್ಪಂದೆ ಸಾದಿಸಾವರೆ ಸಾದ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿ ತತ್ವ ತೆರಿಪಾವುಂಡು ಪಂಡ ಬಡಪತ್ತ್, ಬಡಪತ್ತುಡೇ ಪೊಲಿ ಪೊಲ್ಸುದ ಸಿರಿವಂತಿಕೆನ್ ತೊಜಪಾದ್ ಕೊರ್ನಾಯೆ ಗಣಪತಿ .ಆಯನ ವಾಹನ ಕಿನ್ಯ ಎಲಿ. ನಮ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ವಾಹನ ದೆತೊಂಡಲಾ ಮಲ್ಲಸಾಧನೆ ಮಲ್ತಿಲೆಕ ಕೊಚ್ಚೊನುವ. ಎಲಿ ಉಪದ್ರದ ಜೀವಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಚ್ಚು,ಗಿಡಿ,ನಮನ್ ತೂಂಡ ಎಲಿ ದೆಂಗ್ ದ್ ಕುಲ್ಲುಂಡು. ಎಲಿತ ಬುದ್ದಿನ್ ತೂನಗ ನಮ್ಮ ಉಡಲ್ ಡ್ ಆಪುನ ತರೆತಮೆಲಾಟಿಗೆನ್ ತೆರಿಯೊನೊಲಿ. ಈ ಉಡಲ್ ಪನ್ಪಿ ಎಲಿನ್ ಪಂದಂದಿಲೆಕ ಕುಲ್ಲಯರೆ ಬಂಜಿಗ್ ಸರ್ಪ ಸತ್ತೊಂಡೆ. ಮೂಲು ಉಚ್ಚು ಪನ್ಪುನವ್ ಕಾಮದ, ಬಂಜಿ ಸರಿ ದೀವೊನುವೆನ್ ತೆರಿಪಾಂಡ ಉಡಲ್ದ ಗೇನೊಂಜಾಯೆರೆ (ಏಕಾಗ್ರತೆ) ಎಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಚ್ಚುದ ಕಲ್ಪನೆ ಬೈದ್ಂಡ್. ಕುಡೋಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂಡ ಎಲಿ ಪನ್ಪುನವು ಕಾಮ,ಕ್ರೋದ,ಲೋಭ,ಮೋಹ,ಮದ,ಮಚ್ಚರದ ಸಂಕೇತ. ಉಂದೆನ್ ಗೆಲ್ತಿನ ಗಣಪತಿ ಕುಲ್ದಿನಿ. ಎಲಿತ ಮಿತ್ತ್. ಆಯನ ಕಣ್ಣ್ ಕಿನ್ಯ ಆಂಡಲಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ತೆರಿಯೊನ್ನ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಈ ಕಣ್ಣುಲು ಉಲ್ಲ. ಸಮಾಜೊಡು ಬದ್ ಕ್ ನಗ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ತೂದು ಬದ್ ಕೊಡು ಪನ್ಪಿ ಇಚಾರ ತೆರಿಯುಂಡು.ಗಣಪತಿನವು ಶೂರ್ಪ ಕರ್ಣ ಪಂಡ ಮಲ್ಲ ತಡ್ಪೆ ಕೆಬಿ.ಏತೆತೋ ಇಚಾರೊಲೆನ್ ಕೇಂಡಲಾ ಬೊಡಾಯ್ನೆನ್  ಮಾತ್ರ ಒರ್ತೊನೊಡು ಪನ್ಪುನವು ಈ ಕೆಬಿತ ಸಂಕೇತ. ಮಲ್ಲ ಬಂಜಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಆಂಡ ಆಯೆ ಬಂಜಿಗ್ ಸುತ್ತ್ ನ ಉಚ್ಚುನು ಆದಿಶೇಷೆ ಪನ್ಪೆರ್.ಪಾಶ, ಅಂಕುಶೊಡು ನಮ್ಮ ಉಲಾಯಿದ ರಾಗ ದ್ವೇಷನ್ ಸಾದಿ ತಪ್ಪಾಂದಿಲೆಕ.ಒರ್ತೊನುನ ಆಯುಧೊಲು.  ಇಡಿಯಾಯಿನ ಏಕದಂತ ಪಂಡ  ಒಂಜಿ ಇಡಿ ಕೋರೆ  ಉಡಲ್‌ ದ  ಏಕಾಗ್ರತೆದ ಸಂಕೇತ.  ಮಲ್ಲ ತರೆತಾಯೆ  ಪಂಡ  ಬುದ್ಯಂತೆಂದರ್ಥ ಏಕದಂತ  ಅದ್ವೈತ ತತ್ವೊದ  ಸಂಕೇತ  ಆಂಡ ಆನೆದ  ತರೆ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯದ ಸಂಕೇತ. ಅಂಚೆನೇ ಸೊಂಡಿಲ್‌ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯದ ಸಂಕೇತ . ಒರ್ದ ಸುತ್ರ್ ಪಾಡ್ನ ಸೊಂಡಿಲ್‌  ಓಂಕಾರದ  ಸಂಕೇತ . ಓಂಕಾರಲಾ ತುಳು  ಬಾಸೆದ ತುಳು ಲಿಪಿತ ಕೊಡುಗೆ.  ಗಣಪತಿಗ್‌  ಮೋದಕ ಇಷ್ಟಾಂಡ ಆಯೆ ನಮಕ್‌  ಓದ ಪಂಡ ಸಂತೋಷೊನು  ಕೊರ್ಪೆಂದರ್ಥ.  ಸಿದ್ದಿ ಬುದ್ದಿಲು  ಬುಡೆದ್ಯಲ್ಲಾಂಡ  ಬುದ್ದಿ ಇತ್ತ್‌ಂಡ  ವಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡುಲಾ  ಸಿದ್ದಿ ತಿಕ್ಕು.  ಲಾಭ  ಕ್ಷೇಮ  ಇರ್ವೆರ್‌ ಜೋಕುಲಾಂಡ ಬುದ್ದಿ ಗಳಿಸಾದ್‌ ಸಿದ್ದಿ  ಮಲ್ತ್‌ ನಡೆ ಲಾಭದೊಟ್ಟುಗು  ಕ್ಷೇಮ ಪಂಡ ನೆಮ್ಮದಿ ತಿಕ್ಕೆರೆ ಸಾದ್ಯ.

                        ಕಂರ್ಬುದ ಅಟ್ಟೊಳಿಗೆ
          ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪೂಜೆದ ದುಂಬು  ಗಣಪತಿನ್‌ ನೆನವರಿಕೆ ಮಲ್ತೊನುವ . ಸತ್ಯಲೋಕೊಡಿತ್ತಿ  ಕಡಮೆ ಸಂಕೆದ  ಸತ್ಯಾತ್ಮೆರ್‌  ನುಪ್ಪುದಾಂತೆ  ಅಕ್ಲ್‌  ಅವ್ಲೆ  ಕರಿದ್‌  ಪೋದು  ಅಕ್ಲೆಗ್‌  ಕೊರ್ಪುನ ಸಪಾದ ಭಕ್ಷ ದೊರುತ, ಪಿತೃ ತರ್ಪಣ  ದೊರುತ  ಸತ್ಯ ನಾರಾಯಣ  ಪೂಜೆದ ದುಂಬುಲಾ ಗಣಪತಿನ್ ಮಾನಿತೊನ್ವೆರ್‌  ಗಣಪತಿನ್‌, ಅನುಮಂತನ್‌ ನಂಬಿನಕ್ಲೆಗ್‌ ಸನಿದೋಸ ಇಪ್ಪುಜಿ . ತನ್ನ  ಸಾಪೊರ್ದಾ ತನ್ನ ಓರೆ ದಿಟ್ಟಿಡ್ಡಾ  ಗಣಪತಿನ  ತರೆ ಪೋಂಡುಂದು ಸನಿಕ್‌  ಬೇಜಾರುಂಡು . ಅನುಮಂತನ  ಪುಗೆಲೇರ್ನ ಸನಿಕ್‌  ಜಪ್ಪೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಮಾಪು ನಟ್ಟೊನುವೆ. ಅಂಚಾದ್‌  ಅನುಮಂತನ   ಗಣಪತಿನ ಆರಾದಕೆರೆಗ್‌  ಸನಿದೋಷ ಬರ್ಪುಜಿ.  ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ  ಅಬುಲಾಸೆಲು  ಪುಟ್ಟುನಿ  ಬಂಜಿರ್ದ್‌ .ಕಾಮ,ಬಡವು,ಯೋಗ,ಅದ್ಯಾತ್ಮ ಉಂದು ಪೂರ ಪೂವೊಲುರ್ದುದಿತ್ ದ್ ಉಸುಲುಡು ಜೀವಾಪುನಿ.ಅಂಚಾದ್ ಅಪ್ಪೆನ ಬಂಜಿರ್ದ್ ಬಾಲೆ  ಪುಟ್ಟುನಗನೇ  ಪುವೊಲುದ  ಬೂರು  ಕಡಿತ್‌ಂಡಲಾ ಬಾಲೆ  ಕೈತಲಿತ್ತ್‌ಂಡ  ಬಾಲೆದ  ಉಪದ್ರೊಡು ಕಣ ನೀರ್‌  ಪಾಡೊಂತಲ್ಡ ಬಾಲೆ  ದೂರೊಡಿತ್ತ್ಂಡ ಎಂಚ ಉಲ್ಲೆನಾ  ಪನ್ಪಿ  ಅಂಗಾಲ್ಪು ಅಪ್ಪೆಗುಪ್ಪುಂಡು  ಸಿದ್ದಿ ಯಾವೊಡಾಂಡ ಬುದ್ದಿ ಚುರುಕಾದಿಪ್ಪೊಡು. ಈ ಬುದ್ದಿನ್‌ ಮನಸ್  ಪತೊಂದಿದಿಪ್ಪುಂಡು  ಪನ್ಪುನೆಕ್‌ ಗನಪತಿನ ಕೈತ  ಪಾಶ – ಅಂಕುಶ  ಸಂಕೇತ  ಆಪುಂಡು  ಗಣಪತಿ ಬಯಕುನ  ಕಂರ್ಬು, ಎಣ್ಮೆ , ಪುಂಡಿ, ಉಂಡೆ, ಗಜ್ಕೇಯಿ  ಉಂದು ಪೂರ  ಬೂಮಿಡೇ ಉಂಡಾಪುನ ಸರಳವಾಯಿನ ಆವಾರೊಲು.  ಮಣ್ಣ್‌ ದ ಮೂರ್ತಿಡೇ ಗಣಪತಿನ್‌  ಉಂಡು  ಮಲ್ಪುವೆರ್‌ ಪಂಡ  ಮಣ್ಣ್‌ ಗ್‌  ಗಣಪತಿ ಕೊರ್ನ ಬಿಲೆ ತೆರಿಪಯುಂಡು. ನರಮಾನ್ಯಡ  ನರಮಾನ್ಯನ್ ಮೀರ್‌ ನ  ಪ್ರಾಣಿಲೆನ  ಗುಣ ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಆತ್‌  ಮಲ್ಲ  ಆನೆನ್ಲಾ  ನರಮಾನಿ  ತನ್ನ ಪುಂಡಿದುಲಯಿ  ದೀವೊನ್ವೆ . ಆನೆ ಬಜೀ  ಸಜ್ಜನ ಪ್ರಾಣಿ  .ಎವ್ರ ಬತ್ತ್‌ಂಡ  ಸರ್ವ ನಾಶ.  ಅಂಚೆನೆ  ಉಡಲ್‌ ದ  ತಾಳ ತತ್ತ್‌ ದ್‌  ತತ್ತ್‌ ಸಾದಿಡ್‌ ಪೋಯೆಂಡ ಆಯಗ್‌ ಸಿಗ್ಸೆ ಖಂಡಿತ .  ಮಲ್ಲ ಕೆಬಿಟ್‌  ಬುಡು  ಉಡಲ್‌ ತೆರಿಯುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಮೋನೆಗ್‌  ಎಲ್ಯ ಕಣ್ಣ್‌  ಪನ್ಪುನವ್ಲು ಕಿನ್ಯ ಕಣ್ಣ್‌ ಡ್‌ ಮಲ್ಲ ಲೋಕೊನು ತೂದು  ಉಳ ಕಣ್ಣ್ ಗ್‌  ಗೇನೊನು ಎತ್ತಪೊಲಿ ಪನ್ಪಿ  ಇಚಾರ ಮೂಲು ತೆರಿಯುಂಡು. ಅಣು  ಪಂಡ  ಎಲ್ಯೆಡ್ದ್‌ ಮಲ್ಲೊನು ನಾಶ ಮಲ್ಪೊಲಿ ,  ಎಲ್ಯ ಒಂಜಿ ಅತ್ಯಾರ್‌  ಏತ್‌ ಮಲ್ಲೆನಾಂಡಾಲಾ ಒಯ್ತ್ ಪಾಡುಜಾ? . ಅಂಚಾದ್‌  ಉಳ ಕಣ್ಣ್‌  ಬುಡುದು  ಪಿದಯಿದ ಕಣ್ಣ್‌ ಡ್‌ ಜಗತ್ತ್‌ ನ್‌  ತೂವೊಡುಂದು  ಅರ್ಥ. ಇನಿ ನಮ  ಜೀವ ಇತ್ತಿ ನರಮಾನ್ಯಗ್ಲ ದೇವೆರ್‌ಂದ್‌  ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವ .  ಉಂದು  ನಮ್ಮ  ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್‌  ನಮ ಮಲ್ಪುನ ಅನ್ಯಾಯ. ಆನೆದ ಸೊಂಡಿಲ್‌ಡ್‌  ಅವೆತ ಜೀವ  ಉಪ್ಪುನಿ . ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಪಿಜಿನ್‌  ಆನೆನ್‌  ಮಗುಪು. ತುಂಡಾಯಿ ಒಂಜಿ ದಂತೊಡು ಕಷ್ಟ ತೋಜಿದ್‌  ಬತ್ತ್‌ಂಡ , ಇಡೀ ದಂತೊಡು  ಸುಖತ  ಕಲ್ಪನೆಯುಂಡು . ಕೈತ  ಪರಶು  ಪಾಪ  ಸಂಹಾರ  ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪುಣ್ಯೊನು  ಕನತ್‌  ಕೊರ್ಪುಂಡು.  ನರಮಾನ್ಯನ ಕಿನ್ಯ ನಾಲಿಗ್‌  ಆತ್‌ ಮಲ್ಲ  ಆನೆದ ತರೆ ಗೊಡ್ಯಯೆರೆ ಸಾದ್ಯಾನಾ?.  ಪುರಾಣ ಕತೆಟ್‌  ಮಾತ್ರ ಸಾದ್ಯ . ತ್ರಿಲೋಕ ಜ್ಞಾನಿ ಶಿವಗ್‌  ಮಗನ  ಗುರ್ತ ತಿಕ್ಕಂದೆ  ಉಪ್ಪರೆ ಸಾದ್ಯನೇ . ಕಡ್ತಿನ ತರೆನೇ ಶಿವಗ್‌ ದೀಯೆರೆ ಅಸಾದ್ಯನೇ? .  ಕಡ್ತಿ ತರೆನ್‌  ರಕ್ಕಸೆ ಕೊನೆಯೆ ಪನ್ಪೆರ್.ದೇವೆರೆಗ್ ಆಯನ್ ತಡೆಪೆರೆ ಅಸಾದ್ಯನೇ?. 
ಮಲಾರ ಬೂಡುಡು ಮಲರಾಯ ದೈವೊಗು ಚೌತಿ ಬಲಸ್ ದ್ ನಿ
          ಅಪ್ಪೆ ಪಾರತಿ ಬೆಗರ್ ರ್ದ್‌  ಬಾಲೆನ್‌  ಪಂಡ  ಗಣಪತಿನ್‌  ಉಂಡು ಮಲ್ತ ಲ್.‌  ಒಂಜಿ  ದಿನ ಮಿಯರೆ ಪೂನಗ  ಮಗನ್‌  ಬಾಕಿಲ್‌ ಕಾಪರೆ ಉಂತಾಯಲ್‌ , ಗಣಪತಿ ತಪ್ಪು ಮಲ್ತ್ಂಡ   ಅಮ್ಮನ್ಲ ಬುಡಯೇ  ಪನ್ಪುನೆಕ್‌   ಈ ಕತೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಯಾಪುಂಡು. ಈಸರೆ ಮಗನ  ಕೈತಡೆ  ಬತ್ತ್ ದ್ ವಾ ವಾ  ನಮುನೆಡ್‌  ಉಲಯಿ ಪೊಯೆರೆ ಕೇಂಡಲಾ  ಗಣಪತಿ ಬುಡ್ಪುಜೆ . ಅಂಚಾನಗ  ಈಸರ ದೇವೆರ್‌   ಚಂದ್ರತ್ಯರ್‌ಡ್‌  ಆಯನ  ತರೆ ಕಡ್ಪುವೆರ್.‌ ಅಪ್ಪೆ  ಪಾರೊತಿ ಉಂದೆನ್‌ ತೂದು  ಬೇಜಾರ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ತೆನ್ಕಾಯಿಗ್‌  ತರೆ ಪಾಡ್ದ್‌ ಜೆತ್ತಿನೆತ ಒಂಜಿ  ತರೆನ್‌ ಕಡ್ತೊಂದು ಬಲೆಂದು  ಈಸರ ದೇವೆರ್‌ ಗಣೊಕುಲೆನ್‌ ಕಡಪುಡುವೆರ್.‌   ಬೂಲೊಕೊಡು ತೆನ್ಕಾಯಿಗ್‌ ತರೆ ಪಾಡ್ದ್‌  ಜೆತ್ತಿತ್ತ್‌ ನ  ಆನೆದ ತರೆ ಕಡ್ತ್ ದ್ ಈಸರ ದೇವೆರ್‌ಡ ಕೊರ್ನಗ  ಅವೆನ್‌  ಬಾಲೆದ ಸರ್ರೊಗು ದೀದ್‌ ಜೂವ ಕೊರ್ಪೆರ್.‌  ಆನಿಡ್ದ್‌ ಬೊಕ್ಕ  ಇನಕೆ  ಗಜಾನನ  ಆಯೆ. ಮೂಲೊಂಜಿ  ವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ಸತ್ಯಲ ಉಂಡು . ಆ ಕಾಲೊಡು  ಒಂಜಿ ಸರ್ರೊಗು  ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಸರ್ರದ ಅಂಗೊಲೆನ್‌  ಗೊಡ್ಯಾದ್‌  ಜೀವ ಕೊರ್ಪುನ ಇದ್ಯೆ ದುಂಬುದ ಕ್ಲೆಗ್‌ ತೆರಿದಿತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ ತೋಜುಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ತೆನ್ಕಾಯಿ  ಬಡಕಾಯಿಗ್‌  ತರೆ ಕಾರ್‌  ಪಾಡ್ದ್‌  ಜೆತ್ತ್ಂಡ ನಮ್ಮ ನೆತ್ತೆರ್‌  ತರೆಕೇರ್‌ ದ್‌  ಮನದಾನಿ ಲಕ್ಕ್‌ ನಗ  ಮೈ ಕೈ  ಬೇನೆಯಾಪುಂಡು .  ಮೂಡಾಯಿ  ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್‌ ತರೆಕಾರ್‌  ಪಾಡ್ದ್‌  ಜೆತ್ತ್‌ಂಡ  ನೆತ್ತೆರ್‌ ಸರಿಯಾದ್‌ ಕಾರ್‌ ಗ್‌   ಪರತ್‌ ದ್‌  ಬೊಲ್ಪುಗು ಲಕ್ಕ್ ನಗ  ಸರ್ರೊಡು  ಎಡ್ಡೆ ಉರ್ಕುಲ್ಲಾಸ ಉಪ್ಪುಂಡು . ಅಂಚೆನೆ  ದುಂಬುದಕ್ಲು  ಪನ್ನ ಕೇನ್ಜಿಂಡ  ದೈವ  ದೇವೆರೆ ಪುದರ್‌ ಪಂಡ್ ದ್‌  ಪೋಡ್ಯಾದ್‌  ಸಮಾಜೊನು ಒರ್ತು ಕಾತೊಂತೆರ್‌ ಗಣಪತಿಡ ದೇವಾನು ದೇವತೆಲ್ನ  ಸಗ್ತಿ ಉಂಡು “ ವಿಘ್ನ” ಪನ್ಪಿ  ರಕ್ಕಸನ್  ಗಣಪತಿ  ಕೆರ್ರೆ ಪೊನಗ ಶಿವೆ  ಅರ್ದ ಚಂದ್ರಾಯುದೊನು ,ಬ್ರಹ್ಮೆ ಸೊಂಟದ ಡಾಬುನು, ಸೂರ್ಯೆ ಮಣಿನ್‌ ,ವರುಣೆ  ಪಾಶೊನು ,ವಿಷ್ಣು ಶಂಖ ,ಗದೆನ್‌ , ಯಮೆ ದಂಡೊನು,  ಇಂದ್ರೆ ವಜ್ರಾಯುದೊನು ಕೊರ್ಪೆರ್‌ಂದ್ ಒಂಜಿ  ಕಥೆ  ಪನ್ಪುಂಡು .  ಏಣಾಂಕಗ್‌ ಪಂಡ ಚಂದ್ರಗ್‌  ತನ್ನ ಒಂಜಿ  ದಾಡೆನ್‌  ಅರ್ದ ತುಂಡು  ಮಲ್ತ್‌ ದ್‌ ದಕ್ಕುನಾಯೆ ಗಣಪತಿ. ಬಂಜಿ ಬಂಜಾರ ಉಂಡುತಿಂದ್ ದ್ ಪೊನಗ  ಒಂಜಿ ದೆರ್ಪೆರೆ ತೀರಂದೆ ನಡತೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಅವೆನ್ ತುದು ಬಾನೊಡು ಚಂದಿರೆ ತೆಲ್ತೆಗೆ. ಆಯಗ್‌  ಗಣಪತಿ ಶಾಪ ಕೊರ್ಯೆ.  ಚೌತಿದಾನಿ  ಏರ್‌  ಚಂದ್ರನ್‌  ತೂಪೆರಾ ಅಕ್ಲೆಗ್‌  ದೋಸ  ಬರಡ್ಂದ್ ಗಣಪತಿ ಶಾಪ  ಕೊರ್ಪೆ.  ಏರ್‌ ವಾ ಬಂಙೊಡುಪ್ಪುವೆರಾ ಅಕ್ಲೆನ್  ತೂನಗ  ಏರ್‌ ತಮಾಷೆ ಮಲ್ಪುವೆರಾ  ಅಕ್ಲೆಗ್‌  ಈ ಕಷ್ಟ ದಾದ  ತೆರಿಯಡ್‌ಂದ್‌  ಈ ಶಾಪದ ಅರ್ಥ.  ತಪ್ಪು ಮಲ್ತನಕ್ಲೆನ್‌ ತೂಂಡ  ತೂಪಿನಕ್ಲೆಗ್‌ಲ ದೋಷ  ಪನ್ಪುನವ್ಲು ಚಂದ್ರನ್‌  ತೂದು  ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಗ್‌ ಶಮಂತಕ  ಮಣಿ  ಕಳುವೆಂದ್‌ ಅಪವಾದ  ಬತ್ತ್‌ ನ ಕಥೆನೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಆ ಶಾಪ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ತೊನೆರೆ ತನ್ನ  ರಾಮಾವತಾರೊನು ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಯುಗ  ದುಂಬುದ ತನ್ನ ಅವತಾರೊನು  ಜಾಂಬವಗ್‌ ತೊಜಪಾವುನ  ಪರಿಸ್ಥಿತಿ  ಬತ್ತ್ಂಡ್‌  “ ಶ್ಯಮಂತಕೋಪಖ್ಯಾನೊ”ಡು  ಈ ಇಚಾರ  ತೆರಿಯುಂಡು‌  ಆ ದೋಸೊರ್ದು ಪಿದಯಿ ಬರಿಯರೆ”ಸಿಂಹ ಪ್ರಸೇನಮಹದೀತ್‌ ಸಿಂಹೋ ಜಾಂವವತಾಹತಃ ಸುಕುಮಾರ ಕಮಾರೋದಿಹಿ ತವಹ್ಯೇಷ ಶ್ಯಮಂತಕಃ.”  ಅಂಚಾದ್‌ ಓಲಾಂಡಲಾ   ಬಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ  ಬಿದಿಗೆದಾನಿ  ಚಂದ್ರನ್‌ ತತ್ತ್‌ ದ್‌ ತೂಯರ್ಡ ಈ ಮಂತ್ರ ಪಠಣೆ  ಮಲ್ತ್ಂಡ ದೋಷ ಪರಿಹಾರ  ಆಪುಂಡು .  ಗಣಪತಿ ವ್ರತ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಕಡೆಕ್‌ ಶ್ಯಮಂತ ಕೋಪಖ್ಯಾನೊನು ಶ್ರದ್ದೆಡ್‌ ಕೇನುವೆರ್.‌  ಅಮಾಸೆ ಕರಿದ್‌ ಬಿದಿಗೆ  ಪಂಡ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಮಾಸೆದ ರಡ್ಡನೇ ದಿನ ಚಂದ್ರೆ  ಮುಗಲ್ದಿಡೆಟ್‌ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನಿ ಕಮ್ಮಿ . ಜೋಕ್ಲೆಗ್‌ ಇದ್ಯೆ ಸುರು ಕಲ್ಪನಗ ಸುರುಕು ಇನಕನ್‌ ನೆಂತೊನುವೆರ್‌ . ಎಲಿ ,ಪೆರ್ಗುಡೆ   ಇಲ್ಲಗ್‌  ಬುಳೆ ಸೆಲೆಕ್‌ ಉಪದ್ರ ಕೊರ್‌ಂಡ  ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲ್ಯೊಗು ಪರಕೆ  ಪಂಡ  ಅವು ಬರ್ಪುಜ . ಗಣಪತಿನ ದೇವಾಲ್ಯೊಗು  ಅಪ್ಪದ ಪೂಜೆ  ಮಲ್ಲ ಪರಕೆ . ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆದ  ಮಹತ್ವೊನು ಸೂತ  ಪುರಾಣಿಕೆರ್‌ ಧರ್ಮರಾಯಗ್‌ ಪಂಡಿ  ಪ್ರಕಾರ  ಆ ವ್ರತಾಚರಣೆಡ್‌ ದಮಯಂತಿಗ್‌  ನಳೆ ತಿಕ್ಯೆ, ಶ್ರೀ ರಾಮೆ  ರಾವಣನ್‌ ಕೆರ್ದ್‌ ಸೀತೆನ್‌ ಪಡೆಯೆ, ಭಗೀರಥೆ ಗಂಗೆನ್‌ ಬೂಮಿಗ್‌  ಜಪುಡಾಯೆ ಪಂಡ  ಗಣಪತಿನ  ಮೈಮೆ  ನಂಕ್‌  ತೆರಿಯುಂಡು  ಬೂಲೋಕ ಸುತ್ತರೆ ಈಸರೆ  ಗಣಪತಿ, ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಗ್‌ ಪನ್ನಗ  ಸುಬ್ರಮಣ್ಯೆ ಮೈರೆದ(ನವಿಲು) ಮಿತ್ತ್ ಕುಲೊಂದು ಲೋಕ  ಸುತ್ತರೆ ಪಿದಡ್‌ಂಡ  ಗಣಪತಿ ಎಲಿತ ಮಿತ್ತ್‌ ಕುಲ್ಲ್‌ ದ್‌ ಕೈತಲಿತ್ತ್ ನ  ಅಪ್ಪೆ  ಅಮ್ಮಗ್‌  ಮೂಜಿ  ಸುತ್ತು  ಬತ್ತ್ ದ್ ಲೋಕ ತಿರ್ಗ್‌ ದ್‌  ಬತ್ತೆ ಪನ್ಪೆ. ಮೂಲು  ಆಯೆ  ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮಗ್‌  ಕೊರ್ನ ಸಾನಮಾನ  ಲೋಕೊರ್ದು  ಮಲ್ಲಂದ್‌ ತೆರಿಯುಂಡು  ಅಂಚಾದ್‌  ಸುರುತ  ಪೂಜೆ ನಿಕ್ಕ್‌  ತಿಕ್ಕ ಡ್ಂದ್‌  ಈಸರ ದೇವೆರ್‌  ಗಣಪತಿಗ್‌  ವರ ಕೊರ್ಪೆರ್.

      ಇಲ್ಲಲ್ ಕಂರ್ಬು ಚೋರ್ನ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಚೌತಿ ಆಚರಣೆ   .     

  ಕೆಲವಿಲ್ಲಡ್‌  ದೇವೆರೆ ಕೋಣೆಡ್‌ ಗಣಪತಿ ದೀಪುನ ಕಿರಮೊ ಬೇತೆ ರೀತಿಡುಪ್ಪುಂಡು ಒಂಜಿ ಚಟ್ಟೆ ಮಣೆ  ದೀದ್‌  ಅವೆತ ಮಿತ್ತ್‌  ಅರಿಪಾಡ್ದ್‌ ಅವೆತ  ಮಿತ್ತ್‌  ಮೂರ್ತಿ  ಕುಲ್ಲದ್‌  ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್‌ . ಪೂ ಪಿಂಗಾರ , ಕದಿಕೆ ಎಲ್ಯ ಬಾಲೆಯಾಯಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಒಂಜಿ ಜನಿಯಾರ, ಪೂವರಿ (ಮಂತ್ರಾಕ್ಷರತೆ) ತಾರಾಯಿ,  ಫಲವಸ್ತು ಬಚ್ಚಿರೆ, ಬಜ್ದೆಯಿ , ಎಕ್ಕ, ಪಂಚಾಮೃತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಯಿನ  ಪೇರ್‌  , ನೆಯಿ,  ಕೊಜಪು, ಚೀಯನೆಯ್‌, ಸಕ್ಕರೆ,  ಬೋಡಾಯಿನೆನ್‌  ದೀದ್‌  ಅಂಚಿಂಚಿ  ಕಂರ್ಬು ನಡ್ಡ್‌  ಪೂಜೆ  ಮಲ್ಪುವೆರ್‌ . ಕೆಲವಿಲ್ಲಲ್‌ ಚಂದನದ,  ಕೆಲವಿಲ್ಲಲ್‌  ಬೊಳ್ಳಿ ದ ಮೂರ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು  .ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂರ್ತಿ  ದೀಯೆರ್ಡ ಕೆದು , ಗುವೆಲ್‌, ಪರಪಿ ನೀರ್ಡ್‌ ಬುಡ್ಪೆರ್.‌  "ಓಂ ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣಪತಿಗುಂಹ  ವಾಮಹೇ ಕವಿಂಕ ವೀನಾ ಮು ಪಮಶ್ರವಸ್ತಮಂ , ಜೇಷ್ಠ ರಾಜಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಸ್ವತಹಾನ  ಶ್ವಣ್ವನ್ನೋತ್ತಿ ಬಿಸ್ಸೀದ ಸಾಧನಂ”  ಪನ್ಪಿನ  ಗಣಪತಿನ  ಬಗೆತ  ಋಗ್ವೇದ (2-23.1)ದ ಸಾಲ್‌ ಡ್‌ ಬಾರೀ  ಪೊರ್ಲುದ ಇಚಾರ ದೆಂಗ್ ದುಂಡು. ಗಣಪತಿನ ಈ ವರ್ಣನೆಡ್‌ ಬ್ರಹ್ಮ ಪಂಡ  ಪರಮಾತ್ಮೆಬ್ರಹ್ಮ ಪಂಡ ವೇದ ಜ್ಷಾನ,  ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಪಂಡ  ವೇದೊಲ್ನ ಸ್ವಾಮಿ.ಅಜ್ಞಾನಿಲೆಗ್‌ ಜ್ಞಾನಾಮೃತೊನು  ಕೊರ್ಪುನಿ  ಪರಮಾತ್ಮೆ. ಆಚಮನ,ಘಂಟಾನಾದ, ಪ್ರಾಣಾ ಯಾಮ, ಸಂಕಲ್ಪ, ಪೀಠ ಪೂಜೆ, ಸುರುತ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ , ಧ್ಯಾನ , ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರಾಣವಾಹನ, ಆಸನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ , ಮಧು ಪರ್ಕ, ಪಂಚಾಮೃತ ಸ್ನಾನ , ಶುದ್ಧೋದಕ ಸ್ನಾನ ,  ವಸ್ತ್ರದ್ವಯ,  ಯಜ್ಙೋಪವೀತ , ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ ಪೂಜೆ, ಅಂಗ ಪೂಜೆ, ಪತ್ರ ಪೂಜೆ, ಪುಷ್ಪ ಪೂಜೆ, ಧೂಪ, ದೀಪ,ನೈವೇದ್ಯ,ಮಂಗಳಾರತಿ, ದೂರ್ವಾಯುಗ್ಮ ಪೂಜೆ, ಮಂತ್ರ ಪುಷ್ಪ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ , ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಪ್ರಸನ್ನಾರ್ಘ್ಯ,  ಫಲ ಸಮರ್ಪಣೆ , ಮೋದಕ ದಾನ, ಉಪಾಯನ ದಾನ, ಪುನಃ ಪೂಜೆ, ಸಮಾಪ್ತಿ ಮಂತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸರ್ಜನ  ಮಂತ್ರ ಈ ಮಾತ ರೀತಿಲೆಡ್‌ ‌ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆದ ವಧಿ ವಿಧಾನೊಲುಲ್ಲ. ಅಂಚಾದ್‌ ಐತರೇಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಪಂಚಿಕಾ |ಕಂಡಿಕಾ 21ಟ್‌ “ ಗಣಾ ನಾಂತ್ವಾ ಗಣಪತಿ  ಗುಂಹ  ವಾಮಹೇ  ಇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ವತ್ವಂ ಬ್ರಹವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬಹ್ಮಣ್ಯೈ ವೈನಂತದ್ ಭಾಷಹ್ಯತಿಂ"ದ್‌ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ  ಮಲ್ತೊನುವೆರ್.‌
     

       ಗಣಪತಿನ ಅವತಾರೊಡು  ಸುಮಾರ್‌ 32 ಅವತಾರೊಲೆನ್ ಪೆರಿಯಾಕ್ಲು ತೆರಿಪಾದೆರ್‌ .ಬಾಲೆ ರೂಪದ  “ ಬಾಲೆ ಗಣಪತಿ”,  ಎಣ್ಮ ಕೈ ಇತ್ತ್ ನ ತುಂಡಾಯಿನ  ದಾಡೆದ  “ ಜವನೆ ಗಣಪತಿ” , ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದಕ್ಲೆ ಆರಾಧನೆದ  ಕೈಟ್‌ ತಾರಾಯಿ  ಪಂರ್ದ್‌ ಪತೊಂದಿನ “ ಭಕ್ತೆ  ಗಣಪತಿ”  ,ಅತ್ಯಾರ್‌ ಪತೊಂದು  ಪೊಂರ್ಬಾಟೊಗು  ಪಿದಡಿನ ಪದಿನಾಜಿ ಕೈತ “ ವೀರ  ಗಣಪತಿ” , ತುಡೆತ ಮಿತ್ತ್‌ ಬುಡೆದಿನ್‌ ಕುಲ್ಲವೊಂದಿನ ಸಂಸಾರ  ಕಾಪುನ “ ಶಕ್ತಿ ಗಣಪತಿ” ,ಒರ ನರಮಾನಿ ಯಾದ್‌  ಪುಟ್ಟ್‌ ದ್‌ ಕರಿದ್‌ ಪೋದು  ಕುಡ ನಾಲ್‌  ತರೆ ಪಾರಾದ್‌ ಒಟ್ಟು ರಡ್ಡ್‌ ಸರ್ತಿ ಪುಟ್ಟಿನ “ ದ್ವಿಜ ಗಣಪತಿ”,  ಜೀವನೊನು ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ  , ಸಂಪೊತ್ತು ಕೊರ್ದು  ಕಾಪುನ   , ಮಂಜಲ್‌  ಬಣ್ಣದ  ಮೂರ್ತಿ ರೂಪದ “ ಸಿದ್ದಿ ಗಣಪತಿ” , ಆಜಿ ಕೈ ಇತ್ತ್ ದ್, ಒಂಜಿ ಕೈಟ್‌  ವೀಣೆ  ಪತೊಂದಿನ  ತೆಲಿನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ “ ಉಚ್ಚಿಷ್ಟ ಗಣಪತಿ” ,ಅಡ್ಡ ವಿಡ್ಡೂರೊಲೆನ್‌ ದೂರ ಮಲ್ಪುನ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರೆ, ವಿಘ್ನ ನಾಶಕೆ “ ವಿಘ್ನ ಗಣಪತಿ”, ಬೇಗ ಕಜ್ಜೊನು ಸಿದ್ದಿ ಮಲ್ಪುನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ “ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗಣಪತಿ” ಸಿಮ್ಮದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದು ಲಾಗ್ಯೆರೆ ತಯಾರಾತ್ ನ ಐನ್ ತರೆತ ಬಡವೆರೆ ಉದ್ದಾರಕೆ "ಹೇರಂಬ ಗಣಪತಿ”,ಪಣವು,ಸಿರಿ ಸಂಪೊತ್ತುದ,ಮೆಗ್ದಿ ಪಲಯನ ಸಮ್ಮಂದೊನು ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ "ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗಣಪತಿ", ಶಕ್ತಿದ ಒರುವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ,ಶಕ್ತಿದ ಒಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ “ಮಹಾಗಣಪತಿ”, ದಂಡ್ ದ ಗೆಲ್ಪುದ ಒರುವಾಯಿನ ,ಎಲಿತ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿನ ನಾಲ್ ಕೈತ “ವಿಜಯ ಗಣಪತಿ”, ನಲಿಪುನ ಒರುತ “ನೃತ್ಯ ಗಣಪತಿ”, ಉದ್ದ ಸರ್ರದ ,ಕೈಟ್ ತಾಮರೆಪೂ, ಬಾರ್,ಕರ್ಂಬು ಕಟ್ಟ ಪತ್ತ್ ನ “ಊರ್ದ್ವ ಗಣಪತಿ” , ಎಲಿತ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ನ ಒಂಜಚ್ಚರದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ “ಏಕಾಕ್ಷರ ಗಣಪತಿ”, ಜ್ಞಾನ ಸಂಕೇತದ ,ವರ ಕೊರ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಕಣ್ಣ್ ದ “ ವರ ಗಣಪತಿ”, ಮೋದಕ ತಿಂದೊಂದಿಪ್ಪುನ ಮೂಜಚ್ಚರದ “ತ್ರ್ಯಕ್ಷರ ಗಣಪತಿ”, ನಮ್ಮ ಅಬುಲಾಸೆನ್ ಈಡೇರಿಪುನ “ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರಸಾದ ಗಣಪತಿ” ,ಬಂಗಾರ್ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ, ಅರಸೊತ್ತಿಗೆದ ತುತ್ತೈತೊದ “ಹರಿದ್ರಾ ಗಣಪತಿ”, ಒಂಜೇ ದಾಡೆದ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ “ಏಕದಂತ ಗಣಪತಿ” ,ಕಿನ್ಯ ರೂಪದ, ಎಲಿತ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲಿನ “ ಸೃಷ್ಟಿ ಗಣಪತಿ” ,ಧರ್ಮ ರಕ್ಷಣೆದ, ಪತ್ತ್ ಗುಣತೊರುತ,  ಪತ್ತ್ ಕೈತ “ಉದ್ದಂಡ ಗಣಪತಿ” ,ಸಾಲೊರ್ದು ಮುಕ್ತಿ ಕೊರ್ಪುನ, ಬೊನ್ಯ ಬಣ್ಣದ “ಋಣ ವಿಮೋಚನಾ ಗಣಪತಿ”, ಕೈಟ್ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಾಲೆ ಪತೊಂದಿನ, ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ “ದುಂಡಿ ಗಣಪತಿ, ಅಂಚಿಗೊಂಜಿ ಇಂಚಿಗೊಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ಮೋನೆದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ “ದ್ವಿಮುಖ ಗಣಪತಿ” ,ತಾಮರೆ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿನ, ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಮೂಜಿ ಮೋನೆದ “ತ್ರಿಮುಖ ಗಣಪತಿ", ಸಿಮ್ಮದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿನ “ಸಿಂಹ ಗಣಪತಿ” ,ಧ್ಯಾನ ಯೋಗೊಡು ಪದ್ಮಾಸನ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಲ್ದಿನ “ಯೋಗ ಗಣಪತಿ” , ಅಪ್ಪೆ ದುರ್ಗೆನ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ “ದುರ್ಗಾ ಗಣಪತಿ” ,ನರಮಾನ್ಯನ ಕಷ್ಟ ಕೋಟಲೆನ್ ದೂರ ಮಲ್ಪುನ “ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಗಣಪತಿ” ಅಂಚೆನೆ ಇದ್ಯೆದ ಅದಿಪತಿಯಾಯಿನ “ವಿದ್ಯಾ ಗಣಪತಿ”,”ಯಕ್ಷ ಗಣಪತಿ","ಪಂಚಮುಖಿ ಗಣಪತಿಂ"ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೂಪೊಡು ಸಿದ್ದಿವಿನಾಯಕ ಗಣಪತಿನ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

      ಚೌತಿದಪಗ ಪೂರಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರುಡ್ ದಿಂಜಿದಿಪ್ಪುಂಡು. ಕೆರೆಂಗ್,ಮರಕೆರೆಂಗ್,ಬೋಡಯ್ನಾತ್ ನಟ್ಟಿಕಾಯಿಲು ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ತಿಕ್ಕುನೆರ್ದಾತ್ರ ಚೌತಿನ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ಚೌತಿನ್ ತುಳುವೆರ್ "ತೌತೆ ತೆಕ್ಕರೆ ಪರ್ಬಂ"ದ್ ಲಾ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವೆರೆ ಆರಾದನೆ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬುದ ತುಳುನಾಎ ದೈವಾರಾದನೆಡ್ ಚೌತಿ ಪರ್ವಂದ್ ಬಲಸೊಂತೆರ್.ಉಂದೆನ್ ಚೌತಿ ಕರಿಪುನಿ ಪನ್ಪೆರ್.ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗ್ಲ ದೈವೊಲೆದ ಚೌತಿ ಕರಿಪುನೆಕ್ಲ ಸಮ್ಮಂದ ಇಜ್ಜಿ. ದೈವದ ಕರಿಪುನ ಕಿರಮೊಗು ಚೌತಿದ ಪಾಡ್ಯಂದ್ ಲ ಪನ್ಪೆರ್.ಚೌತಿದ ದುಂಬುನಾನಿ ಜಾಲ್ದ ಕಜವು ಪಂತಿಲೆನ್  ಕೊಟ್ಟುಪಾರ್ದ್ ಕೆರೆತ್ ದ್  ಅಂಬಿ ಅಡ್ತುದಾ ಅಂಬಿ ತಲ್ತುದಾ ಸುದ್ದ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮನದಾನಿ ಚೌತಿಗ್ ಕೊಟ್ಟು ಮುಟ್ಟವುನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಂಬಿ ತಲ್ತ್ ಬುಡ್ಪೆರ್.ಕೊಯ್ಯೆರಾಪುನ ಪೊರ್ತಾಯಿನೆರ್ದಾತ್ರ ಇಂಚ ಇಲ್ಲಗ್ ಕನತಿ ಕೆಯ್ನ್ ಆನೆ ಪಡಿಕ್ ಹಾಕ್ ದ್ ಜಾಲ್ ಡ್ ಕೈಪೂಳುಡು ಬಾರ್ ನ್ ರಾಶಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಟ್ಟೆಮಿದ ,ಚೌತಿದ ಮರ್ಯಾದಿಂದ್ ದುಂಬು ಕೊಂಬುದಕುಲ್ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬರೊಂತೆರ್. ಅರಿ ತಾರಾಯಿ ಪಡಿ ತಿಕ್ಕೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.ಅಟ್ಟೆಮಿಗ್ ಅಕ್ ಲೆಗ್ ಅಟ್ಟೆಮಿ ಮರ್ಯಾದಿಂದ್, ಚೌತಿಗ್ ಚೌತಿ ನಟ್ಟುನಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಗಣಪತಿನ ಆರಾದನೆಗ್ ಏಪ ಶುದ್ದಾಚಾರ ಬತ್ತ್ಂಡ ಆನಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೊತ್ಸವ ಸುರಾಂಡ್. ಮಂತ್ರ ಪಂಡಿಸಾತ್ ಗ್ ,ಗುಡಿ ಕಟ್ಟಿಸಾತ್ ಗ್, ಪೂಜೆ ಮಲ್ತಿ ಸಾತ್ ಗ್ ಸುದ್ದಾಚಾರ ಆಪುಜಿ. ಸ್ವಾರ್ಥದಾಂತಿ ಸತ್ಯದರ್ಮದ ಬದ್ ಕ್ ಬೋಡು. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಕೊಂಕಣೆರ್ ಬಾರಿಗೌಜಿಡ್ ಗಣಪತಿನ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಲ್ಲಮಲ್ಲ ತರವಾಡುದ ಇಲ್ಲಡ್ ಗಣಪತಿ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಲ್ತುದ್ ಪರಪಿ ನೀರುಡ್ ಬುಡೊಂತೆರ್. ಅವ್ವೇ ದುಂಬುಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೊತ್ಸವ ಆದ್ ಸ್ವತಂತ್ರದ ಪೊರ್ತುಡ್ ಜನಕ್ಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂತಿನ ಗಣಪತಿನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಕನತ್ ದ್ ಮಹಾರಾಷ್ಠ್ರದ ಬೊಂಬಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುಣೆಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶ ಉಚ್ಚಯ ಆದ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಅಲ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೊತ್ಸವ ಸುರಾಂಡ್. ಚೌತಿದಾನಿ ಇನಕೆ ಬರ್ಪೆಂದ್ ಚೌತಿ ಬಲಸ್ ದ್ ಕುಟುಮೊದ ಜೋಕ್ಲೆನ್ ಪೂರ ಪಿದಾಯಿ ಲೆತೊಂದು ಬತ್ತ್ ದ್ ಬಾನ ತೋಜಾವುನ ಕಿರಮ ಉಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಇನಕೆ ಬಾನದ ಉಡಲ್ದಾಯೆ, ಜೋಕ್ಲೆ ಬುದ್ದಿದಾಯೆ ,ಜೊಕ್ಲೆಲೆಕ ಬಂಜಾರ ತಿನ್ಪುನಾಯೆ .ಅಂಚಾದ್ ಆಯೆ ತಿನ್ನಗ ತೂಯರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಇಂಚ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಮದೂರುಡು ಜೊಕ್ಲು ಗಣಪತಿ ಚಿತ್ರ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಅರೆಪಜಿ ಅಪ್ಪ ಕೊರ್ನೆರ್ದಾತ್ರ ಇನಿಲಾ ಅಂಚೆನೇ ನಡಪುಂಡು. ಆಯನ್ ಚಪ್ಪೆ ತಿನ್ಪುನ ಬೊಡ್ಡಜ್ಜಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಗೋಪಾಲ ಕೆರೆಗ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಸೌತಡ್ಕ ಗಣಪತಿಗ್ ಬೈಲೇ ಸಾನ ಆದುಂಡು. ಕ್ರಿಶ 7ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕುಂಭಾಷಿ ಗಣಪತಿ 2.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇತ್ತ್ ದ್ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಪೆಲತಿರೆತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ದೇವೆರೆಗಿಷ್ಟ. ಗಣಪತಿ ದೇವೆರೆ ಉಚ್ಚಯ ಕಲ್ಪನೆ ಬತ್ತಿನಿ ಮರಾಠ ದೊರೆ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜೆರೆರ್ದ್.ಪೇಶ್ವೆನಕುಲ್ಲಾ ಗಣಪತಿನ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂತೆರ್.  12 ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗೊಲು ದೇಶದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಪದ್ ರ್ದ್ ಪೋಂಡ  ಅಷ್ಟ ವಿನಾಯಕೆರೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಗೇ ಫೋವೊಡ್. ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿ ತಾಂಕನದಪ್ಪೆ,ಮೈಸಗೆ ಪೆದ್ದಿಯಪ್ಪೆ ತನ್ನ ಮಟ್ಟೆಲ್ ಗ್ ಸೇರವೊನ್ನಾಲ್ ಗಂಗೆಲ ಗಣಪತಿನ ಅಪ್ಪೆನೆ. ಗಣಪತಿನ ಪೂಜೆ ಸುರುಕು ಮಲ್ತಿಜಿಂಡ ಪೂಜೆ ವಾ ದೇವೆರೆಗ್ ಲಾ ಎತ್ತುಜಿ.ಗಣಪತಿನ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದ ಒರುವಾದ್  ತೂಪುಂಡ ಗಣಪತಿನ ಬಂಜಿ ಪಂಡ ಬಾರ್ ದ ತುಪ್ಪೆ, ಬಂಜಿಗ್ ಸುತ್ತೊನ್ನ ಉಚ್ಚು ಪಂಡ ತುಪ್ಪೆಗ್ ಸುತ್ತುನ ಪೆರ್ಮರಿ ಕಟ್ಟ .ಬಾರ್ ನ್ ಎಲಿರ್ದ್ ಕಾಪೆರೆ ಬಂಜಿಗ್ ಸರ್ಪನ ಕಲ್ಪನೆ. ಅಂಚನೆ ನಮ್ಮ ಇಲ್ಲಲ್ಲಾ ಗಣಪತಿಗ್ ಬಲಸುನಿ ಪಂಡ ವರ್ಷಲಾ ಒವೆನಾಂಡಲಾ ಒಂಜಿ ಅಡ್ಯೆನ್  ಬದಲ್ಪಾವೊಡು. ಕದಿಕೆ ಪಂತಿದ ಕೊಡಿಟ್ ಗಣಪತಿನ್ ಮಾನಾದಿಗೆಡ್ ಎದ್ಕೊನೊಲಿ. ಮೈರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿನ ಮಯೂರೆಸ್ವರೆ, ಸಿದ್ದಿವಿನಾಯಕ ,ಬಲ್ಲಾಳೇಶ್ವರೆ, ವರದ ವಿನಾಯಕೆ, ಗಿರಿಜಾತ್ಮಜೆ, ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗಣಪತಿ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರೆ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ದಿಗಣಪತಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಠ್ರದ ಅಷ್ಟ ವಿನಾಯಕೆ ಕೆರಾಂಡಲಾ ಜಗತ್ತ್ ಗ್ ಅಕುಲು ಸನ್ಮಂಗಲೊನು ಕೊರ್ದು ಕಾಪಾದಿಪ್ಪಡ್ಂದ್ ನಮ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಆ ಇನಕ ದೇವೆರೆನ್ ಬಯ ಬಗ್ ತಿಡ್ ಮೊಕೆಡ್ ಸುಗಿತೊನ್ಗ.
                                 ಚೌತಿ ಪೂ

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ-ಹರ್ಷ ತುಳುನಾಡ್,ಅನೂಪ್ ಸೂರಿಂಜೆ,ಡಾ ಇಂದಿರಾ ಹೆಗ್ಡೆ,ವೀಣಾ ಶೆಟ್ಟಿ,ಬೋಳೂರು ಗರಡಿ,ರೂಪಕಲಾ ಆಳ್ವ