Tuesday, 22 November 2022

ತುಳುನಾಡ ಜೋಗಿಲೆ ಅಗೆಲ್ ದ,ಉಲಯಿ ಲೆಪ್ಪುನ ಕಿರಮ

     ತುಳುನಾಡ ಜೋಗಿಲೆ ಅಗೆಲ್ ದ,ಉಲಯಿ ಲೆಪ್ಪುನ ಕಿರಮ

ಕುಟುಮದಿಲ್ಲಲ್ ಜೋಗಿಲು ಕಾಲ ಬೈರವಗ್ ಅಗೆಲ್ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ
    ಕುಟುಮದಿಲ್ಲಲ್  ಜೋಗಿಲು ಪಂಜುರ್ಲಿಗ್ ಬಲಸಿ ಪನಿವಾರ




ಕುಟುಮದಿಲ್ಲಲ್ ಜೋಗಿಲು ಕುಲೆಕ್ಲೆನ್ ಉಲಯಿ ಲೆತ್ತ್ ದ್ ಪದಿನಾಜೆಕ್ ಸೇರಾವುನ ಕೆರಮ


Monday, 7 November 2022

ಸಾವುಡು ಗೆಂದಿನಕುಲು-ತುಳುಬಾವಗೀತೆ

                      ಸಾವುಡು ಗೆಂದಿನಕುಲು

   


ನಮ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲಡ್ ಜಾಗೆ ನಮಕಿಜ್ಜಿ
ಮಾಡ ಪಿದಯಿ ದೀ ಬೊಕ್ಕ ದಿಕ್ಕಿಜ್ಜಿ
ಓಲ ಕೌಂಪೆರೊ ಓಲು ಪೊತ್ತವೆರೊ
ಕಟ್ಟಯಿ ಇಲ್ಲಲ್ ನಿಲೆ ಇಜ್ಜಿ.
ನಮ ದಾದ ಮೂಲು ಉಂದು ಬದ್ ಕ್

ಪುದರ್ ನ್ ದೀದ್ ಲೆತ್ತಿ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆ
ಕಣನೀರ್ ಡ್ ಕೈ ದೆಕ್ಕುವೆರ್
ಜಕ್ಕೆಲ್ ಪುಗೆಲ್ ಡ್ ಗೊಬ್ಬಿನ ಜೋಕುಲು
ತರೆನ್ ಮೋನೆನ್ ಗೀಸವೆರ್
ಕೈನ್  ಪತ್ತಿನ ದಾರೆದ ಬುಡೆದಿ
ದಿಕ್ಕೇ ತೋಜಂದೆ ಬುಲಿಪುವೆರ್
ಜನೊಕುಲು ಸೇರ್ ದ್ ಪುದರ್ ನ್ ಬುಡುದು
ಊರಿಡಿ ಪನುವೆರ್ ಅವು ಪುಣಗೆ

ಪೊತ್ತಡ್ ಕರವಡ್ ಮಣ್ಣೇ ಪತ್ತಡ್
ಏತೇ ಕಣನೀರೆತೆ ಬುಡಡ್
ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿ ಬರೊಡು ಪಂಡ
ಮೀವಂದೆ ಬರುವೆರ ಪುಣ ಮುಟುದು

ನಿನಡುಪ್ಪುನಗ ಮಾತೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್
ಉಸುಲು ಕಡಿನಗ ಅಗಪುವೆರ್
ಈ ಮಲ್ತ್ ನವೆ ನಿನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಬರು
ಎಡ್ಡೆನೆ ಸಾಸಿತ ನೆನೆಪುವೆರ್

ಕವಿ-ಕೆ.ಮಹೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಸಾಲೆತ್ತೂರು
-ಕಾವ್ಯಸುತ-





ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪುನ ಕಿರಮ

                ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪುನ ಕಿರಮ


 ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪನ್ಪುನವು ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕತಿದ ದೈವ ದೇವತಾರಾದನೆಡ್ ರಡ್ಡೆಟ್ಲ ಉಂಡು.ಆಂಡ ತುಳುನಾಡ್ ಗ್ ದೇವೆರೆ ಆರಾದನೆ ಬರ್ಪುನ ದುಂಬೇ ತುಳುವೆರ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿತೊಂದು ಬೈದೆರ್.ದುಂಬು ತುಳುವೆರ್ ಸಾನೊಡಾ,ಮಾಡೊಡಾ,ಗುಂಡೊಡಾ,ಉಜ್ಜಾಲ್ ಡ,ಮಣೆ ಮಂಚವುಡ,ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿದ ಚಾವಡಿಡ,ಕುಟುಮದಿಲ್ಲದ ಚಾವಡಿಡಾ ನಿಚ್ಚ ತುಡರ್ ದೀದ್ ಪೂನೀರ್ ದೀವೊಂತೆರ್.ದೀವಂದಿನ ಜಾಗೆಲ ಉಪ್ಪು.ಆಂಡ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪಂದಿ ವಾ ಜಾಗೆಲ ಉಪ್ಪಂದ್. .ನಮ ದಿನೋಲ ಮೂಜಿ ಪೊರ್ತು ಉನ್ಪ,ತಿನ್ಪ,ಬಡವು ಬಾಜೆಲ್ ಮಾಜಾವೊನ್ಬ.ಅಂಚನೆ ನಮ ನಂಬಿ ದೈವೊಲೆಗ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಪೂನೀರ್ ದೀಪ,ಬೊಂಡ,ಪೊರಿ ಪೊದ್ದೊಲು ಪನಿವಾರ ಪಾಡುವ.ಆಂಡ ನಮ ದೀಪುನ ನಿಚ್ಚ ಪೂನೀರ್ ದಾತೆ ಪ್ರದಾನ ನಮ ತಿಂಗೊಲುಗು ಕರಿಪುನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ.ನಮ್ಮ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ದೈವೊಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ದಿನಂದ್ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ನಂಬುದು ನಮಕ್ ಕಾಪಾದಿತ್ತ್ ನ ದೈವೊಲೆಗ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿತೊಂತೆರ್.ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪನ್ಪಿನವು ರಾಜಂದೈವೊಲೆಗೇತ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆನ ಆತೇ ಪ್ರಾದಾನ್ಯತೆ ಕುಟುಮದ,ಇಲ್ಲದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪುನೆಕ್ಲಾ ಉಂಡು.ರಾಜಂದೈವೊಲೆಗ್ ರಾಜಂದೈವೊದ ಮಟ್ಟೊಡು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೊಡು.ಇಲ್ಲದ ದೈವೊಗು ಇಲ್ಲದ ಮಟ್ಟೊಡು,ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕುಟುಮದ ಮಟ್ಟೊಡು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೊಡು.ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕರಿತ್ ಜಿಂಡ ದೈವೊಲೆಗ್ ಬಾಯಿಗ್ ನೀರ್ ಕೊರಂದಿಲೆಕ ಆವು.ಪೂ ನೀರ್ದ ಅರ್ಥ ಪಂಡ ದೈವೊಲೆಗ್ ಬಾಯಿಗ್ ನೀರ್ ಕೊರ್ಪಿನವುಂದು.ಪೂ ನೀರ್ ಕೊರಂದೆ ದೈವೊಲೆನ್ ನಂಬುನೆಂಚ?.ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿತಿಜಿಂಡ ಕುಟುಮೊಗು ದೋಸ.ಕುಟುಮದ ಇಂಚಿನ ದೈವೊಗು ಇಂಚಿನಾಯೆನೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪುನಿಂದ್ ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ತ್ ದಿಪ್ಪುವೆರ್.ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕುಟುಮದಕ್ಲಿತ್ತ್ ದೇ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೊಡು.ದೈವಾರಾದನೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಕೆರಮ ಉಂಡು.ಒಂಜಿ ಕಾಲದಿ,ಕುಡೊಂಜಿ ವರ್ಸಾದಿ. ಕಾಲಾದಿ ಪಂಡ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ,ವರ್ಸಾದಿ ಪಂಡ ನೇಮ ನೆರಿ. ನಮಕ್ ಬಡವು ಬಾಜೆಲ್ ಬಚ್ಚೆಲ್,ಇರ್ಲ್ ನಿದ್ರೆಂದ್ ಬಚ್ಚೆಲ್ ಕಳೆಯೊನ್ಬ.ದೈವೊಲೆಗ್ ನಿದ್ರೆ,ಬಚ್ಚೆಲಿಜ್ಜಿ.ಅಕ್ಲೆಗ್ ತಿಂಗೊಲುಗೊರ ಮನಬಗ್ ತಿಡ್ ಪೂ ನೀರ್ ದೀದ್ ಕರಿಪುನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯೇ ದೈವೊಲೆಗ್ ನಮ ಕೊರ್ಪುನ ಆಹಾರ.ನಮ ಎಂಚ ಉನ್ಪ ತಿನ್ಪನಾ ಅಂಚನೇ ದೈವೊಲೆಗ್ ತಿಂಗೊಲುಗೊರ ಬಡವು ಬಾಜೆಲ್ ಕೊರ್ಪುನ ದಿನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ.ನಮ್ಮ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ ದೇವೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ಅರೆಗ್ ನಿಚ್ಚ ಅಭಿಷೆಕ,ಪೂಜೆ ಇತ್ತ್ ದ್ ವರ್ಸೊಗೊಂಜಿ ಜಾತ್ರೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಇಲ್ಲದ,ಕುಟುಮದ,ಗ್ರಾಮದ,ಊರುದ ದೈವೊಲೆಗ್,ಜಾಗೆದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ವ,ವರ್ಸದ ಪರ್ವ ಖಂಡಿತಾ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ವೊನು ನಮ ದೈವೊಗು ಕೊರ್ಜಡ ನಮಕ್ ಕುಟುಮದ ದೈವ ದಾಯೆ?.ಕಾಲಿ ವರ್ಸೊಗೊರ ಅಗೆಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ನಮಕ್ ಕೋರಿ ತಿನೆರೆ ಮಾತ್ರ ದೈವನಾ?.


3 ರೀತಿಡ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೆರೆ ಆಪುಂಡು:-
1.ಪೂ ನೀರ್ ದೀದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಸರಳ ವಿದಾನ.ಗುಡ್ಡೆದ ಕೇಪುಲನೇ ಆವೊಡು
2.ಬೊಂಡ ದೀದ್ ಕರಿಪುನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ
3.ಪನಿವಾರ ಪಾಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಕ್ರಾಂದಿ

ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮದಿಪು:-

   "ಪತ್ತಪ್ಪೆ ಜೋಕುಲು ಒಂಜಪ್ಪೆ ಜೋಕುಲ್ಲೆಕ ಒತ್ತಟ್ಟ್ ಡ್ ಉಂತುದು ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ವ,ಕೊರಿಂಚಿತ್ತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ವೊನು ಇಂಚಿಂಚಿ (ಕುಟುಮೊಡು ಇತ್ತಿ ದೈವದ ಪುದರ್ ಪನ್ಲೆ) ದೈವೊಲು ಸಂತೋಸೊಡು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೊಂದು ,ಸ್ವಾಮೀ ಕಾತ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಪಂಡ್ ದ್ ತರೆ ಬಗ್ಗಾದ್ ಕೈ ಮುಗಿದ್ ಕೇಂಡೊನ್ನಡೆಗ್ ನಂಬಿ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಇಂಬುನು ಕೊರ್ದು,ಮಲೆಯಾದ್ ಬರ್ಪುನ ದೋಸೊನು,ಕಷ್ಟ ನಷ್ಟೊಲೆನ್ ಮಾತ ಕಡಪ ರಾಜ್ಯೊಗು ಪಾಡ್ದ್ ಮೈಂದಾದ್ ಬಿರಿಪಾದ್ ಕೊರ್ದು ಎಂಕ್ಲೆನ್ ಮಾತೆರೆನ್ಲ ಒತ್ತಟ್ಟ್ ಡ್ ಕಾತ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುನ ಆರಬಾರ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಸೇರ್ನ"" ಪಂಡ್ ದ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನಿ.

                        ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ-ಧರ್ಮ‌ದೈವ

ಪಗ್ಗುರ್ದು ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟದ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಲು‌ ತುಳುವ ಪೂರ್ವ ಕಟ್ಟ್ ದ ಅದಾರೊಡು ಬೈದ್ ನವು.ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ‌ ಸಿಂಗ್ಡೆ.ಮುಪ್ಪ ದಿನೊಕೊಂಜಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರ್ಪುಂಡು.ತುಳು ತಿಂಗೊಲ್ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ತಿಂಗೊಲುಗೊಂಜಿ‌ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ,ತಿಂಗೊಲುಗೊಂಜಿ‌ ಅಮಾಸೆ ಪುಣ್ಣಮೆ ಬರ್ಪುಂಡು.ತುಳುವೆರ್ನೆಟ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ತಿಂಗೊಲು ಪಗರ್ಂಡ ಸೌರಮಾನಿಲೆಗ್ ಅಮಾಸೆರ್ದ್ ಮನದಾನಿ ತಿಂಗೊಲು ಪಗರುಂಡು ಪಂಡ ಅಮಾಸೆದ ಮನದಾನಿ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪಾಡ್ಯೊರ್ದು ಅಕ್ಲೆಗ್ ತಿಂಗೊಲು ಸುರಾಪುಂಡು(ಪುಣ್ಣಮೆದ ಮನದಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ).  ತುಳುವ   ತಿಂಗೊಲುಲುಪ್ಪುನಿ‌ ದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು.ತುಳುವ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಮುಪ್ಪ ದಿನೊಕೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರ್ಪುನಿ.ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅಕೇರಿ ಆಯೆರೆ,ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಪುಟ್ಯೆರೆ ಪಂಡ ಸುರು ಆಯೆರೆ ಉಪ್ಪುನ ಗಡು ಪಾಡಿನ‌ ದಿನ.ಆಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ ನೆರ್ದಾದ್ ಮಾಯಿಡ್(ಮಾರ್ಚಿಡ್ 13 ಕ್) 29 ದಿನೊಕೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರ್ಪುಂಡು.ಒರಿನಂಚ ಮುಪ್ಪ ದಿನೊಕೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರ್ಪುನಿ.ತುಳುವೆರ್ ಇಂಚನೆ ಪಾತೆರ್ನಗಲ "ಮುನ್ನುತ್ತ ಅಜ್ಪ ದಿನಲ" ಂದ್ ಪನ್ಪುನಿ.ಮುಪ್ಪ ದಿನತಲೆಕ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಗು  ಮುನ್ನುತ್ತ ಅಜಿಪ ದಿನ ಆಪುಂಡು.ಆಂಡ ಆಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ ನೆರ್ದಾದ್ ಮಾಯಿಡ್ ಇರ್ವತ್ತ ಒರ್ಂಬ ದಿನೊಕು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರ್ಪುಂಡು.ಒರಿನಂಚ ಮುಪ್ಪ ದಿನೊಕೆ ತುಳುವ ಕಟ್ಟ್ ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸಿಂಗೊಡೆಲು ಬರ್ಪುನಿ


  

ಕೆಲವು ಹಿರಿಯೆರೆ ಪ್ರಕಾರ ಪದಿನಾಜಿ ತಾರೀಕ್ ರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅವು ಸಂಕ್ರಾಂದಿ ಆಯೆರೆ ಸಾದ್ಯ ಇಜ್ಜಿಗೆ.
ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ-ಮದುಸೂದನ ಶೆಟ್ಟಿ.

ವರ್ಸದ 12 ಸಂಕ್ರಾಂತಿಲು ಬರ್ಪುನ ದಿನೊಕುಲು:-

1.ಪಗ್ಗು:      ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ
ಎಪ್ರಿಲ್ 13 ಕ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರ್ಪುಂಡು.ಪಗ್ಗು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಮೇಶ)

2.ಬೇಸ:   ಮೇ  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಜೂನ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಮೇ14 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು.ಬೇಸ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ವೃಷಭ)

3.ಕಾರ್ತೆಲ್:  ಜೂನ್  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಜುಲೈ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ
ಜೂನ್15 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಕಾರ್ತೆಲ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಮಿಥುನ)
   ಕೆಲವೆರ್ ಅಮಾಸೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ ಈ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ 16ನೇ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಕರಿಪುವೆರ್.ಅಮಾಸೆ ಮದ್ಯಮ ಆಂಡಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಉತ್ತಮ.ಅಂಚಾದ್ ಕಟ್ಟ್ ದ ದಿನಮಾನ ಪ್ರಕಾರ 15ನೇ ತಾರೀಕ್ ಗೆ ಉದಿತಿ ಸೂರ್ಯಗ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರ್ ಪುನಿ.ಏರಾ ಪಂಡೆರ್ಂದ್ ಮನದಾನಿ ಮಂತ್ಂಡ ಅವು ಸೂರ್ಯಗ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಆಪುಜಿ.ಒಟ್ಟಾರೆ ದಾದನೋ ಒಂಜಿ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ ಲೆಕಾಪುಂಡು ವಿನಃ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಪಲ ತಿಕ್ಕುಜಿ.
  ಅಂಚನೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪುನ ಕುಟುಮೊಡು ಅಮೆ,ಸೂತಕ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅಕುಲು ಅಮೆ,ಸೂತಕ ಕರಿ ಬೊಕ್ಕ ದಿನ ತೂದು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೊಡು.ಅಪಗ ಅಮಾಸೆ,ಕಡ್ಪು ದಿನ,ಬರಣಿ ಕಿರ್ತಿಕೆ ತಪ್ಪಾದ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೊಡು.ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ಊರುದ ದೈವ ಚಾಕಿರಿದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪುಂಡ ಅಮೆ,ಸೂತಕ ಇತ್ತ್ ನಕುಲು ದೂರೊಡಿತ್ತ್ ದ್ ಒರಿನ ಚಾಕಿರಿ ವರ್ಗದಕುಲು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೊಲಿ.

4.ಆಟಿ:  ಜುಲೈ  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಅಗೋಸ್ಟು ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಜುಲೈ16 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಆಟಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಕರ್ಕಟ)

5.ಸೋಣ:  ಅಗೋಸ್ಟು ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಅಗೋಸ್ಟು16 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಸೋಣ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಸಿಂಹ)

7.ನಿರ್ನಾಲ:  ಸೆಪ್ಟಂಬರ್  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಸೆಪ್ಟಂಬರ್16 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ನಿರ್ನಾಲ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ((ಕನ್ಯಾ)

7.ಬೊಂತೆಲ್:  ಅಕ್ಟೋಬರ್  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ನವಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್17 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೋಂತೆಲ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ತುಲಾ)

8.ಜಾರ್ದೆ:  ನವಂಬರ್  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ನವಂಬರ್16 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಜಾರ್ದೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ವೃಶ್ಚಿಕ)

9.ಪೆರಾರ್ದೆ:  ಡಿಸೆಂಬರ್  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಜನವರಿ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಡಿಸೆಂಬರ್15 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪೆರಾರ್ದೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಧನು)

10.ಪುಯಿಂತೆಲ್/ಪೊನ್ನಿ: ಜನವರಿ  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಪೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಜನವರಿ 14 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪೊನ್ನಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ)

11.ಮಾಯಿ:  ಫೆಬ್ರವರಿ  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಫೆಬ್ರವರಿ 12 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮಾಯಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ((ಕುಂಭ)

12.ಸುಗ್ಗಿ:  ಮಾರ್ಚ್  ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿರ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ  ಸಿಂಗೊಡೆಮುಟ್ಟ.
ಮಾರ್ಚ್ 14 ಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಸುಗ್ಗಿದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(  ಮೀನ)

ಒರಿನ ಮಾಯಿತಿ-
ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೂತಕ ಬತ್ತ್ಂಡ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಾನಿಯೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೆರೆ ಆಪುಜಿ.ಅಂಚಿನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಸೂತಕದ ಪದಿನಾಜಿ ದಿನ ಕರೀದ್ ಪದಿನೇಳೆತಾನಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪೊಲಿ.ಕೆಲವೆರ್ ಸೂತಕ ಉಂಡುಂದು ಬಟ್ರೆಡ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕರಿಪಾವುನ ಪೊಸ ಕ್ರಮಲಾ ಕೆಲವು ಕಡೆ ನಡತೊಂದುಂಡು.ಆಂಡ ಅವು ಸರಿಯತ್ತ್. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ನ್ ಅನುಕೂಲಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಾನಿ ಮನ್ಪಂದೆ ಅಯಿತಾರ ದಾನಿ ಮನ್ಪುನ ನರಮಾನಿ ಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದ ದಿನ ಬದಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.ಕಾಂಡೆ ತತ್ತ್ಂಡ ಬಯ್ಯಡಾಂಡಲ ಮನ್ಪೊಡು.ಸೂತಕ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಾತ್ರೆ ದಿನ ಬದಲ್ಪುನೆ.ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸಿಂಗ್ ಡೆ ದಾನಿ ಪಂಡ ಮನದಾನಿ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೂತಕ ಬತ್ತ್ಂಡ ಕುಟುಂಬದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಲಾ ಸೂತಕನೇ ಆಪುಂಡು.
ಅಂಚೆನೆ ದೀಪುನ ಸುತ್ತೆಡ್ ದೈವದ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ಧಾರ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಪನಿವಾರಗ್ಲಾ ಈತ್ ಇರೆಂದ್ ಲೆಕ್ಕ ಉಂಡು.ಅಯಿಟ್ ಬಳಸುನ ಪೊರಿ ಬಜಿಲ್ ಬೆಲ್ಲ ಪರ್ಂದ್ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಕ್ರಮ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಪಾಡೊಡು.ಬಜಿಲ್ ಪೊರಿನ್ ತಡ್ಪೆಡ್ ಪೊಡೆತ್ದ್ ಬಾರ್ ಕಜವು ಪೆಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಡು.ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತೊಟ್ಟೆ , ಆಧುನಿಕ ಪಾತ್ರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಾತ್ರೆ ಪೂರಾ ಉಲಯಿ ಕೊನೊಯೆರೆ ಗಳಸ್ಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.ಲೆಕ್ಕೊಡ್ದು ಜಾಸ್ತಿ ಪೂ ಪಾಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.ಪೂ ,ಕುರ್ದಿ ತಲ್ತ್ ಸುದ್ಧ ಮನ್ಪೊಡು.ಗಂಧದ ಪೊಡಿ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ತ್ಂಡಲ ಒಂತೆ ಆಂಡಲ ತರೆಪೊಡು.ಕದೊಳಿ ಬಾರೆದ ಇರೆ ಪರ್ಂದ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಡು.ಕಸಿತ ಚೇಪುಳ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.ಪೂನು ಪ್ರಿಜ್ ಡ್ ದೀದ್ ಗಳಸ್ಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.ಗುಡ್ಡೆದ ಕೇಪುಳದ ದೈ ಸಾನ ಇಲ್ಲ್ ಬರಿಟ್ ನಡ್ದ್ ಬುಳೆಪಾಂಡ ಎಡ್ಡೆ.
ಮಾಯಿತಿ ಕೊರ್ನಾರ್-ಶಂಕರ ಕುಂಜತ್ತೂರು

Saturday, 5 November 2022

ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ

                               ತುಳಸಿಪೂಜೆ

ಮೂಲ ಮಣ್ಣ್ ದ ತೊಲಚಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ತುಳುವೆರೆ ತೊಲಚಿ ಪೂಜೆ

  

ಇತ್ತೆ ತೊಲಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಬಾರೆದ ಕುರ್ಲೆ ನಾಲ್ ಮೂಲೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ,ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪು ಕಟ್ಟ್ ದ್,ಬೆಮ್ಮೆರೆಗ್ ಉರ್ಪೆಲರಿ ಸುತ್ತೆ ದೀದ್, ಪಲಪುರ್ಪ ದೀದ್, ಪಂಚಜ್ಜಾಯ ಬಲಸ್ ದ್,ತಿಬಿಲೆ ಪೊತ್ತಾದ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುನಿ
  
ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಕಟ್ಟೊನದ ಮಿತ್ತ್ ಚಟ್ಟಿಡ್ ದೀನ ತೊಲಸಿಗ್ ಪೂಜೆ